Đời sống

Bất chấp lệnh phong tỏa của Mỹ, tàu dầu liên quan Iran vẫn đi qua eo biển Hormuz

Một tàu chở dầu từng bị Mỹ áp lệnh trừng phạt vì liên quan đến hoạt động vận chuyển dầu của Iran vẫn đi qua eo biển Hormuz, bất chấp quyết định phong tỏa tuyến hàng hải này của Mỹ.

Theo dữ liệu theo dõi từ Kpler - nền tảng chuyên phân tích và cung cấp dữ liệu về dòng chảy thương mại toàn cầu - tàu chở dầu mang tên Elpis, đăng ký tại quốc đảo Comoros ở Đông Phi, đã di chuyển qua eo biển Hormuz vào chiều 13/4. Thời điểm này diễn ra sau khi Mỹ tuyên bố áp đặt lệnh phong tỏa tại khu vực.

Con tàu trên từng bị Mỹ đưa vào danh sách trừng phạt năm 2025 với cáo buộc có liên quan đến việc mua bán và vận chuyển dầu mỏ của Iran.

Trong khi đó, một tàu chở dầu khác mang tên Ostria, treo cờ Botswana, đã quyết định quay đầu khi đang tìm cách đi qua eo biển. Phân tích dữ liệu theo dõi tàu từ Kpler cho thấy chỉ 41 phút sau khi quân đội Mỹ công bố lệnh phong tỏa Hormuz, con tàu này đã thay đổi hành trình dự kiến, chuyển hướng từ Oman sang Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE).

Một tàu dầu khác có tên Rich Starry cũng được ghi nhận phát tín hiệu trạng thái “thả trôi” ngoài khơi đảo Qeshm, cho thấy khả năng tàu đang tạm dừng hoặc trì hoãn việc di chuyển qua eo biển.

Trước đó, Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM) thông báo bắt đầu thực thi lệnh phong tỏa tại vịnh Oman và khu vực biển Arab ở phía đông eo biển Hormuz từ 10h ngày 13/4 (tức 21h theo giờ Hà Nội). Quy định này áp dụng với mọi tàu thuyền đi qua khu vực, bất kể quốc tịch.

CENTCOM cho biết bất kỳ tàu nào ra vào vùng bị phong tỏa mà không có sự cho phép đều có thể bị lực lượng Mỹ chặn lại, chuyển hướng hoặc bắt giữ. Tuy vậy, lệnh phong tỏa không cản trở hoạt động đi lại mang tính trung lập của tàu thuyền qua eo biển Hormuz nếu điểm đến hoặc điểm đi không thuộc các cảng của Iran.

400 (240)
Các xuồng IRGC di chuyển quanh một tàu chở dầu trong cuộc diễn tập trên eo biển Hormuz ngày 17/2 (Nguồn: AFP)

Ngay trước khi lệnh phong tỏa được triển khai, dữ liệu hàng hải cho thấy lưu lượng tàu thuyền tại tuyến đường biển quan trọng này đã bắt đầu giảm.

Theo thông báo từ phía Mỹ, phạm vi phong tỏa bao trùm toàn bộ bờ biển Iran, không chỉ giới hạn ở các cảng biển hay cơ sở lưu trữ dầu. Tuy nhiên, các chuyến hàng mang tính nhân đạo như thực phẩm, vật tư y tế và hàng hóa thiết yếu vẫn có thể đi qua sau khi được kiểm tra.

Các chuyên gia trong lĩnh vực vận tải biển nhận định động thái của Mỹ đang khiến tình hình giao thương tại khu vực thêm phức tạp, đặc biệt với những tàu đang hoạt động trong vùng Vịnh.

Công ty môi giới tàu biển Clarksons cho rằng việc Washington tuyên bố phong tỏa eo biển Hormuz đã làm gia tăng mức độ bất ổn. Dù lưu lượng tàu thuyền qua tuyến đường này có dấu hiệu tăng trở lại trong những ngày gần đây, con số vẫn thấp hơn đáng kể so với thời điểm trước khi khủng hoảng nổ ra.

Về phía Iran, Ngoại trưởng Abbas Araghchi ngày 13/4 đã điện đàm với những người đồng cấp của Saudi Arabia và Qatar để trao đổi về điều mà Tehran gọi là “những rủi ro từ các hành động khiêu khích của Mỹ” sau khi Washington tuyên bố phong tỏa các cảng của Iran.

Trong cuộc trao đổi với Ngoại trưởng Saudi Arabia, ông Araghchi khẳng định Tehran đã thể hiện thiện chí khi chấp nhận lệnh ngừng bắn với Mỹ. Tuy nhiên, theo ông, Mỹ vẫn duy trì những yêu cầu quá mức trong quá trình đàm phán, khiến cuộc đối thoại tại Pakistan cuối tuần trước không đạt được kết quả như kỳ vọng.

Khi trao đổi với Ngoại trưởng Qatar, người đứng đầu ngành ngoại giao Iran nhấn mạnh Iran đã tham gia tiến trình ngoại giao một cách có trách nhiệm nhằm bảo vệ lợi ích quốc gia, đồng thời duy trì hòa bình và ổn định trong khu vực.

Cùng ngày, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei đăng tải trên mạng xã hội X rằng việc Mỹ đe dọa phong tỏa các cảng của Iran chẳng khác nào một biện pháp trả đũa nhằm vào nền kinh tế toàn cầu.