Giá dầu thô tăng vọt hơn 30% chỉ sau 3 tuần: Điều gì khiến thị trường thế giới dậy sóng?
Giá dầu thế giới tiếp tục tăng mạnh trong phiên 23/7, nâng mức tăng lên hơn 30% chỉ trong chưa đầy ba tuần. Căng thẳng tại Trung Đông đang làm dấy lên lo ngại về nguồn cung năng lượng và triển vọng kinh tế toàn cầu.
Giá dầu thế giới biến động mạnh
Thị trường năng lượng thế giới tiếp tục trải qua biến động dữ dội trong phiên giao dịch sáng 23/7. Giá dầu thô không ngừng leo thang, nối dài xu hướng tăng mạnh kéo dài từ đầu tháng.
Đến khoảng 9h45 sáng 23/7 (giờ Việt Nam), dầu WTI nhích gần 1,6% lên ngưỡng 88,2 USD/thùng. Cùng lúc, dầu Brent tăng gần 2%, chính thức vượt mốc 95,9 USD/thùng.
Chỉ qua hai phiên gần nhất, biên độ tăng đã rất rộng. Nếu so với đầu tháng 7, hai mặt hàng dầu chủ chốt đã bứt phá khoảng 33-35%, từ vùng 66 USD/thùng lên 88-96 USD/thùng.
Đà tăng vọt trong khoảng thời gian ngắn phản ánh nỗi lo ngại sâu sắc của giới đầu tư. Nguy cơ gián đoạn nguồn cung năng lượng trên quy mô toàn cầu đang hiện hữu ngày càng rõ.
Nguyên nhân cốt lõi thúc đẩy đà tăng xuất phát từ cuộc xung đột leo thang tại Trung Đông. Quân đội Mỹ đã bước sang đêm thứ 12 liên tiếp không kích các mục tiêu trên lãnh thổ Iran.
Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố Washington sẽ phá hủy cầu, nhà máy điện và nhiều cơ sở hạ tầng của Iran nếu Tehran tiếp tục tấn công tàu thuyền ở eo biển Hormuz.
Đáp trả lại, phía Iran tuyên bố sẽ phản ứng "mạnh mẽ và dứt khoát" đối với mọi cuộc tấn công. Tehran cảnh báo có thể nhắm vào các cơ sở dầu khí, điện lực và hạ tầng khu vực.
Tại Yemen, lực lượng Houthi tuyên bố phong tỏa xuất khẩu dầu của Saudi Arabia. Ngày 21/7, ba tàu dầu đi Trung Quốc và Ấn Độ phải quay đầu; ngày 22/7, thêm năm tàu phải đổi hướng khỏi eo biển Bab el-Mandeb.
Rủi ro gián đoạn đe dọa trực tiếp hai tuyến hàng hải chiến lược là Hormuz và Bab el-Mandeb. Việc các tàu phải đi vòng khiến hành trình kéo dài thêm nhiều tuần, làm chi phí vận tải tăng vọt.
Dự báo giá dầu
Mức tăng hiện nay chủ yếu đến từ "phần bù rủi ro địa chính trị". Dù giá dầu có thể duy trì ở mức cao, khả năng quay lại mốc 110-120 USD/thùng như đầu tháng 4 bị đánh giá thấp.
Cả Mỹ, các nền kinh tế lớn và các quốc gia Trung Đông đều không muốn chứng kiến cú sốc năng lượng mới. Giá nhiên liệu quá cao sẽ đẩy chi phí sản xuất, vận tải lên, làm lạm phát vượt tầm kiểm soát.
Mỹ vẫn nắm giữ các công cụ can thiệp như phối hợp nước sản xuất lớn hoặc xả dự trữ chiến lược. Ngoài ra, OPEC+ vẫn còn dư địa điều chỉnh sản lượng để ổn định thị trường.
Dù Iran đề xuất lệnh ngừng bắn 10 ngày qua trung gian, khả năng hai bên sớm đàm phán vẫn rất thấp. Các bất đồng cốt lõi về hạt nhân, trừng phạt và tự do hàng hải chưa được tháo gỡ.
Nếu giá dầu duy trì vùng 90-100 USD/thùng lâu dài, rủi ro kinh tế sẽ tăng mạnh. Tại Mỹ, chi phí năng lượng cao có thể buộc Cục Dự trữ Liên bang (Fed) trì hoãn nới lỏng tiền tệ, thậm chí tăng lãi suất.
Lãi suất cao sẽ nâng giá trị đồng USD, gây áp lực tỷ giá lên các nền kinh tế mới nổi và tăng chi phí vay của doanh nghiệp. Đồng thời, chi phí trả lãi cho khối nợ công gần 39.000 tỷ USD của Mỹ sẽ tiếp tục phình to.
Thị trường chứng khoán đối mặt nguy cơ sụt giảm do chi phí vốn tăng cao. Giá vàng có thể biến động giằng co giữa nhu cầu trú ẩn an toàn và áp lực từ lãi suất cùng đồng USD mạnh lên.