Chiếc máy bay MiG-21 bị 'bỏ quên' hơn 40 năm ở khu dân cư Cà Mau, sự thật khiến nhiều người bất ngờ
Từ một hiện vật quân sự được trao tặng để trưng bày, chiếc MiG-21 tại Cà Mau lại rơi vào cảnh xuống cấp nghiêm trọng suốt nhiều thập kỷ. Những thông tin mới được xác nhận hé lộ hành trình đặc biệt của chiếc máy bay này, đồng thời đặt ra câu hỏi lớn về trách nhiệm quản lý.
Liên quan đến thông tin chiếc MiG-21 bị “bỏ quên” tại phường An Xuyên (TP Cà Mau), ngày 24-3, đại tá Kiều Văn Dũng, nguyên Phó Tham mưu trưởng Sư đoàn Không quân 370, đã có văn bản gửi Bảo tàng Quân khu 9 nhằm làm rõ nguồn gốc hiện vật gây xôn xao dư luận những ngày qua.
Theo xác nhận, chiếc máy bay này không phải là “bị bỏ rơi” như nhiều đồn đoán, mà vốn là tài sản được Quân chủng Không quân trao tặng cho tỉnh Minh Hải (nay là Cà Mau và Bạc Liêu) từ năm 1985, phục vụ mục đích trưng bày, giáo dục truyền thống.
Thời điểm đó, trong bối cảnh Việt Nam tham gia nghĩa vụ quốc tế tại Campuchia, Quân chủng Không quân lập cơ quan đại diện tại phía Nam. Đại tá, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Văn Bảy là người đại diện Tư lệnh Không quân khu vực này. Theo chủ trương, một số máy bay đã loại biên, trong đó có MiG-21, được phân bổ về các tỉnh.
Nguồn tin từ ngành văn hóa Cà Mau cũng cho biết, năm 1985, tỉnh Minh Hải tiếp nhận 3 máy bay từ Quân khu 9 và tổ chức trưng bày tại khu đất trước Bưu điện tỉnh, thu hút đông đảo người dân đến tham quan trong thời gian dài. Sau đó, 2 chiếc được thu hồi, còn lại 1 chiếc được bàn giao lại cho địa phương.
Tuy nhiên, sau nhiều lần chia tách hành chính và thay đổi cơ cấu quản lý, chiếc MiG-21 này được di dời về khu tập thể cán bộ tại phường An Xuyên rồi dần rơi vào tình trạng “không ai quản lý”.
Đáng chú ý, theo tìm hiểu từ một số nguồn báo chí, việc không có quyết định giao quản lý cụ thể khiến hiện vật này không nằm trong danh mục kiểm kê của bảo tàng hay đơn vị quân sự nào. Đây được xem là nguyên nhân chính dẫn đến việc xuống cấp nghiêm trọng.
Ghi nhận thực tế trong trung tuần tháng 3 cho thấy thân máy bay đã bong tróc lớp sơn, nhiều chi tiết kim loại bị oxy hóa, hư hỏng. Một số bộ phận như kính buồng lái, thiết bị bên trong đã không còn nguyên vẹn, thậm chí có dấu hiệu bị tháo dỡ theo thời gian.
Một số ý kiến từ giới chuyên môn nhận định, dù là máy bay đã loại biên, MiG-21 vẫn là hiện vật có giá trị lịch sử, gắn với giai đoạn phát triển của Không quân Việt Nam. Nếu được bảo quản tốt, đây có thể trở thành điểm nhấn giáo dục truyền thống hoặc trưng bày phục vụ du lịch.
Trước thực trạng này, đại tá Kiều Văn Dũng đề xuất Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Cà Mau cần phối hợp với các cơ quan chức năng rà soát, tham mưu UBND tỉnh phương án xử lý phù hợp. Trong trường hợp cần thiết, địa phương có thể trao đổi với Quân chủng Phòng không – Không quân để được hướng dẫn.
Hiện vụ việc đang thu hút sự quan tâm lớn của dư luận, không chỉ bởi yếu tố “bị lãng quên” kéo dài hàng chục năm, mà còn bởi nguy cơ mai một một hiện vật mang dấu ấn lịch sử nếu không sớm có giải pháp bảo tồn hoặc phục dựng kịp thời.
