Nhận 71 tỷ đồng ‘bôi trơn’ để tuồn thuốc vào 13 bệnh viện: Hàng chục lãnh đạo, cán bộ phải ra trước vành móng ngựa

Ngày 27/1, TAND TP Hà Nội mở phiên sơ thẩm xét xử vụ án đưa nhận hối lộ và lừa đảo chiếm đoạt tài sản liên quan đến Công ty CP Y dược LanQ, Công ty CP dược phẩm Sơn Lâm cùng nhiều bệnh viện, trung tâm y tế trên cả nước. Phiên tòa được mở lại sau khi hoãn xét xử vào ngày 25/12/2025.

Theo cáo trạng, vụ án có tổng cộng 23 bị cáo. Trong đó, ông Phạm Văn Cách (cựu Chủ tịch HĐQT Công ty cổ phần dược phẩm Sơn Lâm) cùng Lê Văn Tình (cựu Phó Giám đốc Công ty cổ phần dược phẩm Sơn Lâm) và Nguyễn Mạnh Quyền (cựu Chủ tịch HĐQT, Tổng giám đốc Công ty cổ phần Y dược LanQ) bị truy tố về hai tội danh Lừa đảo chiếm đoạt tài sản và Đưa hối lộ.

Ngoài ra, ông Thân Đức Lại (cựu Giám đốc Bảo hiểm xã hội tỉnh Bắc Giang) bị truy tố về tội Nhận hối lộ. Cùng tội danh này còn có 18 lãnh đạo, cán bộ  của 13 bệnh viện y dược cổ truyền, trung tâm y tế. Cụ thể, Trương Thị Thu Hương (cựu Giám đốc Bệnh viện Y học cổ truyền tỉnh Thái Nguyên); Nguyễn Văn Trung (cựu Giám đốc Bệnh viện Y học cổ truyền Bảo Lộc, tỉnh Lâm Đồng), Lê Phước Nin (cựu Giám đốc Bệnh viện Y học cổ truyền và phục hồi chức năng tỉnh Bình Định), Võ Thị Kim Loan (cựu giám đốc Bệnh viện Y học cổ truyền tỉnh Bến Tre), Đinh Thị Mộng Thanh (cựu Phó giám đốc Bệnh viện Y dược cổ truyền Tây Ninh)...

Hội đồng xét xử đã triệu tập khoảng 30 cá nhân, tổ chức có quyền và nghĩa vụ liên quan, trong đó có đại diện Bảo hiểm xã hội tỉnh Bắc Giang, OCB, Sacombank, Công ty CP Đông dược Hà Nội...

Theo Viện Kiểm sát nhân dân Tối cao, để việc cung cấp thuốc của Công ty Sơn Lâm diễn ra thuận lợi, ông Phạm Văn Cách đã chi tiền trong hoặc sau khi thực hiện hợp đồng cho các cá nhân có thẩm quyền tại 13 bệnh viện và trung tâm y tế trên cả nước. Tổng số tiền dùng để hối lộ được xác định lên tới hơn 71 tỷ đồng.

Cơ quan tố tụng cũng làm rõ hành vi gian lận trong đấu thầu và thanh toán bảo hiểm y tế. Cụ thể, ông Nguyễn Mạnh Quyền đã bàn bạc với ông Cách để tạo điều kiện cho Sơn Lâm trở thành đơn vị duy nhất trúng thầu cung cấp thuốc cho Bệnh viện LanQ tại tỉnh Bắc Giang - đơn vị thành viên của Công ty Y dược LanQ do bị cáo Quyền là Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc. Sau đó, các bên hợp thức hóa giá thuốc đầu vào, làm hồ sơ thanh toán với Bảo hiểm xã hội tỉnh Bắc Giang để trục lợi.

Từ thỏa thuận nói trên, Công ty Sơn Lâm đã trở thành đơn vị trúng thầu và ký hợp đồng cung cấp thuốc cho Công ty LanQ với tổng trị giá 54 tỷ đồng. Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện hợp đồng, ông Quyền và ông Cách đã bàn bạc, thống nhất chuyển sang mua thuốc từ Công ty CP Đông dược Hà Nội CQB với mức giá thấp hơn, không kèm hóa đơn, chứng từ hợp pháp.

Theo phương thức này, Công ty Sơn Lâm đảm nhận việc phát hành hóa đơn bán hàng theo đúng giá trúng thầu, lập phiếu xuất kho và cung cấp bao bì để Công ty LanQ sử dụng nhằm hợp thức hóa nguồn gốc thuốc đầu vào. Sau khi thực hiện nghĩa vụ nộp thuế VAT, Sơn Lâm được hưởng lợi khoảng 18% trên tổng giá trị các hóa đơn được lập khống.

Trong khoảng thời gian từ ngày 26/3/2020 đến 28/4/2021, Sơn Lâm đã xuất tổng cộng 100 hóa đơn cung cấp thuốc cho LanQ với giá trị lên tới 55,7 tỷ đồng. Trong số này, có 86 hóa đơn không phản ánh giao dịch thực tế, được lập nhằm che giấu nguồn thuốc không có hóa đơn chứng từ mà LanQ mua từ Công ty CQB.

Sau khi hoàn tất việc hợp thức hóa đầu vào, Công ty LanQ đã sử dụng số thuốc trên trong hoạt động khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế và lập hồ sơ đề nghị thanh toán. Kết quả, doanh nghiệp này được chi trả khoảng 40 tỷ đồng từ Bảo hiểm xã hội tỉnh Bắc Giang và phần cùng chi trả của người bệnh.

Cáo trạng xác định, thông qua hành vi mua bán thuốc trái quy định, ông Nguyễn Mạnh Quyền cùng các đồng phạm đã chiếm đoạt tổng số tiền 18,1 tỷ đồng. Trong đó, ông Quyền bị xác định giữ vai trò chủ mưu, chỉ đạo thực hiện, các bị can còn lại tham gia với vai trò giúp sức và chưa được hưởng lợi.

Theo cáo buộc của Viện kiểm sát, để được Bảo hiểm xã hội tỉnh Bắc Giang tạo điều kiện trong việc giải ngân kinh phí khám chữa bệnh bảo hiểm y tế, bao gồm cả việc tạm ứng sớm và vượt mức quy định, ông Nguyễn Mạnh Quyền đã chỉ đạo Nguyễn Thúy Kim (kế toán trưởng Công ty Y dược LanQ) “đi cửa sau”. Trong giai đoạn từ quý 1/2017 đến hết quý 5/2021, bà Kim nhiều lần trực tiếp gặp và đưa cho ông Thân Đức Lại các khoản tiền từ 7 đến 60 triệu đồng mỗi quý.

Cơ quan công tố xác định các lần đưa tiền thường diễn ra tại phòng làm việc của ông Lại tại trụ sở Bảo hiểm xã hội tỉnh Bắc Giang, vào thời điểm đầu mỗi quý, chủ yếu rơi vào các ngày mùng 5 - 6 của các tháng 1, 4, 7 và 10 hằng năm. Thời gian này trùng với thời điểm doanh nghiệp gửi hồ sơ đề nghị thanh toán chi phí khám chữa bệnh. Tổng số tiền ông Lại đã “nhận hối lộ” là 700 triệu đồng.

Sau khi nhận tiền, ông Lại đã chỉ đạo các trưởng phòng tạo điều kiện thuận lợi, ưu tiên giải quyết hồ sơ cho Công ty LanQ trong quá trình làm thủ tục tạm ứng kinh phí. Từ những chỉ đạo này, doanh nghiệp nhiều lần được giải ngân dù chưa hoàn thiện đầy đủ biểu mẫu theo quy định, thậm chí có hai trường hợp được đề nghị tạm ứng vượt quá mức 80% cho phép.

Phiên tòa hiện đang tiếp tục diễn ra để làm rõ vai trò, trách nhiệm của từng bị cáo.