Lộ diện 'hệ sinh thái' sản xuất sữa giả cho bà bầu, trẻ sinh non: Sự thật phía sau thành phần 'cao cấp'
Cơ quan điều tra đã hoàn tất kết luận vụ án liên quan đến đường dây sản xuất hàng trăm loại sữa bột giả dành cho phụ nữ mang thai và trẻ sinh non, đồng thời đề nghị truy tố 29 bị can. Nhóm đối tượng này lập ra 9 công ty để hợp thức hóa hồ sơ, thay đổi công thức sản phẩm và cắt giảm nguyên liệu nhằm thu lợi bất chính.
Theo kết luận điều tra của Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an, vụ án xảy ra tại Công ty Rance Pharma cùng nhiều đơn vị liên quan. Các bị can bị đề nghị truy tố với 6 tội danh gồm: sản xuất, buôn bán hàng giả là thực phẩm; vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng; lừa đảo chiếm đoạt tài sản; đưa hối lộ; môi giới hối lộ và nhận hối lộ.
Hai người được xác định giữ vai trò chủ mưu là Hoàng Mạnh Hà và Vũ Mạnh Cường (cùng 47 tuổi). Cả hai bị đề nghị truy tố về ba tội danh: sản xuất, buôn bán hàng giả là thực phẩm; vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng; và đưa hối lộ.
Bên cạnh các đối tượng chủ mưu, nhóm tham gia điều hành và hỗ trợ hoạt động của đường dây còn có Đặng Trung Kiên (Phó Giám đốc), Hồ Sỹ Ý (quản lý nhà máy), Nguyễn Thành Luân, Nguyễn Văn Tú, kế toán trưởng Nguyễn Thu Thủy và nhân viên Nguyễn Thị Mai Hương. Những người này đều bị đề nghị truy tố theo mức độ liên quan.
.png)
Dựng mạng lưới doanh nghiệp để hợp thức hóa sữa giả
Theo điều tra, năm 2021, nhận thấy thị trường sữa có lợi nhuận cao, Hà thành lập Công ty Rance Pharma, còn Cường lập Công ty Hacofood Group. Hai người sau đó cùng xây dựng nhà máy sản xuất đặt tại Cụm công nghiệp Phú Nghĩa (huyện Chương Mỹ, Hà Nội) và giao cho Hồ Sỹ Ý (38 tuổi, quê Hà Tĩnh) quản lý hoạt động.
Nhà máy này vận hành dưới danh nghĩa pháp nhân của hai công ty nói trên.
Để mở rộng hoạt động, Hà và Cường còn góp vốn cùng nhiều cá nhân khác thành lập thêm 9 công ty. Những pháp nhân này được sử dụng để đứng tên hồ sơ công bố sản phẩm, xây dựng thương hiệu và phân phối hàng hóa ra thị trường, tạo thành một “hệ sinh thái” kinh doanh khép kín.
Các công ty gồm: Dược quốc tế Group, Big Four Pharma, Long Khang Group, Dinh dưỡng y học BFF, Safaco Group, Darifa Group, Win CT, Dược phẩm dinh dưỡng Phúc An Khang và Dược Á Châu.
Dù trực tiếp điều hành mọi hoạt động, từ cuối năm 2024, Hà và Cường đã chuyển quyền đứng tên giám đốc và đại diện pháp luật cho cấp dưới nhằm che giấu vai trò thực sự của mình.
Trong quá trình hoàn thiện hồ sơ, Hà và Cường giao cho Đặng Trung Kiên và Phạm Thị Hương thực hiện thủ tục công bố sản phẩm tại các Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm ở Hà Nội, Vĩnh Phúc và Hòa Bình. Nhóm này đã nhiều lần chỉnh sửa tài liệu và hoàn thiện hồ sơ để đưa sản phẩm ra thị trường.
Công bố thành phần “cao cấp” nhưng thực tế không có
Cơ quan điều tra cho biết các đối tượng tập trung sản xuất nhiều loại sữa bột dành cho người mắc bệnh tiểu đường, suy thận, trẻ sinh non, trẻ thiếu tháng và phụ nữ mang thai.
Trên bao bì sản phẩm, các thành phần được quảng bá gồm tổ yến, đông trùng hạ thảo, bột macca, bột óc chó… Tuy nhiên, kết quả điều tra xác định những thành phần này thực tế không hề có trong sản phẩm.
Thay vào đó, nhóm đối tượng đã cắt giảm nhiều nguyên liệu đầu vào, thay thế bằng các thành phần rẻ hơn và bổ sung phụ gia nhằm giảm chi phí sản xuất, qua đó tăng lợi nhuận.
Không chỉ gian lận về công thức, đường dây này còn bị cáo buộc vi phạm quy định trong khâu kiểm nghiệm chất lượng.
.png)
Theo kết luận điều tra, Kiên, Hương cùng một số người liên quan không gửi mẫu sản phẩm cho các đơn vị kiểm nghiệm như Công ty TNHH Khoa học TSL hay Công ty TNHH Khoa học Công nghệ Avatek. Dù vậy, họ vẫn được cấp các phiếu kết quả thử nghiệm để hoàn thiện hồ sơ công bố sản phẩm. Cơ quan chức năng đã tách riêng hành vi có dấu hiệu giả mạo này để tiếp tục điều tra.
Sau khi hồ sơ được hoàn tất, tài liệu được chuyển cho Hồ Sỹ Ý để triển khai sản xuất tại nhà máy. Ý lập lệnh sản xuất bằng bảng Excel, ghi chi tiết tên sản phẩm, khối lượng cùng định lượng nguyên liệu. Sau đó, các thông tin này được gửi qua nhóm Zalo nội bộ để chỉ đạo các khâu xuất kho, pha trộn, chiết rót, đóng lon, dập nắp, in hạn sử dụng và hoàn thiện sản phẩm trước khi nhập kho.
Cơ quan điều tra xác định từ khoảng tháng 11/2021, nhằm giảm chi phí, Hà, Cường cùng các đồng phạm đã thống nhất điều chỉnh công thức sản xuất khác với hồ sơ đã công bố.
Cụ thể, các đối tượng thay chất MCT bằng Non Dairy Creamer, thay axit béo bằng Omega 369, đồng thời thay vitamin và khoáng chất riêng lẻ bằng hỗn hợp tổng hợp. Bên cạnh đó, nhiều nguyên liệu khác cũng bị cắt giảm hàm lượng nhằm hạ chi phí sản xuất. Mặc dù nhận thức rõ việc thay đổi công thức này khiến chất lượng sản phẩm suy giảm, nhóm bị can vẫn duy trì hoạt động sản xuất trong thời gian dài.
Kết quả điều tra xác định từ năm 2021 đến 2025, đường dây này đã tung ra thị trường 426 loại sữa bột giả. Lực lượng chức năng đã thu giữ 27.138 lon, hộp liên quan. Theo kết luận giám định của Viện Khoa học hình sự (Bộ Công an), toàn bộ số sản phẩm này đều bị xác định là hàng giả khi hàm lượng các chất trong sản phẩm chỉ đạt dưới 70% so với mức đã công bố trên nhãn.
Theo cơ quan điều tra, bằng thủ đoạn cắt giảm và thay thế nguyên liệu, hai công ty Rance Pharma và Hacofood Group đã sản xuất hơn 187.000 hộp sữa giả. Trong đó, hơn 170.000 hộp đã được tiêu thụ ra thị trường, mang về gần 18 tỷ đồng doanh thu và hơn 11 tỷ đồng lợi nhuận bất chính.
Ở giai khâu phân phối, các doanh nghiệp thương mại trong “hệ sinh thái” này đã đưa ra thị trường gần 160.000 hộp sản phẩm, thu về hơn 44 tỷ đồng và thu lợi bất chính trên 28 tỷ đồng. Theo cơ quan điều tra, tổng giá trị số hàng hóa tính theo giá thị trường vượt 54 tỷ đồng, trong khi số tiền các đối tượng hưởng lợi trái phép lên tới hơn 39,5 tỷ đồng.
