Trong số các dòng họ tại Việt Nam, họ Nguyễn có số lượng người mang họ lớn nhất, chiếm gần 40% dân số. Tuy nhiên, đằng sau sự phổ biến này là một lịch sử hình thành và biến đổi kéo dài qua nhiều thế kỷ.