NATO vào cuộc khai thông eo biển Hormuz sau tuyên bố đơn phương gây bất ngờ của Mỹ
Trước áp lực từ Tổng thống Donald Trump, NATO vừa xác nhận đang rốt ráo phối hợp để khôi phục lưu thông tại eo biển Hormuz. Tuyến đường huyết mạch vận chuyển 20 triệu thùng dầu mỗi ngày hiện đang bị Iran phong tỏa hỏa lực, đẩy thị trường năng lượng toàn cầu vào cơn chấn động.
Theo AFP, trong chuyến thị sát cuộc tập trận tại Na Uy ngày 18/3, Tổng thư ký NATO Mark Rutte khẳng định việc mở lại eo biển Hormuz là ưu tiên hàng đầu. Lãnh đạo liên minh cho biết các quốc gia thành viên đang thảo luận chặt chẽ để tìm ra phương án tối ưu nhằm đảm bảo an toàn hàng hải tại khu vực chiến lược này.
Sự chuyển động của NATO diễn ra trong bối cảnh Iran triển khai Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) đóng cửa phần lớn tuyến đường thủy. Đây là đòn đáp trả của Tehran sau các chiến dịch quân sự từ phía Mỹ và Israel, khiến giá dầu thế giới leo thang phi mã do đứt gãy nguồn cung.
Ông Mark Rutte nhấn mạnh quan điểm chung của khối: “Tôi đã liên lạc với nhiều đồng minh. Tất cả chúng tôi đều đồng ý rằng eo biển này phải được mở lại”. Tổng thư ký cũng tiết lộ các bên đang nỗ lực xác định hướng đi cụ thể để giải quyết tình trạng bế tắc hiện nay.
Bên cạnh vấn đề hàng hải, NATO tái khẳng định lập trường cứng rắn đối với năng lượng hạt nhân và chương trình tên lửa của Iran. Ông Rutte cho biết: “Và theo những gì tôi biết, các đồng minh đang phối hợp với nhau, thảo luận về cách thực hiện, đâu là phương án tốt nhất? Họ đang cùng nhau làm việc để tìm ra hướng đi”.
Trước đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã công khai bày tỏ sự không hài lòng khi các đồng minh chậm trễ trong việc điều động lực lượng hộ tống tàu thương mại. Ông nhấn mạnh vai trò bảo trợ của Mỹ đối với NATO trong nhiều thập kỷ và kỳ vọng vào một sự hỗ trợ tương xứng.
Chia sẻ vào ngày 17/3, ông Trump thẳng thắn: "Mỹ đã hỗ trợ NATO rất nhiều trong những năm qua. Tôi tưởng rằng khi nhận được lời đề nghị, họ sẽ nói sẵn sàng gửi vài tàu rà phá thủy lôi. Điều đó không tốn kém nhiều nhưng họ đã không làm vậy".
Dù kêu gọi liên minh tham gia, Tổng thống Mỹ vẫn khẳng định Washington đủ tiềm lực để tự giải quyết khủng hoảng. Ông cảnh báo việc NATO đứng ngoài cuộc là một "sai lầm rất nghiêm trọng" và coi đây là "phép thử lớn" đối với tinh thần đoàn kết của khối quân sự này.
Trong nội bộ châu Âu, sự chia rẽ vẫn hiện hữu rõ rệt. Các quốc gia như Đức, Italy, Anh và Bỉ đã từ chối triển khai hải quân vì lo ngại bị cuốn sâu vào vòng xoáy xung đột trực tiếp với Iran. Các nước này ưu tiên giải pháp ngoại giao hơn là can thiệp quân sự.
Tình hình tại Trung Đông trở nên đặc biệt căng thẳng kể từ ngày 28/2, sau chiến dịch tấn công của Mỹ và Israel khiến 1.400 người thiệt mạng, bao gồm cựu Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei. Iran đã đáp trả quyết liệt bằng tên lửa và máy bay không người lái vào nhiều quốc gia lân cận.
Hiện tại, việc khai thông eo biển Hormuz không chỉ là vấn đề an ninh mà còn là bài toán sống còn của kinh tế toàn cầu. Các cuộc tấn công của Iran vào hạ tầng khu vực và sự gián đoạn hàng không đang đặt áp lực nặng nề lên vai các nhà lãnh đạo NATO trong việc đưa ra quyết định cuối cùng.
