Giới chức Iran tuyên bố eo biển Hormuz sẽ chỉ được mở lại khi những thiệt hại do chiến dịch quân sự của Mỹ và Israel gây ra được bồi thường đầy đủ.
Trong thông điệp đăng trên mạng xã hội X ngày 5/4, lực lượng hải quân thuộc Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) khẳng định tuyến đường biển chiến lược này “sẽ không bao giờ trở lại trạng thái như trước”, đặc biệt đối với Mỹ và Israel.
.png)
IRGC cho biết lực lượng hải quân của họ đang hoàn tất những bước chuẩn bị cuối cùng cho kế hoạch tác chiến liên quan đến “trật tự mới tại Vịnh Ba Tư”, vốn đã được các quan chức Iran đề cập trước đó.
Ông Ali Akbar Velayati, cố vấn của Lãnh tụ Tối cao Iran Ali Khamenei, cảnh báo rằng chỉ một sai sót nhỏ từ bất kỳ quốc gia nào cũng có thể gây ra sự gián đoạn nghiêm trọng đối với nguồn cung năng lượng toàn cầu cũng như hoạt động thương mại quốc tế.
Theo ông, ngoài Hormuz, các tuyến hàng hải chiến lược khác cũng có thể trở thành mục tiêu nếu căng thẳng tiếp tục leo thang. Trong đó, Iran coi eo biển Bab el-Mandab - tuyến đường nối Biển Đỏ với Vịnh Aden và Biển Ả Rập - có tầm quan trọng chiến lược tương đương với eo biển Hormuz. Đây là hành lang hàng hải quan trọng đối với các tuyến vận tải hướng tới Kênh đào Suez.
Những tuyên bố cứng rắn từ phía Iran được đưa ra sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump cảnh báo sẽ “giải phóng địa ngục” nhằm vào Tehran nếu nước này không mở hoàn toàn eo Hormuz trước ngày 7/4.
Nhà lãnh đạo Mỹ cũng đe dọa phá hủy nhiều công trình hạ tầng của Iran, bao gồm nhà máy điện và các cây cầu, nếu Tehran không tuân thủ thời hạn do Washington đặt ra.
Đáp lại, một quan chức cấp cao của Iran nhấn mạnh tuyến hàng hải vận chuyển dầu mỏ quan trọng này chỉ có thể hoạt động trở lại khi những tổn thất tài chính do các cuộc tấn công của Mỹ và Israel được bù đắp.
Ông Mehdi Tabatabaei, người phụ trách truyền thông tại văn phòng Tổng thống Masoud Pezeshkian, cho rằng những tuyên bố cứng rắn của ông Trump xuất phát từ “sự tuyệt vọng và giận dữ”.
Ông đồng thời cáo buộc Washington đã kích hoạt một “cuộc chiến tranh toàn diện” trong khu vực. Theo quan điểm của Tehran, việc mở lại eo Hormuz chỉ có thể diễn ra khi các khoản bồi thường được thanh toán, có thể trích từ nguồn thu phí quá cảnh.
Trước đó, Iran từng đề xuất tiếp tục thu phí đối với các tàu chở dầu đi qua eo biển nhằm đảm bảo an ninh hàng hải. Tuy nhiên, ý tưởng này đã vấp phải phản ứng từ nhiều quốc gia và giới chuyên gia vận tải biển.
Phái đoàn Iran tại Liên Hợp Quốc cũng lên tiếng chỉ trích phát biểu của Tổng thống Mỹ, cho rằng đây là lời đe dọa công khai nhằm phá hủy những cơ sở hạ tầng thiết yếu phục vụ đời sống người dân Iran.
Iran kêu gọi cộng đồng quốc tế nhanh chóng hành động, cảnh báo rằng nếu chậm trễ, hậu quả có thể trở nên nghiêm trọng hơn.
Theo truyền thông Iran, trong vòng 24 giờ qua đã có 15 tàu được phép đi qua eo biển Hormuz sau khi nhận sự chấp thuận từ chính quyền nước này. Tuy vậy, lưu lượng tàu thuyền hiện vẫn thấp hơn khoảng 90% so với thời điểm trước khi Mỹ và Israel tiến hành các cuộc tấn công vào Iran hồi cuối tháng 2.
Khu vực Vịnh Ba Tư vẫn đang trong tình trạng báo động kể từ khi chiến dịch quân sự chung của Mỹ và Israel bắt đầu. Đáp trả, Iran đã tiến hành các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái và tên lửa nhằm vào Israel cũng như các quốc gia như Jordan, Iraq và một số nước Vùng Vịnh có căn cứ quân sự của Mỹ, đồng thời siết chặt việc lưu thông tàu thuyền qua eo biển Hormuz.
