Bộ Công Thương sẽ kích hoạt bình ổn giá xăng dầu khi nào nếu giá tăng liên tiếp?
Dự thảo thông tư mới đề xuất cơ chế kích hoạt bình ổn khi giá xăng dầu tăng liên tiếp trong một tháng với mức cộng dồn từ 20% trở lên, nhằm hạn chế tác động tới lạm phát, kinh tế vĩ mô và đời sống người dân.
Theo báo Dân trí, Bộ Công Thương đang thực hiện lấy ý kiến về dự thảo Thông tư mới, quy định chi tiết các điều khoản thi hành Nghị định kinh doanh xăng dầu. Đây là bước đi tiếp nối sau khi đơn vị này trình Chính phủ phương án thay thế Nghị định 83/2014 và các văn bản sửa đổi liên quan vào đầu tháng 1.
Điểm đáng chú ý nhất trong dự thảo lần này là việc xác lập tiêu chí cụ thể để kích hoạt các biện pháp bình ổn. Theo đó, xăng khoáng, xăng sinh học và dầu diesel là những mặt hàng trọng yếu nằm trong diện điều tiết khi thị trường có biến động bất thường về giá cả.
Cơ quan quản lý sẽ căn cứ vào giá bán lẻ từ các thương nhân đầu mối để đánh giá tình hình. Dữ liệu này được tổng hợp từ nhóm doanh nghiệp đại diện, vốn đang nắm giữ trên 70% thị phần tiêu thụ xăng dầu trên phạm vi toàn quốc hiện nay.
Việc bình ổn sẽ được đặt lên bàn cân khi giá trong nước tăng liên tục suốt một tháng với biên độ lớn. Cụ thể, nếu tổng mức tăng cộng dồn đạt ngưỡng từ 20% trở lên, đe dọa trực tiếp đến mục tiêu kiểm soát lạm phát, cơ chế can thiệp sẽ được xem xét.
Trong bối cảnh đó, Bộ Công Thương có trách nhiệm chủ trì, phối hợp cùng Bộ Tài chính và các đơn vị liên quan. Các bên sẽ phân tích toàn diện về cán cân cung cầu, lượng hàng tồn kho, năng lực sản xuất và nhập khẩu để báo cáo Chính phủ.
Quy trình này đảm bảo việc điều tiết tuân thủ nghiêm ngặt Luật Giá. Ngoài ra, trong các tình huống đặc biệt như thiên tai, dịch bệnh hoặc trạng thái khẩn cấp được công bố, Bộ Công Thương sẽ phối hợp triển khai ngay các giải pháp bình ổn theo quy định hiện hành.
So với các bản dự thảo trước đó, văn bản mới nhất đã bổ sung định lượng rõ ràng hơn về ngưỡng biến động 20%. Sự thay đổi này giúp tạo ra khung pháp lý minh bạch, giúp cơ quan chức năng chủ động ứng phó khi mặt bằng giá lẻ biến động tiêu cực.
Một thực tế đáng chú ý là từ cuối năm 2023 đến thời điểm hiện tại, liên Bộ Tài chính - Công Thương vẫn giữ nguyên trạng thái đối với Quỹ bình ổn giá. Cơ quan quản lý không yêu cầu doanh nghiệp trích lập cũng như chưa thực hiện chi sử dụng quỹ.
Theo báo cáo mới nhất, tính đến hết quý III/2025, tổng số dư Quỹ bình ổn giá tại 27 thương nhân đầu mối đã vượt mức 5.617 tỷ đồng. Do không có hoạt động trích chi trong thời gian dài, con số này tăng trưởng nhẹ chủ yếu nhờ lãi suất phát sinh trên số dư.
Hiện tại, Petrolimex là đơn vị nắm giữ số dư quỹ lớn nhất với hơn 3.085 tỷ đồng. Các doanh nghiệp khác như Dầu khí Đồng Tháp, Dầu khí TPHCM, Thanh Lễ và Xăng dầu Quân đội cũng đang duy trì nguồn quỹ dự phòng đáng kể, dao động từ 300 đến trên 460 tỷ đồng.
Việc hoàn thiện dự thảo Thông tư lần này được kỳ vọng sẽ tạo ra "màng lọc" an toàn cho kinh tế vĩ mô. Những tiêu chí định lượng cụ thể giúp loại bỏ tính cảm tính trong điều hành, đồng thời đảm bảo an ninh năng lượng và ổn định tâm lý cho người tiêu dùng.
