Làn sóng lo ngại địa chính trị tại Trung Đông đã kích hoạt đợt dịch chuyển dòng tiền trên diện rộng trong phiên giao dịch đầu tuần. Giá dầu thô bứt phá mạnh, vàng và trái phiếu cùng đi lên, trong khi thị trường chứng khoán toàn cầu đồng loạt chìm trong sắc đỏ. Nhà đầu tư gia tăng nắm giữ USD cùng các tài sản được xem là nơi trú ẩn an toàn.
Giá dầu Brent bật tăng 7,5%, lên 78,34 USD/thùng. Dầu thô Mỹ cũng leo thêm 7,3%, đạt 71,88 USD/thùng. Trên thị trường kim loại quý, vàng tăng 1,5%, lên 5.358 USD/ounce.
Căng thẳng leo thang khi các đợt không kích của Mỹ và Israel nhằm vào Iran tiếp diễn mà chưa có dấu hiệu hạ nhiệt. Đáp trả, Iran tiến hành các vụ phóng tên lửa trong khu vực, làm dấy lên lo ngại xung đột có thể lan rộng sang các quốc gia lân cận.
Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết trong cuộc trao đổi với Daily Mail rằng cuộc đối đầu có thể kéo dài thêm khoảng bốn tuần và các chiến dịch quân sự sẽ tiếp tục cho đến khi Mỹ đạt được mục tiêu đề ra.
Tâm điểm chú ý của thị trường hiện dồn về eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển chiến lược, nơi khoảng 20% lượng dầu thô và khí tự nhiên hóa lỏng toàn cầu được trung chuyển bằng đường biển. Dù tuyến hàng hải này chưa bị phong tỏa, dữ liệu theo dõi cho thấy nhiều tàu chở dầu đang neo đậu ở hai đầu eo biển vì lo ngại rủi ro tấn công hoặc khó tiếp cận bảo hiểm.
.png)
Ông Jorge Leon, Trưởng bộ phận phân tích địa chính trị tại Rystad Energy, ước tính có tới 15 triệu thùng dầu mỗi ngày tạm thời chưa thể lưu thông ra thị trường do hoạt động qua eo biển bị gián đoạn. Theo ông, nếu căng thẳng không sớm hạ nhiệt, giá dầu có thể còn được điều chỉnh tăng mạnh hơn nữa.
Việc giá năng lượng duy trì ở mức cao kéo dài có nguy cơ thổi bùng trở lại áp lực lạm phát toàn cầu. Chi phí sản xuất và tiêu dùng tăng lên có thể làm suy yếu nhu cầu, ảnh hưởng tới triển vọng tăng trưởng kinh tế.
Trong khi đó, OPEC+ đã nhất trí nâng sản lượng thêm 206.000 thùng/ngày kể từ tháng 4. Tuy nhiên, phần lớn nguồn cung bổ sung này vẫn phụ thuộc vào vận chuyển từ Trung Đông bằng đường biển, khiến hiệu quả bù đắp rủi ro nguồn cung còn nhiều bất định.
Ông Alan Gelder, Phó Chủ tịch cấp cao phụ trách lọc hóa dầu và thị trường dầu mỏ tại Wood Mackenzie, nhận định tiền lệ gần nhất có thể so sánh là cuộc khủng hoảng dầu mỏ thập niên 1970, khi lệnh cấm vận đã đẩy giá dầu tăng vọt 300%, lên khoảng 12 USD/thùng vào năm 1974 - tương đương gần 90 USD/thùng theo giá hiện nay. Ông cho rằng mốc này hoàn toàn có thể bị vượt qua nếu nguồn cung toàn cầu bị gián đoạn nghiêm trọng.
Trên thị trường chứng khoán, sắc đỏ bao trùm các sàn châu Á. Nikkei của Nhật Bản giảm 2,3%, thị trường Hàn Quốc mất 1%, còn chỉ số MSCI châu Á - Thái Bình Dương (ngoài Nhật Bản) lùi 0,6%.
Tại châu Âu và Mỹ, hợp đồng tương lai EUROSTOXX 50 giảm 1,9%, DAX mất 1,8%. Các chỉ số tương lai S&P 500 và Nasdaq cùng giảm 1,1%.
Biến động giá dầu đã hỗ trợ đồng USD đi lên, nhờ vị thế nước xuất khẩu ròng năng lượng của Mỹ và vai trò trú ẩn thanh khoản của trái phiếu kho bạc. Đồng euro giảm 0,4%, xuống 1,1768 USD. Đồng USD tăng 0,3%, lên 156,55 yên đổi 1 USD và cũng mạnh lên đáng kể so với đô la Úc.
Dù đồng yên thường được xem là tài sản an toàn, Nhật Bản lại phụ thuộc hoàn toàn vào nhập khẩu dầu thô, khiến dòng vốn vào đồng tiền này diễn biến hai chiều trong bối cảnh giá năng lượng leo thang.
Trên thị trường nợ, lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm giảm 2 điểm cơ bản, xuống 3,926% - mức thấp nhất trong ba tháng. Lợi suất đi xuống đồng nghĩa với giá trái phiếu tăng.
Đà tăng của trái phiếu đã bắt đầu từ cuối tuần trước sau khi tổ chức cho vay thế chấp MFS tại Anh bị đặt vào diện quản lý đặc biệt do cáo buộc sai phạm tài chính. Với khoản vay lên tới 2 tỷ bảng Anh, sự kiện này làm dấy lên lo ngại về rủi ro tín dụng và tạo áp lực lên cổ phiếu ngân hàng. Cùng lúc đó, tâm lý thận trọng với nhóm cổ phiếu liên quan đến trí tuệ nhân tạo cũng góp phần khiến Phố Wall suy yếu.
Trong tuần này, giới đầu tư tiếp tục theo dõi sát loạt dữ liệu kinh tế Mỹ, bao gồm khảo sát sản xuất ISM, doanh số bán lẻ và báo cáo việc làm phi nông nghiệp. Những tín hiệu kém tích cực có thể làm suy giảm niềm tin vào triển vọng kinh tế sau quý IV không mấy khả quan. Tuy vậy, số liệu yếu lại có thể củng cố kỳ vọng về khả năng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ hạ lãi suất.
Hiện thị trường định giá khoảng 53% xác suất Fed sẽ cắt giảm lãi suất vào tháng 6, với tổng mức nới lỏng dự kiến trong cả năm vào khoảng 60 điểm cơ bản.
