Theo thống kê của PricewaterhouseCoopers (PwC), hai hãng xe điện BYD và VinFast đang nổi lên là những thương hiệu có tốc độ tăng trưởng nhanh nhất tại sáu thị trường lớn ở Đông Nam Á trong 9 tháng đầu năm 2025.
Giữa không khí sôi động của Jakarta - một trong những đô thị đông dân nhất thế giới - hình ảnh các mẫu xe điện nhiều màu sắc mang thương hiệu BYD (Trung Quốc) và VinFast (Việt Nam) ngày càng xuất hiện thường xuyên trên các tuyến phố.
Đặc biệt, những chiếc taxi điện màu xanh cyan của dịch vụ gọi xe Green Smart Mobility (Green SM) do VinFast phát triển nhanh chóng thu hút sự chú ý. Chỉ sau hơn một năm vận hành, dịch vụ này đã trở thành phương tiện di chuyển quen thuộc của cả cư dân lẫn khách du lịch khi đi lại trong thành phố.
.png)
Một tài xế tên Suminto - từng làm việc cho hãng taxi Bluebird Group - cho biết anh chuyển sang Green SM khoảng 5 tháng trước và nhận thấy lượng khách tăng rõ rệt, đặc biệt từ các khu dân cư cao cấp. Theo anh, xe điện vận hành êm ái, nội thất sạch sẽ và không gian rộng rãi là những yếu tố khiến khách hàng hài lòng.
Ngoài ra, chi phí đi lại thấp hơn cũng là điểm thu hút. Trước đây, chuyến đi kéo dài khoảng 30 phút có giá tối thiểu 80.000 rupiah (4,7 USD), nhưng với Green SM chỉ còn hơn 30.000 rupiah.
Mở rộng thị trường qua chiến lược giá cạnh tranh và hệ sinh thái toàn diện
Để mở rộng ra ngoài Việt Nam - nơi VinFast đang chiếm khoảng 37% thị phần - hãng áp dụng nhiều chiến lược quen thuộc như trợ giá, giảm giá và xây dựng hệ sinh thái dịch vụ xoay quanh xe điện.
Tại Indonesia, VinFast cạnh tranh trực tiếp với BYD. Hai hãng được truyền thông quốc tế ví như “những con hổ mới” đang tìm cách giành thị phần tại Đông Nam Á - khu vực vốn lâu nay do các thương hiệu Nhật Bản thống trị.
BYD cũng triển khai chiến lược tương tự khi cung cấp xe điện cho nền tảng gọi xe Grab. Quan hệ hợp tác này đã mở rộng sang nhiều quốc gia như Malaysia, Philippines, Singapore, Thái Lan và Việt Nam. Trong khi đó, mạng lưới taxi điện Green SM hiện đã hoạt động tại Việt Nam, Lào và Philippines.
Các chuyên gia cho rằng mô hình taxi điện là cách hiệu quả để người dùng lần đầu trải nghiệm xe điện.
Số liệu từ PwC cho thấy trong 9 tháng đầu năm 2025, doanh số của BYD tại Đông Nam Á tăng 95% so với cùng kỳ, còn VinFast ghi nhận mức tăng trưởng 90%.
.png)
Thách thức vị thế của các hãng xe Nhật
Trong 9 tháng đầu năm 2025, VinFast đã tiêu thụ hơn 100.000 xe điện tại các thị trường gồm Indonesia, Việt Nam, Malaysia, Singapore, Thái Lan và Philippines. Trong cùng giai đoạn, doanh số của BYD đạt khoảng 70.000 xe. Cộng lại, hai hãng xe điện này chiếm xấp xỉ 7% trong tổng số 2,4 triệu ô tô được tiêu thụ tại thị trường Đông Nam Á với quy mô dân số khoảng 700 triệu dân.
Sự trỗi dậy này tạo áp lực đáng kể lên các hãng xe Nhật như Toyota, Honda và Mitsubishi. Thị phần của nhóm này đã giảm xuống còn khoảng 59%, thấp hơn 10 điểm phần trăm so với cùng kỳ năm 2023.
Những biến động của thị trường cũng khiến các hãng xe lâu đời chịu áp lực lớn. Honda thậm chí dự báo khoản lỗ ròng khoảng 690 tỷ yên (tương đương 4,3 tỷ USD) trong năm tài chính kết thúc ngày 31/3 - lần đầu tiên kể từ khi niêm yết vào năm 1957. Tổng giám đốc Toshihiro Mibe cho rằng mức độ cạnh tranh tại khu vực ASEAN đang gia tăng nhanh chóng, chủ yếu do sự xuất hiện và mở rộng của các thương hiệu ô tô mới.
Theo ông Liu Xueliang, Giám đốc bán hàng khu vực châu Á - Thái Bình Dương của BYD, người tiêu dùng tại Đông Nam Á ngày càng sẵn sàng tiếp nhận những công nghệ mới cũng như các ý tưởng di chuyển hiện đại.
Trong khi đó, bối cảnh thị trường nội địa Trung Quốc có dấu hiệu chững lại - với doanh số suy giảm liên tiếp trong sáu tháng - khiến BYD dần xem Đông Nam Á là một khu vực ưu tiên trong chiến lược phát triển. Ông Ming Hsun Lee từ BofA Global Research nhận định rằng cuộc cạnh tranh tại Trung Quốc hiện rất khốc liệt, trong khi các chương trình trợ cấp đang bị thu hẹp và chi phí sản xuất tăng cao do giá pin, chip và kim loại leo thang.
Theo vị chuyên gia này, biên lợi nhuận của ngành ô tô Trung Quốc đang chịu sức ép đáng kể, buộc các doanh nghiệp phải đẩy mạnh tìm kiếm cơ hội ở thị trường quốc tế.
Ở góc nhìn khác, ông Li Chengdong - nhà sáng lập công ty tư vấn thương mại điện tử Haitun có trụ sở tại Bắc Kinh - cho rằng Đông Nam Á hấp dẫn các nhà sản xuất ô tô nhờ tốc độ tăng trưởng mạnh của nền kinh tế, dân số và tầng lớp trung lưu. Bên cạnh đó, khu vực này vẫn được đánh giá là có mức cạnh tranh chưa quá khốc liệt, khi thị trường chủ yếu do các hãng xe Nhật Bản nắm giữ.
VinFast tận dụng hệ sinh thái để củng cố vị thế quốc tế
Trong khi BYD đang đối mặt áp lực cạnh tranh lớn tại thị trường nội địa, VinFast vẫn duy trì vị thế vững chắc tại Việt Nam - nguồn đóng góp doanh thu chủ lực của hãng. Từ nền tảng này, doanh nghiệp xe điện Việt Nam đang từng bước mở rộng hoạt động và xây dựng hình ảnh tại các thị trường quốc tế.
.png)
Theo bà Lesmina, mức độ phổ biến của VinFast hiện vẫn thấp hơn BYD, chủ yếu do hạn chế về nhận diện thương hiệu, trong khi BYD đã tạo được lợi thế nhờ hình ảnh công nghệ hiện đại và thiết kế đổi mới.
Để cải thiện vị thế, VinFast triển khai dịch vụ taxi điện tại Indonesia và tham gia các dự án hạ tầng như nút giao cao tốc ở Tây Java. Những hoạt động này nằm trong kế hoạch đầu tư khoảng 1 tỷ USD, bao gồm sản xuất, phân phối, dịch vụ hậu mãi và mạng lưới trạm sạc.
Ông Thuc Than, chuyên gia tại Vietcap, cho rằng chiến lược xây dựng hệ sinh thái xe điện là lợi thế giúp VinFast nâng dần độ nhận diện và mở rộng thị phần, dù đi kèm rủi ro đầu tư dài hạn. Trong ngắn hạn, chính sách giá cạnh tranh có thể giúp hãng tiếp cận nhanh nhóm khách hàng nhạy cảm về chi phí, đặc biệt tại các thị trường mới nổi - nơi người mua thường cân nhắc kỹ tổng chi phí sở hữu và giá trị sử dụng lâu dài của xe.
Thị trường Ấn Độ vẫn là bài toán khó
Dù đưa ra mức giá khá cạnh tranh, việc chinh phục thị trường rộng lớn như Ấn Độ vẫn là bài toán khó đối với VinFast. Mẫu xe của hãng được chào bán với giá khởi điểm khoảng 1,72 triệu rupee (tương đương 18.400 USD), thấp hơn đáng kể so với mức 2,49 triệu rupee của mẫu xe rẻ nhất đến từ BYD.
VinFast chính thức bước chân vào thị trường Ấn Độ từ tháng 9, song kết quả ban đầu còn khá khiêm tốn khi chỉ tiêu thụ được 1.195 xe trong ba tháng từ tháng 12 đến tháng 2. Trong cùng khoảng thời gian, BYD - dù đã hoạt động tại quốc gia này hơn 3 năm - cũng chỉ bán được 774 xe, theo thống kê của Liên đoàn Các Hiệp hội Đại lý Ô tô Ấn Độ.
Một trong những nguyên nhân khiến thị trường xe điện tại Ấn Độ phát triển chậm là hệ thống trạm sạc vẫn còn hạn chế. Bên cạnh đó, nhiều người mua xe còn lo ngại về giá trị bán lại trong tương lai. Sự thống trị lâu năm của các thương hiệu truyền thống như Maruti Suzuki (Nhật Bản) cùng tâm lý thận trọng của người tiêu dùng đối với xe điện - vốn chỉ chiếm khoảng 3,5% tổng doanh số ô tô trong tháng 2 - cũng khiến quá trình phổ cập loại phương tiện này diễn ra chậm hơn kỳ vọng.
Ngoài các yếu tố thị trường, BYD còn phải đối mặt với sự kiểm soát nghiêm ngặt của chính phủ Ấn Độ đối với các khoản đầu tư có nguồn gốc từ Trung Quốc, điều này phần nào ảnh hưởng đến chiến lược mở rộng của hãng tại quốc gia Nam Á này.
Tăng cường sản xuất và tinh chỉnh chiến lược công nghệ
Dù vậy, VinFast vẫn tiếp tục mở rộng sản xuất tại India khi xây dựng nhà máy ở bang Tamil Nadu với công suất 50.000 xe mỗi năm và dự kiến nâng lên 150.000 xe trong tương lai. Hãng cũng đề xuất đầu tư khoảng 3 tỷ USD tại bang Telangana để phát triển dịch vụ taxi điện cùng hệ sinh thái quy mô lớn gồm thành phố thông minh, bệnh viện, trường học và nhiều tiện ích khác. Ngoài ra, VinFast đã có nhà máy tại Indonesia nhằm phục vụ chiến lược mở rộng trong khu vực.
Trong khi đó, BYD đã khai trương nhà máy 100% vốn nước ngoài đầu tiên tại Thái Lan vào năm 2024, đồng thời lên kế hoạch mở thêm cơ sở sản xuất tại Indonesia. Hãng xe Trung Quốc cũng đang vận hành dây chuyền lắp ráp tại Ấn Độ và xây dựng thêm nhà máy tại Campuchia.
Sau khi dừng sản xuất xe động cơ đốt trong vào cuối năm 2022, VinFast chuyển hoàn toàn sang xe điện thuần pin. Tuy nhiên, nhu cầu đang có dấu hiệu chững lại khi nhiều người tiêu dùng chuyển sang các mẫu hybrid hoặc plug-in hybrid - được xem là phù hợp hơn với điều kiện sử dụng thực tế.
Theo ông Ming Hsun Lee từ BofA, lợi thế lớn của BYD nằm ở công nghệ hybrid sạc ngoài đã phát triển hoàn thiện, giúp giảm lo ngại về quãng đường di chuyển khi người dùng vẫn có thể dùng xăng khi cần. Ông dự báo BYD sẽ sớm tăng tỷ trọng xe hybrid tại các thị trường mới nổi như Đông Nam Á khi các thủ tục chứng nhận dần hoàn tất.
.png)
Tham vọng tiến vào thị trường Mỹ
Trong cuộc họp công bố kết quả kinh doanh tuần trước, VinFast cho biết hãng đang nghiên cứu bổ sung động cơ dung tích nhỏ để phát triển các mẫu xe hybrid trong thời gian tới.
Song song đó, doanh nghiệp cũng hướng đến thị trường Mỹ - nơi yếu tố địa chính trị có thể tạo lợi thế so với BYD. Hãng xe điện niêm yết trên Nasdaq dự kiến tái khởi động dự án nhà máy trị giá 2 tỷ USD tại bang North Carolina vào năm 2026, với công suất thiết kế 150.000 xe mỗi năm và mục tiêu vận hành từ 2028.
Theo ông Jesse Sobelson, chuyên gia phân tích tại BTIG, các chính sách như Đạo luật Giảm lạm phát cùng mức thuế cao khiến xe điện Trung Quốc gần như không thể cạnh tranh tại Mỹ, do đó BYD khó trở thành đối thủ trực tiếp.
Bà Dương Thị Thu Trang cho biết VinFast đang mở rộng hiện diện tại nhiều thị trường quốc tế, đồng thời phát triển hệ sinh thái xe điện. Hãng đặt mục tiêu 20 - 30% lượng xe bàn giao năm nay đến từ thị trường nước ngoài và hướng tới doanh số toàn cầu 300.000 xe vào năm 2026, tương đương khoảng 60.000 - 90.000 xe bán ra ngoài Việt Nam.
Cuộc đua “đốt tiền” của hai hãng xe điện
Tính đến quý III/2025, BYD sở hữu khoảng 102 tỷ nhân dân tệ tiền mặt (tương đương 15 tỷ USD) và thu về trung bình 7.000 nhân dân tệ lợi nhuận cho mỗi chiếc xe bán ra.
.png)
Các nhà phân tích của Công ty Chứng khoán Trung Quốc (CMBI) dự báo lợi nhuận ròng của BYD năm nay có thể tăng khoảng 30%, nhờ nền tảng tài chính vững và chiến lược kiểm soát chi phí hiệu quả.
Trong bối cảnh giá xăng tăng do căng thẳng tại Iran, cả BYD và VinFast đều kỳ vọng nhu cầu xe điện sẽ tăng. VinFast đã tung các chương trình ưu đãi tại Ấn Độ, Indonesia, Việt Nam và Philippines để thúc đẩy người dùng chuyển sang xe điện.
Trong khi đó, BYD cho biết nhu cầu tại Australia đang cải thiện rõ rệt. Một nhân viên bán hàng tại showroom ở Perth cho biết doanh số hiện đạt hơn 10 xe mỗi ngày.
