Halloween diễn ra vào ngày 31/10 hằng năm, gắn liền với những chiếc đèn bí ngô, trang phục hóa trang và tục xin kẹo. Đằng sau lễ hội sôi động này là những câu chuyện dân gian và tập tục có lịch sử hàng thế kỷ.
Halloween bắt nguồn từ đâu?
Tên gọi Halloween bắt nguồn từ cụm từ All Hallows’Eve, mang nghĩa đêm trước Ngày lễ các thánh. Trong tiếng Anh cổ, “Hallow” có nghĩa là “thánh”. Qua thời gian, tên gọi này dần biến đổi thành Halloween như mọi người biết ngày nay.
Theo các thông tin về lịch sử lễ hội, Halloween có nguồn gốc từ người Celt, cộng đồng sinh sống cách đây hơn 2.000 năm tại những vùng đất ngày nay thuộc Anh, Ireland và miền Bắc nước Pháp. Qua nhiều thế kỷ, các phong tục liên quan đến lễ hội dần thay đổi, không còn giới hạn trong ý nghĩa tôn giáo mà trở thành hoạt động văn hóa, giải trí.
Truyền thuyết về chiếc đèn bí ngô Halloween
Một câu chuyện dân gian của Ireland kể về Jack, chàng trai sau khi qua đời không được lên Thiên Đàng vì tính cách tham lam, keo kiệt. Tuy nhiên, Jack cũng không thể xuống Địa Ngục bởi từng có mối quan hệ vui đùa với ma quỷ. Linh hồn của anh vì thế rơi vào cảnh không có nơi để đi.
Trước đó, Jack từng giúp con quỷ thoát khỏi sự khống chế của người dân. Để trả ơn, con quỷ hứa không bắt linh hồn Jack xuống Địa Ngục. Khi Jack chết, lời hứa này khiến anh không thể vào Địa Ngục, trong khi những việc làm lúc sinh thời cũng khiến anh không được chấp nhận ở Thiên Đàng.
Thương tình Jack phải lang thang, con quỷ đưa cho anh một ít than hồng lấy từ Địa Ngục, đặt bên trong quả bí ngô để giữ lửa. Jack đục thủng quả bí nhằm giúp không khí lưu thông, duy trì ánh sáng soi đường trong hành trình vô định của mình.
Theo truyền thuyết, Jack phải tiếp tục cầm chiếc đèn đi lang thang cho đến ngày phán xét cuối cùng. Hình ảnh này được xem là nguồn gốc của chiếc đèn lồng bí ngô, một trong những biểu tượng đặc trưng nhất của Halloween.
Vì sao Halloween có tục xin kẹo?
Tục xin kẹo Halloween được cho là có liên quan đến những cuộc diễu hành trong Ngày lễ các linh hồn tại Anh. Khi đó, người nghèo đi xin thức ăn và được các gia đình tặng bánh ngọt, gọi là “bánh linh hồn”. Đổi lại, họ hứa cầu nguyện cho những người thân đã khuất của gia đình.
Theo thời gian, tập tục này phát triển thành hoạt động trẻ em mặc trang phục hóa trang, đi đến các nhà để xin kẹo trong dịp Halloween. Đây là một trong những phong tục được nhiều người biết đến nhất khi nhắc đến ngày lễ 31/10.
Nguồn gốc tục hóa trang trong ngày 31/10
Tập tục hóa trang Halloween có liên hệ với các truyền thống ở châu Âu và cộng đồng Celt. Trong bối cảnh mùa đông từng gắn với nỗi lo thiếu lương thực, những đêm dài và bóng tối khiến nhiều người lo sợ trước những điều không thể lý giải.
Người xưa tin rằng vào đêm Halloween, các linh hồn có thể trở lại thế giới trần gian. Để tránh bị nhận diện, họ đeo mặt nạ khi ra ngoài trời tối, với hy vọng khiến ma quỷ nhầm mình với những linh hồn khác.
Bên cạnh đó, người dân còn đặt bát thức ăn bên ngoài nhà để xoa dịu các linh hồn và ngăn chúng đi vào bên trong. Những quan niệm dân gian này góp phần hình thành các tập tục gắn với Halloween. Ngày nay, hóa trang, trang trí bí ngô và xin kẹo đã trở thành những hoạt động vui chơi phổ biến trong dịp lễ.