Giá xăng dầu giảm mạnh hơn 30%: Vì sao hàng hóa dịch vụ vẫn cố thủ mức giá ‘đỉnh’?
Dù giá xăng và dầu diesel đồng loạt giảm sâu hơn 26 - 30% sau kỳ điều hành ngày 9/4/2026, nhưng thị trường hàng hóa, dịch vụ vẫn ‘án binh bất động’. Nghịch lý giá xăng xuống - hàng hóa đứng yên đang đẩy áp lực chi phí sinh hoạt đè nặng lên vai người tiêu dùng.
Tại các đô thị lớn, giá dịch vụ ăn uống vẫn duy trì ở ngưỡng cao bất chấp đà giảm của nhiên liệu. Từ các món ăn nhanh đến thực phẩm bình dân đều chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, khiến người dân gặp khó khăn trong việc cân đối chi tiêu hằng ngày.
Ghi nhận của báo Lao Động, chị Lục Thu Minh (phường Hoàn Kiếm, Hà Nội) cho biết: "Các dịch vụ ăn uống, mua bán hiện đều cao hơn so với trước đây. Đặc biệt, những món ăn nhanh, tiện lợi như bún, miến, phở đều tăng tối thiểu từ 3.000 - 5.000 đồng/bát".
Theo khảo sát, dù một số cơ sở có tín hiệu tích cực từ chính sách hỗ trợ của Nhà nước, phần lớn các cửa hàng quen thuộc vẫn giữ giá cũ. Người dân chỉ mong muốn một sự điều chỉnh tương xứng với biến động của thị trường đầu vào hiện nay.
"Tôi mong thời gian tới, khi giá cả dần ổn định, các dịch vụ cũng sẽ điều chỉnh hợp lý hơn. Chỉ cần ổn định so với hiện tại, chứ không kỳ vọng trở lại mức giá thấp như trước đây" - chị Minh chia sẻ thêm về kỳ vọng thị trường.
Tương tự lĩnh vực thực phẩm, ngành vận tải cũng ghi nhận sự chậm chạp trong việc điều chỉnh giá vé. Hành khách di chuyển các tuyến liên tỉnh vẫn phải chi trả mức phí cao đã thiết lập từ thời điểm giá xăng dầu đạt đỉnh lịch sử.
Chị Nguyễn Nhật Mai (23 tuổi), khách thường xuyên tuyến Hà Nội - Hải Phòng, bày tỏ: "Tuy nhiên, đây là biến động chung, nên cả doanh nghiệp và hành khách cần chia sẻ. Hành khách chấp nhận mức tăng hợp lý, còn doanh nghiệp cũng nên giảm một phần lợi nhuận, thay vì chuyển toàn bộ chi phí sang khách".
Trên tuyến Hải Phòng - Hà Nội, giá vé xe limousine từng tăng từ 220.000 - 250.000 đồng lên mức 280.000 - 300.000 đồng/ghế. Chị Vũ Thị Thu (quận Lê Chân, Hải Phòng) cho biết giá hiện chỉ giảm nhẹ về mức 260.000 - 280.000 đồng, vẫn cao hơn mức ban đầu.
Dữ liệu cho thấy, giá xăng RON95 đã giảm 10.297 đồng/lít (tương đương 30,4%) so với đỉnh. Trong khi đó, dầu diesel cũng giảm mạnh 11.819 đồng/lít (khoảng 26,4%) từ mức 44.788 đồng/lít vào đầu tháng 4, tạo dư địa lớn để giảm giá thành dịch vụ.
Giải thích về hiện tượng này, TS. Nguyễn Minh Phong cho rằng tác động của xăng dầu lên giá hàng hóa thường có độ trễ lớn. Khi xăng tăng, hàng hóa phản ứng sau một tuần, nhưng khi xăng giảm, phải mất cả tháng để giá dịch vụ điều chỉnh theo.
Ông Phong nhận định: "Khi giá xăng dầu tăng, thường sau khoảng hàng tuần, giá hàng hóa và dịch vụ sẽ điều chỉnh theo. Ngược lại, khi giá xăng dầu giảm, có thể phải mất khoảng một tháng giá hàng hóa mới giảm".
Lý do của sự chậm trễ này nằm ở tâm lý trì hoãn của người bán. Nếu thị trường không có sự cạnh tranh quyết liệt hoặc người mua không tạo áp lực mặc cả, các chủ kinh doanh sẽ cố gắng duy trì mức giá cao để tối ưu hóa lợi nhuận.
Chuyên gia kinh tế này nhấn mạnh tầm quan trọng của các chính sách thuế hiện hành. Việc điều chỉnh thuế bảo vệ môi trường hay thuế giá trị gia tăng (VAT) đang tạo ra những tác động tích cực đến thanh khoản và tổng cầu của nền kinh tế.
"Việc giảm thuế giúp giảm chi phí sản xuất, kinh doanh, đồng thời tăng thanh khoản cho thị trường. Phần giảm thuế sẽ góp phần kích thích tổng cầu có khả năng thanh toán, từ đó tạo tác động tích cực chung" - ông Phong nhấn mạnh về hiệu quả chính sách.
Để khắc phục tình trạng này, các chuyên gia đề xuất cần tăng cường nguồn cung và tính cạnh tranh trên thị trường. Đồng thời, công tác tuyên truyền cần được đẩy mạnh để thay đổi hành vi tiêu dùng, buộc các đơn vị cung cấp phải điều chỉnh giá minh bạch.