Giá xăng dầu giảm mạnh sau chuỗi biến động: Những quyết sách nóng giúp Việt Nam vượt bão năng lượng
Trong bối cảnh xung đột Trung Đông leo thang đe dọa chuỗi cung ứng toàn cầu, Việt Nam đã triển khai hàng loạt phản ứng nhanh và quyết sách linh hoạt. Nhờ sự chủ động từ Chính phủ đến doanh nghiệp, ‘bình xăng’ của nền kinh tế vẫn được đảm bảo, duy trì hoạt động sản xuất liên tục.
Theo VietNamNet, xung đột quân sự tại Trung Đông nhiều tuần qua đã gây sốc cho thị trường xăng dầu thế giới. Nguy cơ gián đoạn nguồn cung và biến động giá mạnh trở thành thách thức lớn. Là quốc gia nhập khẩu ròng, Việt Nam chịu áp lực trực tiếp khi bên ngoài biến động, dù có năng lực sản xuất nội địa.
Năm 2025, Việt Nam chi 14,5 tỷ USD nhập khẩu 14,1 triệu tấn dầu thô và 9,9 triệu tấn xăng dầu. Các biện pháp hạn chế xuất khẩu từ các nước khu vực khiến nguồn nguyên liệu sản xuất bị ảnh hưởng. Đặc biệt, đầu vào của Nhà máy Nghi Sơn – đơn vị cung ứng 40% thị phần chịu tác động rất nhanh.
TS Nguyễn Tú Anh, Giám đốc nghiên cứu chính sách vĩ mô, Trung tâm Green-X (Đại học VinUni) nhận định: “Ổn định giá xăng dầu rất quan trọng, nhưng ưu tiên hàng đầu là phải tìm được nguồn cung dầu thô thay thế nhằm bảo đảm an ninh năng lượng”. Theo ông, duy trì nguồn cung là điều kiện tiên quyết để tránh khủng hoảng.
Hệ thống chính trị đã vào cuộc quyết liệt với mật độ chỉ đạo dày đặc về an ninh năng lượng. Chỉ vài ngày sau khi xung đột nổ ra, Thủ tướng thành lập Tổ công tác bảo đảm an ninh năng lượng. Mục tiêu được xác định rõ ràng là tuyệt đối không để thiếu hụt năng lượng trong mọi hoàn cảnh.
Chính phủ quyết định giảm thuế nhập khẩu ưu đãi một số mặt hàng xăng dầu xuống 0% từ 9/3 đến 30/4/2026. Bước đi này nhằm hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận nguồn hàng quốc tế giữa lúc thị trường biến động. Đồng thời, hoạt động “ngoại giao năng lượng” được đẩy mạnh thông qua các cuộc điện đàm cấp cao của Thủ tướng.
Ngày 20/3, Bộ Chính trị ban hành Kết luận số 14-KL/TW về bảo đảm nguồn cung và giá nhiên liệu. Văn bản chỉ đạo các Bộ: Ngoại giao, Công Thương, Tài chính chủ động đàm phán với đối tác ngoại. Mục đích là tạo điều kiện cho doanh nghiệp mua nguyên liệu, phục vụ sản xuất kinh doanh trong tình hình mới.
Bà Nguyễn Thị Minh Thảo (CIEM) đánh giá cao sự chuẩn bị này: “Chúng ta không đợi khi tình huống thiếu xăng dầu xảy ra mới ứng phó. Chính phủ và bộ, ngành đã có sự chủ động, dự phòng và giải pháp chính sách cho từng tình huống”. Đây là phản ứng kịp thời, giúp thị trường cơ bản ổn định.
Nhà máy Lọc dầu Dung Quất (BSR) ghi nhận kết quả ấn tượng trong quý I/2026 với công suất 123,5%. Đơn vị sản xuất hơn 2 triệu tấn sản phẩm, vượt 13% kế hoạch tiêu thụ. Các giải pháp như thuê gia công và tăng phối trộn cấu tử RON cao đã giúp tối đa hóa sản lượng cung ứng.
Tổng giám đốc BSR Nguyễn Việt Thắng cho biết doanh nghiệp đã chuẩn bị 2,3 triệu thùng dầu thô cho quý II. Dự kiến, nhà máy duy trì vận hành ít nhất 118% công suất trong tháng 6/2026. BSR cũng đang tích cực đàm phán nhập khẩu nguyên liệu từ các thị trường Mỹ, châu Phi và Đông Nam Á.
Tại Nhà máy Nghi Sơn (NSRP), chế độ quản trị khủng hoảng đã được kích hoạt ngay khi nguồn cung từ Kuwait bị gián đoạn. NSRP mở rộng danh sách nhà cung cấp, bổ sung nguyên liệu trung gian SRFO và VGO. Nhà máy khẳng định đủ dầu thô để vận hành 100% công suất tối ưu đến hết tháng 5.
Dù nguồn cung tạm ổn, rủi ro từ Trung Đông vẫn tiềm ẩn và có thể kéo dài. Chính phủ kêu gọi người dân và doanh nghiệp tăng cường tiết kiệm năng lượng. Đặc biệt, lộ trình dùng xăng E10 được đẩy sớm lên tháng 4/2026 nhằm giảm bớt áp lực cho nguồn xăng khoáng truyền thống.
