Chỉ trong chưa đầy một tháng triển khai, thị trường xăng dầu nội địa đã chứng kiến sức tiêu thụ kỷ lục gần 800 triệu lít xăng E10. Dù vấp phải tâm lý e ngại về độ an toàn động cơ và thách thức nguồn cung, dòng nhiên liệu sinh học này vẫn ghi nhận tốc độ tăng trưởng đáng kinh ngạc.
Theo báo Dân trí, số liệu mới nhất từ Bộ Công Thương đã ghi nhận bước đột phá mạnh mẽ của dòng nhiên liệu sinh học tại thị trường nội địa. Cụ thể, trong giai đoạn từ ngày 1/6 đến 24/6, tổng lượng xăng sinh học tiêu thụ trên phạm vi toàn quốc đạt khoảng 850 triệu lít. Trong đó, dòng xăng E10 chiếm tỷ trọng áp đảo.
Lượng tiêu thụ xăng E10 đạt mức khoảng 800 triệu lít, chiếm tới 94,12% tổng sản lượng toàn quốc. Ngược lại, lượng tiêu thụ xăng E5 chỉ đạt khiêm tốn khoảng 50 triệu lít. Các chỉ số ấn tượng này vừa được công bố chính thức tại tọa đàm “Xăng E10: Hiểu đúng, dùng tốt” do báo Công Thương tổ chức sáng 30/6.
Ông Nguyễn Thành Nam, Phó Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước thuộc Bộ Công Thương, nhận định việc phân phối xăng E10 cơ bản diễn ra đúng tiến độ. Hệ thống cung ứng vận hành ổn định cho thấy người tiêu dùng đang thích nghi rất nhanh chóng với loại nhiên liệu sinh học mới này.
Tại địa bàn TPHCM, nơi tiêu thụ xăng dầu lớn nhất nước với tỷ trọng gần 20% sản lượng toàn quốc, tiến trình chuyển đổi diễn ra rất thuận lợi. Sở Công Thương thành phố đã chủ động khuyến cáo các doanh nghiệp dừng nhập xăng khoáng trước ngày 25/5 để giải phóng hàng tồn, sẵn sàng chuyển đổi sang nhập xăng E10.
Nhờ công tác chuẩn bị từ sớm, nguồn cung ứng xăng E10 tại TPHCM luôn duy trì trạng thái ổn định kể từ ngày chính thức triển khai 1/6. Hệ thống bán lẻ không ghi nhận bất kỳ sự gián đoạn nguồn cung hay biến động giá cả bất thường nào, đồng thời chưa xuất hiện phản ánh tiêu cực từ phía người dân.
Về khía cạnh kỹ thuật, Hiệp hội Ôtô, Xe máy, Xe đạp Việt Nam khẳng định những lo ngại về việc xăng E10 gây tổn hại cho động cơ phương tiện hiện hoàn toàn thiếu cơ sở khoa học. Dòng xăng này đã được ban hành chính thức tuân theo tiêu chuẩn quốc gia TCVN 8401:2024, bảo đảm an toàn tuyệt đối.
PGS.TS Ngô Thanh An từ Đại học Công Thương TPHCM phân tích thêm, xăng E10 giúp tối ưu hóa quá trình đốt cháy, giảm đáng kể lượng khí thải độc hại CO và CO2 ra môi trường, hạn chế hình thành muội than. Lộ trình này còn góp phần mở rộng đầu ra bền vững cho các loại nông sản như sắn và mía.
Tuy nhiên, chuyên gia cũng nhìn nhận người dân chưa thể tự quan sát hiệu quả buồng đốt nên việc sử dụng hiện tại chủ yếu dựa trên niềm tin. Do đó, ngành chức năng cần xây dựng chiến lược truyền thông bài bản. Bên cạnh đó, tâm lý e ngại của chủ xe đời cũ dùng bộ chế hòa khí vẫn là thách thức lớn.
Để định hướng dư luận, cơ quan quản lý sẽ phối hợp chặt chẽ với các hãng xe nhằm kiểm chứng và sớm công bố công khai danh mục các dòng xe tương thích. Ngoài ra, việc chưa thể tự chủ hoàn toàn nguồn cung ethanol trong nước cũng là một bài toán khó, buộc phải kết hợp linh hoạt giữa sản xuất và nhập khẩu.
Nhằm hoàn thiện hành lang pháp lý và điều hành thị trường, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 29/2026/NĐ-CP ngày 16/6. Thời gian tới, Bộ Công Thương sẽ tăng cường phối hợp kiểm tra nghiêm ngặt chất lượng mặt hàng này ở tất cả các khâu pha chế, phối trộn, lưu thông, đồng thời xử lý nghiêm các hành vi gian lận.
Về phía doanh nghiệp, đại diện PVOIL cho biết đơn vị đã tiên phong triển khai phân phối đồng loạt xăng E10 từ ngày 15/5. Doanh nghiệp chủ động chuyển đổi sang phương thức xuất hàng liên tục nhằm tối ưu hóa năng lực cung ứng, đồng thời duy trì lượng ethanol dự trữ đủ dùng trong hai năm để ứng phó biến động thị trường.
Hướng tới các mục tiêu cao hơn như E15 hay E20 sau năm 2030, các chuyên gia kiến nghị Việt Nam cần tập trung làm chủ công nghệ sản xuất ethanol thế hệ hai từ rơm rạ, bã mía. Đồng thời, cần thắt chặt liên kết ba bên và chú trọng đào tạo nguồn nhân lực chuyên sâu về công nghệ sinh học và quản lý carbon.
Cuối cùng, Chính phủ cần có các cam kết dài hạn về chính sách thuế, tín dụng xanh và hệ thống quy chuẩn chất lượng rõ ràng, tương thích với quốc tế. Đây sẽ là nền tảng cốt lõi thu hút đầu tư, thúc đẩy mạnh mẽ lộ trình chuyển đổi sang năng lượng xanh và tăng thêm thu nhập từ giảm phát thải carbon.
