Giá xăng dầu hôm nay 28/4: Xăng RON 95, dầu Diesel rẻ bèo, doanh nghiệp bán lẻ đề nghị tự quyết giá
Giá xăng dầu hôm nay ở trong nước duy trì mức thấp so với khu vực, nhưng doanh nghiệp bán lẻ lại đối mặt áp lực chi phí. Nhiều ý kiến cho rằng cơ chế hiện hành khiến họ không thể tự định giá thực chất, dẫn đến nguy cơ thua lỗ kéo dài.
Giá xăng dầu hôm nay trong nước sáng 28/4 tiếp tục được điều hành theo khung giá hiện hành, với xăng E5 RON92 không vượt 21.834 đồng/lít, RON95-III không quá 22.880 đồng/lít. Dầu diesel 0.05S ở mức tối đa 26.697 đồng/lít, còn dầu mazut 180CST 3.5S không quá 18.811 đồng/kg. Theo Bộ Công Thương, mặt bằng giá này hiện thấp hơn so với nhiều quốc gia có chung đường biên giới.
Dù vậy, phía doanh nghiệp bán lẻ xăng dầu cho rằng chính sách điều hành giá chưa phản ánh đúng thực tế thị trường, đặc biệt tại khâu bán lẻ. Trong dự thảo Nghị định kinh doanh xăng dầu, nguyên tắc vận hành theo cơ chế thị trường có sự quản lý của Nhà nước tiếp tục được khẳng định. Tuy nhiên, nhiều quy định cụ thể bị đánh giá là chưa phù hợp với hoạt động thực tế.
Một trong những điểm gây tranh luận là quyền định giá. Dự thảo cho phép thương nhân đầu mối và phân phối công bố giá bán buôn, bán lẻ trong hệ thống, trong khi doanh nghiệp bán lẻ không được bán cao hơn mức giá này. Ngay cả những đơn vị không thuộc hệ thống cũng chịu tác động từ mặt bằng giá chung tại cùng thời điểm và địa bàn.
Theo báo Người Lao Động, ông Giang Chấn Tây, Giám đốc Công ty TNHH MTV Bội Ngọc, cho rằng doanh nghiệp bán lẻ không có quyền chủ động về giá đầu vào lẫn đầu ra. “Trong môi trường cạnh tranh trực tiếp, chỉ cần 2 cửa hàng ở gần nhau, không DN nào dám bán cao hơn mặt bằng chung nếu thị trường không chấp nhận. Khi đó, quyền định giá chỉ còn mang tính danh nghĩa”.
Theo ông Tây, cơ chế thị trường chỉ thực sự vận hành khi các bên đều có khả năng điều chỉnh giá để bù đắp chi phí. Tuy nhiên, trong chuỗi cung ứng hiện tại, thương nhân đầu mối kiểm soát nguồn cung, còn doanh nghiệp bán lẻ lại bị hạn chế về giá bán nhưng vẫn phải gánh toàn bộ chi phí vận hành.
Đồng quan điểm, ông Nguyễn Xuân Thắng, Giám đốc Công ty TNHH Hải Âu Phát, cho rằng doanh nghiệp bán lẻ đang rơi vào thế “kẹt hai đầu”. Ông phân tích: “Quy định hiện hành chưa phù hợp với quy luật cạnh tranh trong cơ chế thị trường và cần được điều chỉnh để bảo đảm tính khả thi. Bề ngoài là trao quyền tự do kinh doanh, cho phép DN bán lẻ xăng dầu tự định giá, hoạt động độc lập. Nhưng thực chất là cơ chế kiểm soát chặt chẽ hơn, có quyền nhưng không đủ điều kiện để thực hiện quyền”.
Ở góc độ doanh nghiệp khác, ông Đào Bá Thọ, Giám đốc Công ty TNHH MTV Tuyên Tuyến, nhấn mạnh nếu không có cơ chế đảm bảo lợi nhuận tối thiểu, việc duy trì hoạt động sẽ gặp nhiều khó khăn. “DN có chi phí nhưng không có cơ chế bảo đảm bù đắp chi phí thì rất khó duy trì hoạt động ổn định”, ông Thọ thông tin.
Trước thực trạng này, các doanh nghiệp bán lẻ đề xuất được tự định giá dựa trên giá nhập, với biên độ tối thiểu 8% so với giá bán buôn. Trong trường hợp vẫn giữ cơ chế giá do đầu mối quyết định, họ kiến nghị mức chiết khấu tối thiểu không dưới 7% nhằm đảm bảo khả năng duy trì hoạt động.
Ông Trịnh Quang Khanh, Tổng Thư ký Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam, cho rằng cần mở rộng quyền mua hàng cho doanh nghiệp bán lẻ, cho phép họ tiếp cận nhiều nguồn cung để tối ưu chi phí. Đồng thời, doanh nghiệp có thể tự định giá nhưng không vượt quá mức giá do đầu mối công bố.
Ở góc độ học thuật, ThS Trần Anh Tùng nhận định vấn đề cốt lõi không nằm ở việc có cho phép định giá hay không, mà ở khả năng tạo ra lợi nhuận. Khi giá trần đã được xác lập từ phía thượng nguồn, doanh nghiệp bán lẻ chỉ còn lựa chọn bán ngang giá hoặc thấp hơn, trong khi vẫn phải gánh chi phí vận hành.
Theo phân tích, một cửa hàng tiêu thụ khoảng 300.000 lít mỗi tháng, doanh thu có thể đạt khoảng 6 tỉ đồng. Tuy nhiên, chi phí cố định dao động từ 150 đến 300 triệu đồng. Nếu mức chiết khấu bằng 0, doanh nghiệp gần như không có nguồn bù đắp chi phí. “Chỉ cần chi phí vận hành khoảng 700 đồng/lít, mỗi tháng DN cần khoảng 210 triệu đồng để hòa vốn. Điều này đồng nghĩa càng bán nhiều trong bối cảnh chiết khấu thấp thì áp lực dòng tiền càng lớn… DN bán lẻ xăng dầu thực chất đang "gánh chi phí hộ" cho toàn hệ thống”.
Thực tế cho thấy, trong bối cảnh người tiêu dùng nhạy cảm với chênh lệch giá nhỏ, doanh nghiệp bán lẻ khó có thể tăng giá để bù đắp chi phí. Điều này khiến bài toán cân đối tài chính ngày càng trở nên áp lực, đặc biệt khi thị trường biến động và chiết khấu không ổn định.
Các ý kiến cho rằng để thị trường vận hành hiệu quả, cần minh bạch chi phí và xây dựng cơ chế đảm bảo lợi nhuận hợp lý cho khâu bán lẻ. Đây được xem là điều kiện quan trọng để duy trì nguồn cung ổn định và đảm bảo sự phát triển bền vững của hệ thống phân phối xăng dầu.
