Cá kho làng Vũ Đại nức tiếng liên tục cháy hàng tháng Tết, 1 niêu giá tiền triệu vẫn không đủ bán
Cận Tết Nguyên đán, các hộ làm cá kho tại làng Vũ Đại (Hà Nam) tất bật đỏ lửa từ sáng đến khuya để kịp giao hàng cho khách. Món cá kho niêu đất truyền thống có giá từ vài trăm nghìn đến cả triệu đồng/niêu từ lâu trở thành đặc sản được săn đón mỗi dịp cuối năm.
Những ngày đầu tháng Chạp, làng nghề cá kho Vũ Đại (Hà Nam) bước vào giai đoạn bận rộn nhất trong năm. Từ sáng sớm đến đêm khuya, bếp lửa tại các cơ sở kho cá luôn đỏ rực, khói nghi ngút, hàng trăm niêu cá xếp kín sân chờ đến lượt đưa lên bếp.
Không khí tất bật này đã trở thành hình ảnh quen thuộc mỗi dịp Tết đến, khi cá kho làng Vũ Đại trở thành đặc sản được nhiều gia đình lựa chọn trong mâm cỗ và làm quà biếu.
Đơn hàng tăng mạnh, cơ sở làm không kịp
Ông Trần Văn Bình, chủ một cơ sở cá kho có hơn 20 năm gắn bó với nghề, cho biết từ cuối tháng 11 âm lịch, khách đã bắt đầu đặt mua rải rác, nhưng sang tháng Chạp thì số lượng tăng đột biến.
“Có ngày chúng tôi nhận cả trăm cuộc gọi đặt hàng. Khách trong tỉnh, ngoài tỉnh rồi cả Việt kiều ở nước ngoài cũng đặt. Cơ sở phải huy động thêm người, làm ngày làm đêm nhưng vẫn không đủ hàng để giao ngay, nhiều khách phải chờ”, ông Bình nói.
Theo ông Bình, so với năm ngoái, lượng đơn năm nay tăng khoảng 25–30%. Riêng mùa Tết, cơ sở của ông dự kiến xuất ra thị trường hơn 4.000 niêu cá kho.
Hiện giá mỗi niêu cá kho làng Vũ Đại dao động từ 600.000 đồng đến hơn 1 triệu đồng, tùy trọng lượng cá và loại niêu. Với dòng cao cấp, chọn phần khúc giữa thân cá, đóng gói sang trọng để làm quà biếu, giá có thể lên tới 1–2 triệu đồng/niêu.
“Giá cao nhưng khách vẫn mua đều. Nhiều người nói họ mua để biếu đối tác, người thân vì đây là đặc sản nổi tiếng, mang ý nghĩa quà Tết truyền thống”, ông Bình chia sẻ thêm.
Bí quyết nằm ở nguyên liệu và cách kho
Theo các hộ làm nghề, nguyên liệu bắt buộc là cá trắm đen nặng từ 5–8kg, được nuôi từ 3–5 năm, thịt chắc, ít mỡ. Cá sau khi sơ chế sẽ được ướp với nước mắm cốt, riềng, gừng, hành khô, tiêu, ớt… theo công thức riêng của từng gia đình.
Bà Nguyễn Thị Hòa, thợ kho cá hơn 15 năm kinh nghiệm, cho biết: “Quan trọng nhất là khâu canh lửa. Cá phải kho bằng niêu đất, đun củi nhãn suốt 12–16 tiếng. Người kho gần như không được rời bếp, phải canh từng chút để cá nhừ xương nhưng không nát, thịt săn mà vẫn mềm”.
Theo bà Hòa, mỗi mẻ cá thành công phải đạt màu nâu cánh gián, miếng cá chắc, thớ thịt tơi, ăn đậm đà nhưng không mặn gắt.
Không chỉ mang lại thu nhập cho các hộ trực tiếp sản xuất, mùa cao điểm cá kho còn tạo việc làm thời vụ cho hàng trăm lao động địa phương với các công việc như sơ chế cá, rửa niêu, đóng gói, vận chuyển.
Một lao động thời vụ cho biết mỗi ngày có thể làm từ 8–12 tiếng, thu nhập trung bình 300.000–400.000 đồng/ngày, cao hơn nhiều so với ngày thường.
Giữ nghề truyền thống, xây dựng thương hiệu
Nhiều cơ sở hiện nay đã đầu tư thêm máy hút chân không, hộp đựng, tem nhãn để bảo quản cá tốt hơn và thuận tiện vận chuyển đi xa. Tuy nhiên, các công đoạn quan trọng vẫn giữ cách làm thủ công truyền thống.
“Chúng tôi không chạy theo số lượng bằng mọi giá mà vẫn ưu tiên chất lượng. Có như vậy mới giữ được uy tín của cá kho làng Vũ Đại”, ông Bình khẳng định.
Với người dân địa phương, cá kho không chỉ là kế sinh nhai mà còn là niềm tự hào của làng nghề. Mỗi niêu cá gửi đi khắp mọi miền đất nước mang theo hương vị Tết, góp phần gìn giữ nét văn hóa ẩm thực truyền thống của quê hương.
