Bộ Công Thương vừa làm rõ hàng loạt vấn đề gây tranh luận quanh xăng sinh học E10, từ khả năng tương thích với ô tô, xe máy đến nguồn cung etanol và năng lực phối trộn của doanh nghiệp trong nước.
Theo báo Dân Việt, sáng nay 26/5, Hội nghị giao ban báo chí đã tiếp nhận báo cáo quan trọng từ Bộ Công Thương. Cơ quan chức năng trực tiếp phản hồi luồng dư luận lo lắng về tiêu chuẩn chất lượng cùng năng lực sản xuất phối trộn xăng sinh học E10 RON95 tại thị trường nội địa.
Chủ trương chuyển đổi từ xăng khoáng hoàn toàn từ nhiên liệu hóa thạch sang nhiên liệu sinh học E5, E10 đã được định hình tại Quyết định số 53/2012/QĐ-TTg ngày 22/11/2012 của Thủ tướng Chính phủ (Quyết định 53). Theo đó, xăng pha 5% và 10% etanol vào xăng khoáng.
Quyết định 53 từng quy định mốc thử nghiệm sản xuất, phối chế và kinh doanh trên toàn quốc cho phương tiện cơ giới đường bộ. Thời hạn áp dụng đối với dòng sản phẩm E5 bắt đầu từ 01/12/2015, trong khi dòng sản phẩm E10 ấn định từ ngày 01/12/2017.
Quá trình triển khai thực tế ghi nhận sản phẩm E5 chính thức phân phối toàn quốc từ ngày 01/01/2018 sau nhiều giai đoạn thử nghiệm. Dù vậy, các nguyên nhân khách quan lẫn chủ quan đã khiến kế hoạch phân phối dòng E10 không thể hoàn thành đúng hạn.
Để tiếp tục lộ trình, Bộ trưởng Bộ Công Thương ban hành Thông tư số 50/2025/TT-BCT ngày 07/11/2025 (Thông tư 50). Văn bản này quy định cụ thể thời gian áp dụng tỷ lệ phối trộn giữa nhiên liệu sinh học và nhiên liệu truyền thống tại Việt Nam.
Quy định cốt lõi của Thông tư 50 yêu cầu từ ngày 01/06/2026, xăng không chì theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia hiện hành bắt buộc phải phối trộn, pha chế thành sản phẩm E10 để cung ứng cho động cơ xăng trên phạm vi toàn quốc.
Song song đó, hoạt động phối trộn và pha chế sản phẩm E5RON92 phục vụ động cơ xăng vẫn được tiếp tục duy trì đến hết ngày 31/12/2030. Phương án này nhằm bảo vệ quyền lợi cho người sử dụng các dòng phương tiện cơ giới giao thông.
Cục Đăng kiểm cùng Hiệp hội các nhà sản xuất Ô tô Việt Nam (VAMA) và Hiệp hội các nhà sản xuất xe máy Việt Nam (VAMM) đều có văn bản xác nhận: Gần như toàn bộ ô tô, xe máy lưu hành tại Việt Nam tương thích với xăng E10.
Dù vậy, Bộ Công Thương quyết định giữ nguyên sản phẩm E5RON92 như Thông tư 50 quy định. Giải pháp này giúp loại bỏ hoàn toàn rủi ro nhỏ nhất cho những phương tiện quá cũ không thích ứng được dòng E10, đảm bảo mọi dòng xe luôn có nhiên liệu.
Về cán cân cung cầu etanol (E100), nhu cầu tiêu thụ xăng toàn quốc đạt khoảng 1 triệu m3/tháng, đồng nghĩa cần nguồn cung E100 tương đương 100.000 m3/tháng. Các doanh nghiệp hiện đã chủ động tự đáp ứng đầy đủ khối lượng phối trộn cần thiết này.
Năng lực sản xuất nội địa đạt mức khoảng 25.000 m3/tháng, kết hợp cùng lượng hàng nhập khẩu khoảng 75.000 m3/tháng. Sự bổ sung kịp thời từ hai nguồn cung giúp toàn hệ thống doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu làm chủ được nguồn nguyên liệu đầu vào.
Đối với năng lực phối trộn thực tế, số liệu báo cáo từ các thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu tính đến ngày 23/04/2026 thể hiện rõ: Toàn quốc hiện có 13 trên tổng số 26 thương nhân đầu mối đã và đang đầu tư hệ thống trạm phối trộn.
Xét nhóm doanh nghiệp dẫn đầu, Petrolimex sở hữu công suất phối trộn đạt 455.000 m3/tháng và đang thực hiện mở rộng lên ngưỡng 550.000 m3/tháng. PVOil đạt mức 320.000 m3/tháng. Công ty TNHH MTV dầu khí TP. Hồ Chí Minh (Saigon Petro) đạt công suất 120.000 m3/tháng.
Tổng công suất vận hành của nhóm 3 doanh nghiệp lớn này đạt khoảng 890.000 m3/tháng. So với mức tiêu thụ trung bình toàn quốc 1 triệu m3/tháng, năng lực từ các đơn vị được cấp phép đã chiếm tới 89% lượng xăng cung cấp nội địa nếu chuyển đổi hoàn toàn sang E10.
Tỷ trọng cung ứng của 3 đơn vị này sẽ nâng lên mức 96% lượng xăng trong nước nếu thị trường tiêu thụ cơ cấu theo tỷ lệ 85% sản phẩm E10 kết hợp 15% sản phẩm E5. Ngoài ra, thị trường còn 10 doanh nghiệp khác đang chờ cấp phép.
Nhóm 10 đơn vị đang đợi cấp quyền pha chế, phối trộn xăng E10 này sở hữu năng lực vận hành khoảng 297.600 m3/tháng. Khi các thủ tục hoàn tất, tổng công suất của cả 13 doanh nghiệp đầu mối sẽ chính thức chạm mốc khoảng 1.178.600 m3/tháng.
Chỉ số công suất tổng hợp trên hoàn toàn vượt nhu cầu pha chế và phối trộn thực tế 1 triệu m3/tháng của toàn quốc. Bản đồ cung ứng còn ghi nhận sự tham gia của Nhà máy lọc dầu Bình Sơn với công suất bổ sung linh hoạt khi có yêu cầu.
Nhà máy lọc dầu Bình Sơn có thể thực hiện phối trộn dòng E5, E10 đạt mức 20.000 - 40.000 m3/tháng trong tháng 5/2026. Công suất đơn vị này sẽ tiếp tục tăng tốc lên mức 70.000 - 90.000 m3/tháng kể từ giai đoạn tháng 6/2026 trở đi.
Cơ quan quản lý nhấn mạnh hạ tầng phân phối xăng dầu đóng vai trò quyết định, là mắt xích cuối đưa xăng sinh học E10 ra thị trường. Hệ thống bán lẻ trong nước vốn tích lũy nhiều kinh nghiệm phân phối dòng E5RON92 từ trước đó.
Hạ tầng bán lẻ sẵn có giúp việc tiếp nhận, kinh doanh xăng E10 không gặp trở ngại lớn về mặt kỹ thuật. Tuy nhiên, các đơn vị phải thực hiện xúc rửa sạch xăng khoáng tồn dư, cải tạo nâng cấp bồn chứa, cột bơm, đường ống và xe vận chuyển.
Quy trình chuẩn hóa từ hệ thống cũ sang phục vụ xăng E10RON95 sẽ làm phát sinh một số khoản chi phí. Quá trình cải tạo thiết bị kỹ thuật này cũng có khả năng gây gián đoạn tạm thời tới hoạt động kinh doanh tại các đại lý.
Dù vậy, hệ thống phân phối của những doanh nghiệp quy mô lớn về cơ bản không đối mặt với nhiều trở ngại khi xử lý các thách thức kỹ thuật nêu trên. Minh chứng thực tế cho thấy các doanh nghiệp lớn đã triển khai rất đồng bộ.
Thương hiệu PVOil đã hoàn thành thử nghiệm dòng E10 tại địa bàn Hà Nội, Hải Phòng từ đầu tháng 8/2025. Đơn vị này chính thức thương mại hóa xăng E10 trên toàn bộ hệ thống gần 1.000 cửa hàng xăng dầu toàn quốc từ ngày 15/05/2026.
Tương tự, Petrolimex triển khai bán thử nghiệm E10 tại một số điểm cung ứng thuộc TP. Hồ Chí Minh, Vũng Tàu. Sau giai đoạn kiểm tra, doanh nghiệp chính thức bấm nút phân phối trên toàn mạng lưới cửa hàng từ ngày 20/05/2026.
Đánh giá tổng quan về tiến độ chuyển đổi nhiên liệu, đại diện Bộ Công Thương thông tin: "Có thể nói, các doanh nghiệp lớn đã vào cuộc và các đơn vị còn lại cũng đang chuẩn bị các phương án để tham gia lộ trình".
