Sáng 27/10, ô nhiễm không khí tại Hà Nội tiếp tục diễn biến đáng lo ngại khi chỉ số chất lượng không khí AQI đạt 183, trong khi một điểm đo tại khu vực Chu Văn An - Điện Biên Phủ ghi nhận mức 283, thuộc ngưỡng rất xấu.
Sáng 27/10, chất lượng không khí tại Hà Nội tiếp tục ở mức đáng lo ngại khi chỉ số AQI toàn thành phố được ghi nhận ở mức 183, thuộc ngưỡng xấu theo thang phân loại được sử dụng. Đáng chú ý, tại một số điểm đo, chỉ số này tăng lên mức rất xấu, cho thấy tình trạng ô nhiễm không khí đang diễn biến phức tạp tại nhiều khu vực của Thủ đô.
Theo thông tin trên bản đồ chất lượng không khí IQAir được ghi nhận trong sáng cùng ngày, khu vực Chu Văn An - Điện Biên Phủ, phường Ba Đình, có thời điểm đạt AQI 283. Đây là mức rất xấu, có khả năng gây ảnh hưởng đến sức khỏe của người dân nói chung, không chỉ riêng những người thuộc nhóm nhạy cảm.
Cùng thời điểm, nhiều khu vực như Xuân Đỉnh, Tây Hồ, Nguyễn Hoàng Tôn, Quảng An và Lạc Trung xuất hiện màu tím trên bản đồ chất lượng không khí. Một số điểm đo khác ghi nhận AQI trong khoảng 170-200, phản ánh tình trạng ô nhiễm ở mức đáng lo ngại trên diện rộng.
Thực tế, trong những giờ đầu ngày, sương mù kết hợp với bụi mịn xuất hiện tại nhiều khu vực của Hà Nội, khiến tầm nhìn bị hạn chế. Người tham gia giao thông có thể cảm nhận rõ không khí ngột ngạt, đặc biệt trên các tuyến đường đông phương tiện và tại những khu vực có mật độ dân cư cao.
Tuy nhiên, cần lưu ý rằng sự xuất hiện của sương mù không đồng nghĩa toàn bộ hiện tượng này đều do ô nhiễm gây ra. Để xác định chính xác mức độ ô nhiễm, người dân cần theo dõi chỉ số AQI, nồng độ bụi mịn PM2.5 và dữ liệu từ các trạm quan trắc đáng tin cậy.
Sau giai đoạn có nhiều đợt mưa trong tháng 9, chất lượng không khí tại Hà Nội từng có dấu hiệu cải thiện. Mưa có thể giúp rửa trôi một phần bụi trong không khí, nhưng hiệu quả này phụ thuộc vào lượng mưa, điều kiện thời tiết và nguồn phát thải tại từng khu vực. Khi các điều kiện thuận lợi không còn, nồng độ chất ô nhiễm có thể tăng trở lại.
Một trong những yếu tố đáng chú ý là điều kiện khí tượng bất lợi. Khi gió yếu, khả năng khuếch tán chất ô nhiễm bị hạn chế, khiến bụi và các chất phát thải dễ tích tụ gần mặt đất. Hiện tượng nghịch nhiệt cũng có thể góp phần giữ các chất ô nhiễm trong lớp không khí sát bề mặt, làm chất lượng không khí suy giảm, nhất là vào những thời điểm sáng sớm.
Bên cạnh yếu tố thời tiết, hoạt động giao thông là nguồn phát thải cần được chú ý. Khí thải từ các phương tiện, bụi đường và bụi phát sinh từ hoạt động xây dựng có thể góp phần làm gia tăng ô nhiễm tại những khu vực đông dân cư, nhiều công trình hoặc có lưu lượng phương tiện lớn.
Ngoài ra, tình trạng đốt rác sinh hoạt, đốt phế thải tự phát tại một số khu dân cư ven đô và những khu vực xen kẽ trong nội thành cũng có thể làm phát sinh bụi mịn cùng nhiều chất gây ô nhiễm khác. Khi hoạt động đốt diễn ra trong điều kiện gió yếu, các chất phát thải khó khuếch tán, làm gia tăng nguy cơ ảnh hưởng đến những người sinh sống xung quanh.
Trong đó, bụi mịn PM2.5 là tác nhân đặc biệt đáng quan tâm do kích thước rất nhỏ, có thể xâm nhập sâu vào hệ hô hấp. Việc tiếp xúc với nồng độ bụi mịn cao trong thời gian dài có liên quan đến nhiều nguy cơ sức khỏe, bao gồm các vấn đề về hô hấp và tim mạch. Mức độ tác động cụ thể còn phụ thuộc vào nồng độ ô nhiễm, thời gian tiếp xúc và tình trạng sức khỏe của mỗi người.
Dù vậy, chỉ số AQI tại một điểm đo không thể đại diện hoàn toàn cho toàn bộ thành phố. Chất lượng không khí có thể khác nhau giữa các quận, khu vực dân cư và từng thời điểm trong ngày. Vì vậy, người dân nên cập nhật dữ liệu tại khu vực mình sinh sống hoặc làm việc để chủ động điều chỉnh hoạt động ngoài trời.
Với AQI ở mức 183, chất lượng không khí thuộc ngưỡng xấu, có thể ảnh hưởng đến sức khỏe của nhiều người, đặc biệt là nhóm nhạy cảm. Khi chỉ số tăng lên 283, mức độ rủi ro càng đáng lưu ý bởi không khí ô nhiễm có thể gây tác động đến sức khỏe của cả những người không thuộc nhóm nguy cơ cao.
Trẻ em, người cao tuổi, phụ nữ mang thai và người mắc các bệnh hô hấp hoặc tim mạch cần đặc biệt thận trọng. Những đối tượng này nên hạn chế thời gian hoạt động ngoài trời khi AQI ở mức cao, tránh tập thể dục cường độ mạnh gần đường giao thông đông đúc hoặc tại khu vực có nhiều khói bụi.
Người dân cũng nên theo dõi thường xuyên các bản tin chất lượng không khí, ưu tiên các nguồn dữ liệu quan trắc đáng tin cậy và hạn chế những hoạt động không cần thiết ngoài trời khi chỉ số ô nhiễm tăng cao. Nếu buộc phải ra ngoài, có thể sử dụng khẩu trang có khả năng lọc bụi mịn phù hợp, đeo đúng cách và bảo đảm độ kín tương đối quanh mũi, miệng. Khẩu trang thông thường không phải lúc nào cũng có khả năng lọc hiệu quả các hạt bụi mịn.
Trong nhà, người dân nên đóng cửa khi không khí bên ngoài ô nhiễm nghiêm trọng nếu điều kiện cho phép, đồng thời cân nhắc sử dụng thiết bị lọc không khí phù hợp. Tuy nhiên, cần bảo đảm không gian sinh hoạt được thông khí hợp lý khi chất lượng không khí bên ngoài cải thiện. Những người có bệnh nền nên tuân thủ hướng dẫn điều trị và chú ý các triệu chứng bất thường như ho nhiều, khó thở hoặc tức ngực.
Về lâu dài, việc cải thiện chất lượng không khí tại Hà Nội đòi hỏi các giải pháp đồng bộ nhằm giảm phát thải từ giao thông, kiểm soát bụi tại công trường, xử lý tình trạng đốt rác tự phát và tăng cường giám sát các nguồn gây ô nhiễm. Công khai dữ liệu quan trắc kịp thời cũng giúp người dân nhận biết nguy cơ, chủ động bảo vệ sức khỏe và điều chỉnh lịch trình sinh hoạt.
Tình trạng AQI tăng cao trong sáng 27/10 là lời nhắc nhở về nguy cơ ô nhiễm không khí khi các nguồn phát thải kết hợp với điều kiện thời tiết bất lợi. Người dân cần tiếp tục theo dõi diễn biến chất lượng không khí trong ngày, đặc biệt tại những khu vực có chỉ số ở ngưỡng rất xấu, để hạn chế tiếp xúc với bụi mịn và giảm nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe.
