Bộ GD&ĐT lý giải vì sao chưa thể bỏ kỳ thi tốt nghiệp THPT dù hơn 99% thí sinh đỗ
Trước ý kiến cho rằng tỷ lệ đỗ tốt nghiệp THPT luôn vượt 99% nên không cần tổ chức kỳ thi, Bộ GD&ĐT đã đưa ra nhiều lập luận, đồng thời khẳng định việc duy trì kỳ thi vẫn cần thiết và phù hợp với quy định hiện hành.
Liên quan đến quy định tổ chức kỳ thi tốt nghiệp THPT, Bộ GD&ĐT khẳng định việc tiếp tục duy trì kỳ thi là hoàn toàn phù hợp với đường lối của Đảng và thể chế pháp luật hiện hành. Đây được xem là căn cứ pháp lý quan trọng để giữ ổn định kỳ thi quốc gia này.
Thực tế triển khai từ năm 2015, đặc biệt giai đoạn 2020 đến nay ghi nhận kỳ thi đã mang lại nhiều giá trị thiết thực. Việc tổ chức thi tập trung góp phần tạo sự bình đẳng cho người học ở mọi địa phương, cắt giảm số lần tham dự thi, tiết kiệm ngân sách và tạo nguồn dữ liệu tin cậy cho công tác tuyển sinh.
Trả lời cho những băn khoăn về sự cần thiết của một kỳ thi chuẩn hóa trên phạm vi toàn quốc, Bộ GD&ĐT cho biết: “Vừa qua, có nhiều câu hỏi đặt ra về việc có cần thiết tồn tại một kỳ thi chuẩn hoá quốc gia đã được đặt ra và câu trả lời từ phần lớn các chuyên gia, nhà khoa học, nhà quản lý giáo dục, giáo viên… đều khẳng định cần thiết”.
Theo cơ quan quản lý, việc duy trì kỳ thi xuất phát từ thực tế một bộ phận giáo viên và học sinh sẽ thiếu động lực dạy và học nếu không tổ chức thi. Bên cạnh đó, thiếu các kỳ thi đánh giá diện rộng mang tính quốc gia sẽ khiến nhà quản lý mất đi nguồn thông tin chính xác về chất lượng giáo dục phổ thông.
Trước ý kiến thắc mắc về tỷ lệ đỗ tốt nghiệp luôn đạt mức trên 99%, Bộ GD&ĐT so sánh việc này với quy trình kiểm soát chất lượng sản xuất. Một dây chuyền dù tạo ra 99% sản phẩm đạt tiêu chuẩn vẫn không thể loại bỏ công đoạn kiểm định chất lượng ở đầu ra.
Đối với việc phát hiện bất thường trong điểm thi tại một số địa phương, Bộ GD&ĐT nhìn nhận: “Đấy là kết quả của quá trình phân tích dữ liệu của kỳ thi và sự công khai, minh bạch các dữ liệu đó - điều mà rất ít kỳ thi hiện nay có thể làm được”.
Thống kê cho thấy vào năm 2025, phương thức xét tuyển bằng điểm thi tốt nghiệp THPT chiếm 50,32% số lượng nhập học. Trong khi đó, việc sử dụng kết quả học tập bậc THPT chiếm tỷ lệ 29,24%.
Đánh giá về thực trạng này, Bộ GD&ĐT lý giải: “Cơ cấu này phản ánh đúng bản chất đa phương thức nguồn thi tốt nghiệp được sử dụng rộng nhất nhưng quyền phát triển và sử dụng công cụ riêng của trường vẫn được bảo đảm”.
Bộ GD&ĐT đánh giá dữ liệu từ kỳ thi chuẩn hóa quốc gia vẫn là nguồn thông tin giá trị để các trường đại học, cơ sở giáo dục nghề nghiệp tự chủ lựa chọn sử dụng. Đồng thời, những đơn vị đủ năng lực vẫn được phép tự tổ chức kỳ thi riêng.
Dù tôn trọng quyền tự chủ tuyển sinh, Bộ GD&ĐT khẳng định sẽ áp dụng các công cụ quản lý để siết chặt quy trình, ngăn chặn tình trạng tràn lan phương thức gây tốn kém và bất bình đẳng cho người học. Bộ nhấn mạnh: “Và dù không bắt buộc, song kết quả của kỳ thi chuẩn hóa quốc gia cũng vẫn sẽ là một căn cứ quan trọng để các trường sử dụng cho xét tuyển".
