Vụ tập kích tên lửa nhắm trực tiếp vào tổ hợp Ras Laffan tại Qatar không chỉ gây hư hại hạ tầng chiến lược mà còn kích hoạt làn sóng bất ổn trên thị trường năng lượng. Với 20% nguồn cung toàn cầu bị đe dọa, bóng ma lạm phát đình trệ đang hiện hữu.
Theo Reuters, ngày 18/3, tập đoàn QatarEnergy chính thức xác nhận khu phức hợp khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) Ras Laffan đã bị trúng tên lửa từ phía Iran. Địa điểm bị tấn công nằm cách thủ đô Doha khoảng 80km về phía bắc, vốn được xem là trọng điểm năng lượng quan trọng nhất hành tinh.
Dù các lực lượng khẩn cấp đã được huy động tức thời để khống chế hỏa hoạn, thiệt hại về hạ tầng vẫn rất nặng nề. QatarEnergy thừa nhận quy mô hư hại trên diện rộng, gây lo ngại sâu sắc về khả năng duy trì dòng chảy năng lượng trong tương lai gần.
Ras Laffan có diện tích 295km2, đóng vai trò hạt nhân trong việc khai thác và xuất khẩu khí đốt của Qatar. Đây là hệ thống tích hợp khổng lồ gồm các nhà máy LNG, lọc dầu và cơ sở chuyển đổi khí thành nhiên liệu lỏng được xây dựng từ thập niên 1990.
Hiện tại, việc sản xuất tại đây vốn đã đình trệ từ đầu tháng do bối cảnh xung đột. Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo những đợt tập kích trực diện vào hạ tầng then chốt này sẽ đẩy tình trạng căng thẳng nguồn cung lên một mức độ nghiêm trọng mới.
Ông Saul Kavonic, chuyên gia phân tích tại MST Marquee, nhận định công tác phục hồi sẽ không hề dễ dàng. Theo ông, sự gián đoạn có khả năng kéo dài hàng tháng hoặc nhiều năm do những thách thức trong việc sửa chữa và thay thế các thiết bị chuyên dụng.
Bà Charu Chanana – chiến lược gia đầu tư từ Saxo đánh giá biến cố này là bước ngoặt thay đổi bản chất thị trường. Xung đột giờ đây đã vượt khỏi phạm vi tin tức quân sự thuần túy hay những lời đe dọa đóng cửa eo biển Hormuz để đánh thẳng vào kinh tế.
Bà Chanana nhận định với Reuters: "Giờ đây nó đang tác động trực tiếp đến hệ thống năng lượng toàn cầu. Nguy cơ lạm phát đình trệ ngày càng tăng khiến thị trường bất ổn. Đây không còn chỉ là câu chuyện địa chính trị mà đã trở thành vấn đề vĩ mô".
Phản ứng từ thị trường tài chính diễn ra tức thì và đầy tiêu cực. Tại khu vực châu Âu, giá khí đốt ghi nhận mức tăng kỷ lục hơn 70%, trong khi tại thị trường châu Á, giá LNG đã nhảy vọt thêm gần 90% so với thời điểm cuối tháng 2.
Thị trường Mỹ cũng không ngoại lệ khi giá khí đốt tương lai tăng hơn 6% trong phiên giao dịch ngày 19/3. Giới giao dịch lo ngại các hợp đồng dài hạn cho cả năm sau sẽ bị đẩy cao nếu tình trạng gián đoạn hạ tầng không được khắc phục.
Áp lực lớn nhất đang đè nặng lên các nền kinh tế mới nổi như Bangladesh hay Ấn Độ do tính chất dễ tổn thương trước giá điện. Tại những cường quốc công nghiệp từ Nhật Bản đến Anh, chi phí năng lượng leo thang đang đe dọa làm chậm sản xuất.
Tình hình tại eo biển Hormuz, tuyến vận tải chiếm 20% lượng dầu và LNG toàn cầu, cũng trở nên căng thẳng tột độ. Giá dầu thô Brent đã chạm mốc 111 USD/thùng, trong khi dầu WTI có thời điểm tăng lên mức 99 USD do tác động cộng hưởng.
Các cuộc tấn công vào trung tâm quy mô như Ras Laffan thiết lập một cấp độ rủi ro mới. Giới phân tích cảnh báo an ninh năng lượng thế giới đang bị đe dọa trực tiếp, mở ra một giai đoạn biến động kéo dài và khó kiểm soát.
