Xung đột Mỹ - Iran leo thang: VCBS cảnh báo áp lực lên tỷ giá USD/VND, ngân hàng chịu tác động
Theo đánh giá của VCBS, các rủi ro địa chính trị có thể khiến dòng tiền quốc tế tìm đến những tài sản an toàn như USD hay vàng, qua đó tạo áp lực nhất định lên tỷ giá và môi trường vĩ mô trong nước.
Công ty Chứng khoán Vietcombank (VCBS) vừa công bố báo cáo phân tích về diễn biến căng thẳng giữa Mỹ, Israel và Iran, đồng thời xem xét những tác động tiềm tàng đối với kinh tế Việt Nam.
Trong báo cáo này, VCBS cho rằng xung đột quân sự giữa Mỹ và Iran khó gây ảnh hưởng trực tiếp đến nền kinh tế Việt Nam. Tuy vậy, những tác động gián tiếp thông qua các kênh tài chính và thương mại quốc tế vẫn có thể xuất hiện.
Nhóm phân tích nhận định rủi ro địa chính trị có khả năng tác động đến tỷ giá, giá hàng hóa toàn cầu và làm gia tăng áp lực lạm phát nhập khẩu.
Ngay sau khi thông tin về xung đột được công bố, chỉ số USD Index (DXY) đã tăng khoảng 0,8%, lên mức 98,42 điểm. Cùng thời điểm, giá vàng thế giới cũng đi lên mạnh và có lúc tiến sát ngưỡng 5.400 USD/ounce.
Trong bối cảnh bất ổn gia tăng, các dòng vốn quốc tế thường có xu hướng dịch chuyển sang các tài sản được coi là “nơi trú ẩn” như vàng, đồng USD hoặc trái phiếu Kho bạc Mỹ. Xu hướng phòng thủ này góp phần hỗ trợ đà tăng của đồng bạc xanh trong ngắn hạn.
Theo VCBS, yếu tố đáng chú ý nhất hiện nay là mức độ khó dự đoán của diễn biến xung đột. Khi tình hình địa chính trị chưa có dấu hiệu hạ nhiệt rõ ràng, khả năng cao chỉ số sức mạnh USD sẽ tiếp tục duy trì xu hướng tăng.
Ngoài tâm lý tìm kiếm tài sản an toàn, sức mạnh của đồng USD còn được củng cố bởi nền tảng kinh tế của Mỹ. Quốc gia này hiện là một trong những nước xuất khẩu năng lượng ròng.
Trong trường hợp giá dầu và khí đốt tiếp tục leo thang do lo ngại gián đoạn nguồn cung, cán cân năng lượng của Mỹ có thể cải thiện so với nhiều nền kinh tế phụ thuộc vào nhập khẩu năng lượng. Điều này có thể giúp đồng USD duy trì lợi thế tương đối trên thị trường quốc tế.
VCBS cho rằng diễn biến tăng trở lại của DXY có thể gây áp lực đáng kể lên tỷ giá USD/VND trong thời gian tới.
Áp lực này càng gia tăng khi thị trường đang kỳ vọng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) có thể giữ mặt bằng lãi suất cao lâu hơn dự báo trước đó. Thậm chí, một số quan chức Fed cũng không loại trừ khả năng tiếp tục thắt chặt chính sách tiền tệ nếu lạm phát vẫn duy trì ở mức cao.
Các chuyên gia cũng lưu ý nguy cơ lạm phát nhập khẩu có thể gia tăng trong trường hợp đồng USD tiếp tục mạnh lên, đồng thời giá năng lượng duy trì ở mức cao. Khi đó, nền kinh tế Việt Nam có thể chịu tác động kép từ biến động tỷ giá và đà tăng của giá hàng hóa trên thị trường quốc tế. Nếu căng thẳng địa chính trị kéo dài, những yếu tố này nhiều khả năng sẽ gây áp lực lên chỉ số giá tiêu dùng trong các quý sắp tới.
Tuy nhiên, VCBS nhận định rằng trong bối cảnh môi trường địa chính trị toàn cầu nhiều biến động, Việt Nam vẫn có khả năng tận dụng thách thức để tạo ra lợi thế. Nếu tiếp tục duy trì nền tảng ổn định vĩ mô, Việt Nam có thể trở thành điểm đến an toàn đối với dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài đang có xu hướng rời khỏi các khu vực tiềm ẩn rủi ro. Đồng thời, hệ thống hiệp định thương mại tự do được ký kết rộng rãi cũng giúp Việt Nam củng cố vị thế trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
Dù vậy, báo cáo nhấn mạnh rằng điều kiện quan trọng để tận dụng cơ hội này là kiểm soát hiệu quả áp lực lạm phát do chi phí đầu vào tăng và điều hành tỷ giá theo hướng linh hoạt. Sự kết hợp giữa môi trường chính trị ổn định và chính sách tài khóa phù hợp được kỳ vọng sẽ giúp Việt Nam duy trì vai trò là một trong những điểm sáng tăng trưởng trong bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều bất định.
Đối với lĩnh vực ngân hàng, nhóm phân tích đánh giá tác động của căng thẳng giữa Mỹ, Israel và Iran ở mức tiêu cực nhẹ. Theo VCBS, nếu xung đột kéo dài và giá dầu tiếp tục tăng, áp lực lạm phát có thể gia tăng tại nhiều nền kinh tế lớn.
Trong kịch bản đó, các ngân hàng trung ương có thể trì hoãn kế hoạch nới lỏng tiền tệ, qua đó làm gia tăng sức ép tỷ giá đối với Việt Nam. Trong trường hợp tiêu cực hơn, mặt bằng lãi suất trong nước có thể khó giảm như kỳ vọng, ảnh hưởng tới chi phí vốn và hoạt động của các ngân hàng thương mại.