Giá gạo Việt Nam tăng vọt hơn 50 USD/tấn: Vì sao thị trường nóng nhưng giao dịch vẫn trầm lắng?
Thị trường lúa gạo châu Á đang chứng kiến đợt tăng giá mạnh mẽ từ đầu tháng 4, trong đó gạo Việt Nam dẫn đầu đà tăng trưởng. Dù kim ngạch xuất khẩu sang các thị trường lớn như Philippines nhảy vọt, nông dân và doanh nghiệp vẫn đối mặt với áp lực chi phí bủa vây.
Theo báo Dân Việt, từ đầu tháng 4 đến nay, thị trường lúa gạo khu vực châu Á ghi nhận sự chuyển biến tích cực khi giá đồng loạt đi lên. Đáng chú ý, gạo Việt Nam có mức biến động mạnh nhất. Chỉ riêng gạo thơm 5% tấm của nước ta đã tăng hơn 50 USD/tấn so với thời điểm đầu tháng, cho thấy sức hút lớn từ thị trường quốc tế.
Ghi nhận thực tế ngày 22/4, giá gạo nguyên liệu tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long tiếp tục khởi sắc nhẹ. Theo Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn An Giang, gạo IR 504 tăng 100 đồng/kg, đạt mức 8.100 - 8.200 đồng/kg. Tương tự, gạo thành phẩm IR 504 cũng tăng thêm 300 đồng/kg, dao động quanh ngưỡng 10.750 - 10.090 đồng/kg.
Tuy nhiên, trái ngược với sự sôi động của mặt hàng gạo nguyên liệu, giá lúa tươi tại các địa phương lại có dấu hiệu chững lại. Cụ thể, lúa Đài Thơm 8 dao động từ 6.000 - 6.100 đồng/kg, trong khi lúa IR 50404 giữ mức 5.500 - 5.600 đồng/kg. Các giao dịch tại địa phương hiện đang diễn ra khá trầm lắng, chưa có sự bứt phá tương xứng.
Trên bình diện quốc tế, giá gạo Việt Nam duy trì vị thế cạnh tranh cao. Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA) cho biết, gạo thơm 5% tấm hiện đứng ở mức 490 - 500 USD/tấn. Trong khi đó, các đối thủ cùng khu vực như Thái Lan đang niêm yết gạo trắng 5% tấm ở mức 395 - 399 USD/tấn, cao nhất trong phân khúc này.
Nhu cầu nhập khẩu từ Philippines, Trung Quốc và Malaysia là động lực chính kéo giá gạo Việt đi lên. Tính riêng trong tháng 3, hơn 512.000 tấn gạo đã được vận chuyển qua các cảng tại TP.HCM và Mỹ Thới. Đặc biệt, lượng gạo xuất khẩu sang thị trường Philippines từ đầu năm đến nay đã chính thức vượt mốc 1 triệu tấn.
Mặc dù giá xuất khẩu tăng cao, nhưng lợi nhuận của người nông dân và doanh nghiệp vẫn bị bào mòn. Nguyên nhân chủ yếu đến từ việc chi phí đầu vào và giá năng lượng neo ở mức cao. Điều này khiến chuỗi giá trị lúa gạo gặp nhiều áp lực, dù doanh thu từ các hợp đồng quốc tế có sự cải thiện rõ rệt.
Bên cạnh đó, bất ổn địa chính trị và giá cước logistics chưa có dấu hiệu hạ nhiệt cũng gây khó khăn cho việc ký kết hợp đồng mới. Theo các doanh nghiệp xuất khẩu, nhiều đối tác quốc tế, đặc biệt là tại châu Phi, vẫn đang duy trì thái độ dè dặt và thận trọng quan sát biến động của cước vận tải biển.
Dự báo trong ngắn hạn, thị trường vẫn chịu tác động lớn từ các yếu tố bất định toàn cầu. Dù nhu cầu từ một số khu vực đang cải thiện, nhưng khó có thể tạo ra cú hích mạnh mẽ ngay lập tức. Cán cân cung - cầu hiện nay buộc các bên phải tính toán kỹ lưỡng để đảm bảo hiệu quả kinh doanh.
