Dự kiến trại giam sẽ dán mã QR Code, cho phép người thân chuyển khoản online đến phạm nhân
Bộ Công an vừa đề xuất thay đổi diện mạo quản lý trại giam qua dự thảo Thông tư mới. Điểm nhấn là việc xóa bỏ thủ tục nộp tiền mặt rườm rà, thay bằng mã QR Code và hệ thống thanh toán điện tử, mở ra bước ngoặt số hóa trong công tác giam giữ.
Theo báo VnExpress, Cục Cảnh sát quản lý trại giam, cơ sở giáo dục bắt buộc, trường giáo dưỡng (Bộ Công an) vừa ban hành dự thảo Thông tư quy định về chế độ gặp, nhận quà và liên lạc của người đang chấp hành án phạt tù. Dự thảo này đánh dấu sự chuyển dịch mạnh mẽ từ quản lý thủ công sang hệ thống xác thực dữ liệu số.
Một trong những nội dung đáng chú ý nhất là việc ứng dụng QR Code trong giao dịch tài chính. Theo phương thức hiện hành tại Thông tư 14/2020/TT-BCA, thân nhân phải nộp tiền mặt trực tiếp hoặc gửi qua bưu điện. Quy trình cũ buộc cán bộ phải ký nhận sổ sách và bàn giao thủ công cho bộ phận tài vụ vào cuối ngày.
Dự thảo năm 2026 đề xuất các cơ sở giam giữ sẽ mở tài khoản ngân hàng riêng. Mã QR tương ứng sẽ được niêm yết công khai tại Nhà gặp phạm nhân. Điều này giúp đơn giản hóa tối đa thủ tục, giảm bớt áp lực hành chính cho cán bộ và đảm bảo tính an toàn, minh bạch trong việc tiếp tế vật chất.
Khoản 1, Điều 14 của Dự thảo nêu rõ: "Các cơ sở giam giữ mở tài khoản tại ngân hàng và tạo mã QR Code niêm yết tại khu vực Nhà gặp phạm nhân. Khi phạm nhân mới đến chấp hành án, Thủ trưởng cơ sở giam giữ gửi thông báo về việc tiếp nhận phạm nhân đến chấp hành án kèm theo số tài khoản ngân hàng để người thân thích của phạm nhân biết để gửi tiền”.
Việc số hóa dòng tiền ngay từ điểm đầu giúp loại bỏ hoàn toàn các rủi ro phát sinh trong quá trình kiểm đếm, bảo quản hoặc vận chuyển tiền mặt trong môi trường trại giam. Ngoài ra, dự thảo còn đề xuất các tiện ích công nghệ khác như cho phép phạm nhân gọi Video Call miễn phí hoặc gặp gỡ người thân theo hình thức trực tuyến.
Về quy định nhận quà, mỗi tháng phạm nhân được nhận tiền và đồ vật từ người thân qua ba hình thức: Trực tiếp, bưu chính hoặc ngân hàng với tần suất 2 lần. Định lượng đồ vật không quá 3 kg mỗi lần; nếu gửi gộp một lần thì tối đa không quá 6 kg. Riêng khi gặp trực tiếp, phạm nhân được nhận tối đa 5 kg đồ vật.
Đáng chú ý, dự thảo không giới hạn số tiền tối đa mà người nhà được phép gửi qua tài khoản ngân hàng trong một tháng. Tuy nhiên, việc sử dụng nguồn tiền này tại trại giam vẫn được kiểm soát chặt chẽ theo các quy định về mục đích và hạn mức chi tiêu cụ thể để đảm bảo tính kỷ luật.
Tiền lưu ký (bao gồm tiền thân nhân gửi và tiền thưởng do vượt năng suất lao động) được dùng để mua thực phẩm tại căng tin. Mức chi tiêu này bị khống chế không quá 5 lần định lượng tiền ăn hàng tháng. Tuy nhiên, các khoản chi cho hàng hóa thiết yếu như kem đánh răng, xà phòng, quần áo lại không bị tính vào giới hạn này.
Ngoài việc phục vụ nhu cầu sinh hoạt hằng ngày, số tiền trong tài khoản lưu ký còn được sử dụng cho các mục đích dân sự khác. Phạm nhân có thể dùng tiền này để liên lạc điện thoại, gửi về hỗ trợ gia đình hoặc thực hiện các nghĩa vụ pháp lý như nộp án phí và các khoản phạt tiền theo bản án.
