Eo biển Hormuz nóng lên, 3 nhóm cổ phiếu đồng loạt tím trần: Điều gì đang xảy ra?
Căng thẳng gia tăng tại Trung Đông không chỉ làm rung chuyển thị trường năng lượng toàn cầu mà còn nhanh chóng tạo hiệu ứng lan tỏa đến sàn chứng khoán Việt Nam. Ngay trong phiên sáng 2/3, nhiều cổ phiếu thuộc nhóm dầu khí, vận tải biển và phân bón đồng loạt tăng trần, đi ngược hoàn toàn xu hướng điều chỉnh chung của thị trường.
Phiên giao dịch mở cửa trong tâm lý thận trọng khi thông tin xung đột tại Trung Đông leo thang. VN-Index giảm mạnh hàng chục điểm ngay từ đầu phiên, bảng điện tử phủ sắc đỏ do áp lực bán lan rộng.
Tuy vậy, trên sàn HoSE vẫn ghi nhận 26 mã tăng hết biên độ. Đáng chú ý, hai đại diện trong rổ VN30 là GAS và PLX cũng góp mặt trong danh sách tăng trần - điều hiếm thấy khi thị trường chịu áp lực lớn.
Phần lớn các cổ phiếu “tím trần” tập trung ở ba nhóm ngành được xem là hưởng lợi trực tiếp từ biến động giá năng lượng và vận tải biển. Có thể kể đến các mã như BSR, POW, DCM, DPM ở nhóm năng lượng - phân bón; hay HAH, VOS, PVT, VIP, PVP, VTO cùng nhiều doanh nghiệp logistics, cảng biển khác. Theo đánh giá của giới phân tích, đây là những ngành có khả năng phản ứng nhanh với biến động địa chính trị hiện tại.
.png)
Trong báo cáo cập nhật, Chứng khoán Maybank nhận định căng thẳng Mỹ - Iran đã đưa năng lượng và đất hiếm trở thành những yếu tố cạnh tranh chiến lược ở quy mô toàn cầu, ảnh hưởng trực tiếp đến giá hàng hóa cũng như tâm lý nhà đầu tư. Ở kịch bản cơ sở, nếu tình hình được kiểm soát và quá trình chuyển giao quyền lực diễn ra nhanh chóng, giá dầu Brent có thể tăng khoảng 10 - 15% trước khi dần hạ nhiệt.
Ngược lại, nếu xung đột mở rộng và gây gián đoạn tại các tuyến vận tải trọng yếu như eo biển Hormuz, giá dầu hoàn toàn có thể vượt mốc 100 USD/thùng. Khi đó, áp lực lạm phát sẽ gia tăng và tài sản rủi ro trên toàn cầu chịu ảnh hưởng tiêu cực.
Theo phân tích của Maybank, một số lĩnh vực có thể được hưởng lợi trong bối cảnh hiện nay:
- Phân bón: Căng thẳng địa chính trị có thể làm đứt gãy chuỗi cung ứng toàn cầu, đẩy giá urea và DAP/MAP tăng cao và duy trì ở mức cao. Điều này hỗ trợ tích cực cho doanh nghiệp sản xuất phân bón.
- Năng lượng: Nguy cơ gián đoạn nguồn cung dầu từ Trung Đông khiến giá Brent tăng, qua đó tạo động lực cho các cổ phiếu dầu khí - nhóm vốn nhạy cảm với biến động giá nguyên liệu đầu vào.
- Vận tải biển: Rủi ro an ninh buộc các hãng tàu áp dụng phụ phí nhiên liệu và phí chiến tranh, làm tăng giá cước. Những doanh nghiệp sở hữu đội tàu tự khai thác có thể hưởng lợi trực tiếp từ xu hướng này.
Dù vậy, công ty chứng khoán lưu ý rằng phản ứng của từng doanh nghiệp sẽ khác nhau, tùy vào mô hình kinh doanh, quy mô tài sản và mức độ nhạy cảm với giá hàng hóa.
Ở nhóm vận tải biển, Vosco có xu hướng phản ứng nhanh nhất do lợi nhuận biến động mạnh theo chỉ số cước BDI, đồng thời vốn hóa nhỏ nên dễ bị dòng tiền đầu cơ đẩy giá sớm. Hải An có thể hưởng lợi nhanh từ giá cước nhưng mức độ bền vững cao hơn nhờ nền tảng cơ bản tốt. Trong khi đó, VIMC có xu hướng phản ứng chậm hơn do quy mô tài sản lớn và đặc thù mô hình holding.
