Theo quy định mới của Chính phủ, tỷ lệ tái chế bắt buộc đối với pin dùng cho xe điện và xe hybrid được điều chỉnh về mức 0% và sẽ áp dụng đến năm 2029.
Cụ thể, Nghị định 110 vừa được ban hành đã sửa đổi quy định về tỷ lệ tái chế bắt buộc theo cơ chế trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (EPR). Trước đây, các doanh nghiệp phải đảm bảo tái chế khoảng 8% tổng lượng pin xe điện và hybrid đưa ra thị trường, áp dụng từ năm 2024. Tuy nhiên, quy định mới đã tạm thời đưa tỷ lệ này về 0%.
Theo lộ trình được nêu trong nghị định, mức tái chế bắt buộc sẽ được xem xét điều chỉnh tăng sau mỗi 3 năm, với mức tăng tối đa 10% cho mỗi lần điều chỉnh. Như vậy, thời điểm thay đổi tiếp theo dự kiến rơi vào năm 2029.
.png)
Chính sách EPR (Extended Producer Responsibility) là cơ chế buộc các doanh nghiệp sản xuất hoặc nhập khẩu phải chịu trách nhiệm thu hồi và tái chế sản phẩm, bao bì sau khi người tiêu dùng sử dụng. Mô hình này đã được nhiều quốc gia áp dụng nhằm chuyển gánh nặng xử lý chất thải từ Nhà nước sang doanh nghiệp, đồng thời thúc đẩy mô hình kinh tế tuần hoàn.
Tại Việt Nam, pin xe điện được đưa vào danh mục phải thực hiện EPR từ năm 2022 với tỷ lệ tái chế ban đầu là 8%, và quy định này vẫn được giữ trong bản sửa đổi nghị định vào năm 2025. Tuy nhiên, đại diện Cục Môi trường thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường từng cho biết tuổi thọ của pin xe điện thường kéo dài ít nhất 10 năm. Trong khi đó, thị trường xe điện trong nước chỉ phát triển mạnh trong vài năm gần đây, nên lượng pin thải thực tế vẫn còn rất ít, khiến doanh nghiệp khó đáp ứng yêu cầu tái chế.
Ngoài ra, theo ông Phạm Văn Quân - Phó Cục trưởng Cục Công nghiệp (Bộ Công Thương) - pin xe điện hiện có độ bền khá cao. Khi dung lượng giảm xuống khoảng 70% và không còn phù hợp để sử dụng cho phương tiện giao thông, pin vẫn có thể được tái sử dụng cho các hệ thống lưu trữ năng lượng, chẳng hạn như hệ thống BESS.
Việc phát triển phương tiện điện được xem là một trong những giải pháp quan trọng giúp Việt Nam tiến gần hơn tới mục tiêu phát thải ròng bằng 0 (Net Zero) vào năm 2050. Báo cáo của Ngân hàng Thế giới công bố cuối năm 2024 dự báo để đáp ứng mục tiêu này, Việt Nam có thể cần khoảng 2 triệu bộ pin cho xe điện vào năm 2030 và tăng lên khoảng 10 triệu bộ vào năm 2050. Trong bối cảnh đó, các hoạt động tái sử dụng và tái chế pin sẽ đóng vai trò quan trọng trong hệ sinh thái chuyển đổi sang xe điện.
Bên cạnh điều chỉnh liên quan đến pin xe điện, Nghị định 110 cũng loại bỏ xe máy và ôtô cá nhân khỏi danh mục phương tiện bắt buộc phải tái chế. Những phương tiện vẫn thuộc diện phải tái chế gồm ôtô chở hàng, xe chở người trên 9 chỗ hoặc các loại phương tiện có quy định niên hạn sử dụng. Riêng các loại bao bì như giấy, nhựa và nhôm vẫn giữ nguyên tỷ lệ tái chế theo quy định trước đó, dao động 10% - 22%.
