Thỏa thuận ngừng bắn trên bờ đổ vỡ: Iran tuyên bố tấn công lực lượng Mỹ, căng thẳng Hormuz bùng phát
Chỉ ít ngày sau khi đạt được thỏa thuận ngừng bắn sơ bộ, tình hình Trung Đông lại bất ngờ nóng lên khi Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố đã tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào những khu vực có lực lượng quân sự Mỹ hiện diện.
Cụ thể các hãng thông tấn Tasnim và IRNA của Iran ngày 27/6 đồng loạt công bố tuyên bố từ văn phòng truyền thông của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), trong đó xác nhận Hải quân Iran đã tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào những địa điểm trong khu vực nơi lực lượng quân sự Mỹ đang được triển khai.
Trong tuyên bố, IRGC không công bố cụ thể các mục tiêu bị tấn công cũng như chưa đưa ra thông tin chi tiết về kết quả của các đòn đáp trả.
IRGC đồng thời lên án các cuộc không kích mới đây của Mỹ nhằm vào lãnh thổ Iran, cho rằng Washington "một lần nữa vi phạm các cam kết" khi tiến hành các cuộc tấn công vào khu vực ven biển của nước này.
Theo IRGC, Mỹ đã phá vỡ các thỏa thuận liên quan đến an ninh và kiểm soát hoạt động hàng hải tại eo biển Hormuz.
Lực lượng này viện dẫn Điều 5 của bản ghi nhớ, cho rằng Islamabad đang có các thỏa thuận phối hợp kiểm soát giao thông hàng hải tại eo biển Hormuz với Cộng hòa Hồi giáo Iran.
"Tuy nhiên, Mỹ, bằng cách kích động nhiều bên, đã tìm cách vi phạm cam kết này và chúng tôi đã đáp trả bằng phản ứng cần thiết. Nếu hành động gây hấn được lặp lại, phản ứng của chúng tôi sẽ mạnh mẽ hơn", IRGC tuyên bố.
Mỹ lần đầu không kích Iran kể từ sau thỏa thuận ngừng bắn
Trước đó, quân đội Mỹ đã tiến hành các cuộc không kích nhằm vào Iran lần đầu tiên kể từ khi thỏa thuận hòa bình sơ bộ được ký kết vào ngày 17/6.
Theo Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM), các máy bay chiến đấu Mỹ đã tấn công nhiều địa điểm phóng tên lửa, cơ sở lưu trữ máy bay không người lái (UAV) và các trạm radar của Iran.
Washington cho biết đây là hành động đáp trả vụ tấn công bằng máy bay không người lái nhằm vào tàu thương mại M/V Ever Lovely treo cờ Singapore khi đang di chuyển qua eo biển Hormuz một ngày trước đó.
Trong tuyên bố đăng tải trên mạng xã hội, CENTCOM nhấn mạnh: "Hành động gây hấn vô cớ nhằm vào tàu vận tải thương mại rõ ràng đã vi phạm thỏa thuận ngừng bắn."
Trước thời điểm diễn ra cuộc không kích, Tổng thống Donald Trump cũng quy trách nhiệm cho Iran về vụ tấn công tàu Ever Lovely, gọi đây là hành động vi phạm các cam kết mà hai bên vừa đạt được.
Iran xuất hiện nhiều diễn biến quân sự mới
Trong khi đó, truyền thông Iran đưa tin nhiều tiếng nổ đã được ghi nhận trên đảo Sirik thuộc tỉnh Hormozgan, phía Nam nước này.
Đài truyền hình IRIB dẫn nguồn tin địa phương cho biết hai vật thể bay đã đánh trúng một tháp viễn thông gần đảo Sirik.
Ngoài ra, các nguồn tin quân sự Iran còn cho biết lực lượng nước này đã bắn các phát súng cảnh cáo nhằm vào những "tàu vi phạm" hoạt động tại eo biển Hormuz chỉ vài giờ trước khi xảy ra các cuộc không kích của Mỹ.
Đây là khu vực được coi là một trong những tuyến hàng hải chiến lược quan trọng nhất thế giới, nơi trung chuyển phần lớn lượng dầu mỏ xuất khẩu toàn cầu.
Phó Tổng thống Mỹ lên tiếng
Bình luận về các diễn biến mới nhất, Phó Tổng thống Mỹ JD Vance - người đang dẫn đầu đoàn đàm phán với Iran - khẳng định Washington đã tuân thủ đầy đủ các điều khoản trong thỏa thuận ngừng bắn.
"Iran đã ký một thỏa thuận ngừng bắn. Chúng tôi đã tôn trọng nó. Nếu họ có bất đồng về cách thức thực thi thỏa thuận này, họ có thể gọi điện thoại cho chúng tôi", ông JD Vance phát biểu.
Về phía Tehran, mặc dù chưa chính thức nhận trách nhiệm đối với vụ tấn công bằng UAV nhằm vào tàu Ever Lovely, Iran vẫn tuyên bố chỉ Iran và Oman mới có quyền quyết định việc quản lý cũng như các dịch vụ hàng hải trong tương lai tại eo biển Hormuz.
Nguy cơ thỏa thuận hòa bình sụp đổ
Việc các cuộc tấn công quân sự tái diễn diễn ra đúng thời điểm Mỹ và Iran vẫn đang thảo luận về việc triển khai bản ghi nhớ được ký kết hồi tuần trước.
Hai bên hiện vẫn tồn tại nhiều bất đồng lớn liên quan đến quyền quản lý eo biển Hormuz, số phận kho dự trữ uranium làm giàu của Iran cũng như các chiến dịch quân sự của Israel tại Li Băng, nơi có sự hiện diện của các lực lượng do Iran hậu thuẫn.
Giới quan sát nhận định những diễn biến mới nhất cho thấy thỏa thuận ngừng bắn giữa Washington và Tehran đang đứng trước nguy cơ đổ vỡ. Nếu các hành động quân sự tiếp tục leo thang, eo biển Hormuz - tuyến hàng hải vận chuyển khoảng 20% lượng dầu mỏ giao dịch trên toàn cầu - có thể một lần nữa trở thành tâm điểm của một cuộc khủng hoảng an ninh quốc tế, kéo theo nhiều tác động lớn đối với thị trường năng lượng và kinh tế thế giới.
