Diễn biến mới tại Trung Đông đang khiến chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu đứng trước nhiều biến động, buộc các quốc gia và doanh nghiệp phải chủ động triển khai những biện pháp nhằm giảm thiểu rủi ro và ổn định thị trường.
Theo Reuters, bước sang tuần giao dịch mới, sự chú ý của giới đầu tư dồn về khu vực vịnh Ba Tư sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump yêu cầu khôi phục hoàn toàn hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz trong vòng 48 giờ. Tuyên bố này được đưa ra trong bối cảnh hoạt động vận chuyển qua tuyến đường chiến lược này đang gặp nhiều trở ngại.
Phản hồi trước yêu cầu từ Washington, Tehran cảnh báo có thể thực hiện các hành động trả đũa nhằm vào hạ tầng năng lượng và các hệ thống khử mặn trong khu vực nếu các nhà máy điện của họ bị tác động. Ông Tony Sycamore, chuyên gia phân tích của IG, nhận định trên Reuters rằng thị trường hiện đang theo dõi chặt chẽ các động thái tiếp theo từ các nhà lãnh đạo liên quan.
.png)
Trên thị trường, mối quan tâm lớn nhất hiện nay là khả năng đạt được thỏa thuận giữa các bên. Nhà nghiên cứu Rory Johnston chia sẻ với Bloomberg rằng thời hạn 48 giờ là khoảng thời gian rất ngắn để đạt được một thỏa hiệp, nhất là khi mỗi bên đều đặt ưu tiên lớn cho vấn đề an ninh.
Trong khi đó, Axios cho biết Washington cũng đang cân nhắc một số phương án kỹ thuật, bao gồm khả năng kiểm soát khu vực đảo Kharg nhằm tăng sức ép trong các cuộc đàm phán. Các thông tin trái chiều khiến tâm lý thị trường chuyển từ phản ứng nhanh sang trạng thái thận trọng, chờ thêm tín hiệu xác nhận.
Ông Haris Khurshid, Giám đốc đầu tư tại Karobaar Capital LP, cho rằng thị trường cần các diễn biến cụ thể thay vì chỉ dựa vào các tuyên bố mang tính chính trị.
Chuỗi cung ứng điều chỉnh để thích nghi
Một trong những điểm đáng chú ý là khoảng cách ngày càng lớn giữa giá dầu giao dịch trên thị trường kỳ hạn và giá dầu vật chất. Bloomberg cho biết chi phí mua các lô dầu thực tế đang tăng nhanh khi các nhà máy lọc dầu châu Á phải tìm nguồn cung từ những khu vực xa hơn để bù đắp sự gián đoạn từ Trung Đông.
Sự thay đổi này đã làm dịch chuyển dòng chảy thương mại toàn cầu. Các quốc gia châu Á hiện tăng cường nhập khẩu dầu từ Mỹ, với khối lượng đạt mức cao nhất trong ba năm qua nhằm bù đắp sự chậm trễ của các chuyến hàng từ khu vực vịnh Ba Tư.
Ước tính cho thấy việc lưu thông hạn chế qua eo Hormuz đã ảnh hưởng tới tiến độ vận chuyển của hàng trăm triệu thùng dầu trong những tuần gần đây. Đồng thời, nhu cầu chuyển hướng sang các loại dầu khu vực như Oman hoặc Murban của UAE cũng gia tăng đáng kể.
Để giảm áp lực nguồn cung, chính quyền Mỹ đã nhanh chóng triển khai một số biện pháp hỗ trợ. Bộ Tài chính Mỹ vừa cấp phép cho phép bán các lô dầu và hóa dầu đang được lưu trữ trên biển, với thời hạn kéo dài đến ngày 19/4. Biện pháp này được kỳ vọng sẽ bổ sung nguồn cung ngắn hạn cho thị trường.
Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cũng cho biết khả năng sử dụng thêm các công cụ dự trữ chiến lược vẫn đang được cân nhắc nếu cần thiết.
Trong khi đó, Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cho biết đang phối hợp với các quốc gia thành viên để theo dõi sát tình hình. Phương án xả kho dự trữ khẩn cấp đã được chuẩn bị nhằm đảm bảo an ninh năng lượng toàn cầu nếu nguồn cung tiếp tục bị gián đoạn. Theo IEA, việc khôi phục hoàn toàn nhịp cung ứng từ Trung Đông có thể cần thêm thời gian.
Doanh nghiệp logistics đối mặt áp lực chi phí
Những biến động trên thị trường dầu mỏ đang tác động trực tiếp đến chi phí hoạt động của các doanh nghiệp vận tải và logistics. Theo Bloomberg, nhiều hãng vận tải biển đã bắt đầu điều chỉnh phụ phí nhiên liệu để bù đắp chi phí phát sinh. Đồng thời, các khách hàng lớn cũng thay đổi chiến lược mua hàng, chia nhỏ đơn đặt hàng thay vì nhập khối lượng lớn cùng lúc.
Trong ngành hàng không, các hãng bay châu Âu cũng đang phải tính toán lại cơ cấu giá vé khi chi phí nhiên liệu có xu hướng tăng. Ông Pavel Kveten, CEO của Girteka Logistics, cho biết giá nhiên liệu biến động gần như ngay lập tức ảnh hưởng đến cấu trúc chi phí vận hành của doanh nghiệp. Hiện nhiên liệu chiếm khoảng 30% tổng chi phí hoạt động của công ty.
Ở cấp độ bán lẻ, người tiêu dùng cũng bắt đầu thay đổi hành vi. Tại Đức, các đại lý dầu sưởi cho biết khách hàng chủ yếu chỉ mua bổ sung khi cần thiết thay vì tích trữ. Tại Mỹ, giá nhiên liệu bán lẻ cũng đang nhích lên, buộc chính phủ phải cân nhắc các biện pháp điều hành kinh tế phù hợp.
Tuy vậy, nhiều chuyên gia nhận định thị trường đang trong quá trình tự điều chỉnh để tìm điểm cân bằng mới. Các doanh nghiệp lớn đã kích hoạt các kịch bản dự phòng như tối ưu hóa tuyến vận chuyển, giảm tiêu hao nhiên liệu và tìm kiếm các hợp đồng cung ứng dài hạn nhằm bảo vệ lợi nhuận.
Theo dữ liệu mới nhất, giá dầu Brent hiện dao động quanh mức 112 - 113 USD/thùng, trong khi dầu WTI giao dịch gần ngưỡng 100 USD/thùng. Khoảng cách giá giữa hai chuẩn dầu này tiếp tục mở rộng, phản ánh sự điều chỉnh linh hoạt của chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu.
Các chuyên gia khuyến nghị nhà đầu tư và doanh nghiệp cần tiếp tục theo dõi sát các diễn biến địa chính trị. Việc cập nhật thông tin kịp thời và điều chỉnh kế hoạch kinh doanh linh hoạt sẽ giúp hạn chế rủi ro trong bối cảnh thị trường năng lượng còn nhiều biến động.
