Giá xăng dầu biến động mạnh: Phân khúc nào trong ngành dầu khí đang được hưởng lợi lớn nhất?
Trong bối cảnh giá xăng dầu thế giới liên tục biến động do tác động từ địa chính trị và nguồn cung, ngành dầu khí trong nước ghi nhận sự phân hóa rõ rệt giữa các phân khúc. Báo cáo mới nhất chỉ ra một nhóm đang nổi lên là bên hưởng lợi mạnh nhất từ xu hướng này.
Ngày 11/4/2026, theo báo cáo phân tích của Công ty Chứng khoán MB (MBS), thị trường dầu khí toàn cầu đang bước vào giai đoạn biến động mạnh khi giá dầu duy trì ở vùng cao, chịu ảnh hưởng từ các yếu tố như căng thẳng địa chính trị, chính sách sản lượng của OPEC+ và nhu cầu năng lượng phục hồi.
Trong bối cảnh đó, chuỗi giá trị ngành dầu khí – bao gồm thượng nguồn, trung nguồn và hạ nguồn – đang có sự phân hóa rõ rệt về mức độ hưởng lợi.
MBS đánh giá, phân khúc thượng nguồn (E&P – thăm dò và khai thác) là nhóm được hưởng lợi lớn nhất khi giá dầu tăng.
Nguyên nhân là do hoạt động khai thác dầu khí có mức độ nhạy cảm cao với biến động giá dầu. Khi giá dầu duy trì trên mức hòa vốn, các doanh nghiệp khai thác có thể gia tăng lợi nhuận đáng kể, đồng thời cải thiện dòng tiền.
Bên cạnh đó, giá dầu ở mức cao còn thúc đẩy các công ty năng lượng đẩy mạnh đầu tư vào hoạt động tìm kiếm và phát triển mỏ mới. Điều này kéo theo nhu cầu gia tăng đối với các dịch vụ kỹ thuật dầu khí, từ đó tạo hiệu ứng lan tỏa tích cực trong toàn ngành.
Không chỉ dừng lại ở lợi nhuận, phân khúc thượng nguồn còn đóng vai trò dẫn dắt chu kỳ tăng trưởng của ngành dầu khí, đặc biệt trong giai đoạn thị trường thuận lợi.
Trung nguồn duy trì sự ổn định
Đối với phân khúc trung nguồn (midstream), bao gồm vận chuyển, lưu trữ và phân phối dầu khí, mức độ hưởng lợi từ biến động giá dầu được đánh giá ở mức trung bình.
Giá dầu tăng có thể kéo theo giá khí và chi phí vận chuyển tăng, giúp cải thiện doanh thu của các doanh nghiệp trong lĩnh vực này. Tuy nhiên, do đặc thù hoạt động phụ thuộc vào các hợp đồng dài hạn và cơ chế điều tiết giá, biên lợi nhuận của trung nguồn không biến động mạnh.
Các chuyên gia nhận định, trung nguồn là phân khúc có tính ổn định cao, ít chịu tác động trực tiếp từ biến động giá dầu so với thượng nguồn.
Ở chiều ngược lại, phân khúc hạ nguồn (downstream), bao gồm lọc hóa dầu và phân phối xăng dầu, có thể hưởng lợi trong ngắn hạn nhờ sự gia tăng của crack spread – chênh lệch giữa giá sản phẩm và giá dầu thô.
Khi crack spread ở mức cao, các doanh nghiệp lọc dầu có thể ghi nhận lợi nhuận tích cực. Đồng thời, giá bán lẻ xăng dầu tăng cũng giúp cải thiện doanh thu của các doanh nghiệp phân phối.
Tuy nhiên, phân khúc này lại đối mặt với nhiều rủi ro. Giá dầu đầu vào tăng cao có thể làm gia tăng chi phí sản xuất, trong khi nhu cầu tiêu thụ có thể bị ảnh hưởng nếu giá xăng dầu tăng quá mạnh. Điều này khiến biên lợi nhuận không ổn định và dễ bị thu hẹp.
Chuỗi giá trị dầu khí phân hóa mạnh theo biến động giá
Theo MBS, sự phân hóa giữa các phân khúc trong chuỗi dầu khí ngày càng rõ nét khi giá dầu biến động.
- Thượng nguồn: hưởng lợi mạnh nhất khi giá dầu tăng
- Trung nguồn: duy trì ổn định, ít biến động
- Hạ nguồn: hưởng lợi ngắn hạn nhưng tiềm ẩn nhiều rủi ro
Diễn biến này phản ánh đặc thù hoạt động của từng phân khúc trong chuỗi giá trị năng lượng.
Trong thời gian tới, thị trường dầu khí được dự báo tiếp tục chịu ảnh hưởng từ các yếu tố như chính sách sản lượng của các nước xuất khẩu dầu, căng thẳng địa chính trị và tốc độ phục hồi kinh tế toàn cầu.
Nếu giá dầu duy trì ở mức cao, phân khúc thượng nguồn được kỳ vọng sẽ tiếp tục là động lực tăng trưởng chính của ngành dầu khí. Trong khi đó, trung nguồn vẫn đóng vai trò ổn định dòng tiền, còn hạ nguồn cần thận trọng trước áp lực chi phí và biến động thị trường.
Giá xăng dầu hôm nay 11/4
Tại kỳ điều hành chiều 9/4, giá xăng dầu trong nước tiếp tục quay đầu giảm mạnh. Cụ thể, giá xăng E5 RON92 giảm 2.393 đồng/lít so với giá bán tối đa hiện hành, không cao hơn 22.344 đồng/lít. Giá xăng RON95 giảm 2.993 đồng/lít, không cao hơn 23.543 đồng/lít
Đặc biệt, giá dầu diesel giảm mạnh 9.872 đồng/lít, không cao hơn 32.969 đồng/lít. Giá dầu mazut giảm 1.658 đồng/kg, không cao hơn 22.613 đồng/kg.
Trong kỳ này, cơ quan điều hành trích lập quỹ bình ổn giá xăng dầu (nguồn tạm ứng từ ngân sách nhà nước) với xăng sinh học ở mức 800 đồng/lít; xăng không chì: 800 đồng/lít; dầu diesel: 1.000 đồng/lít; dầu mazut: 800 đồng/kg.
