Đệ nhất giai nhân Hà thành là Nghệ sĩ Ưu tú bỏ hào quang đi bán vàng và góc khuất ít người biết
Sở hữu nhan sắc ‘chim sa cá lặn’ và là bóng hồng hiếm hoi được phong tặng Nghệ sĩ Ưu tú đợt đầu tiên, Vũ Dậu bất ngờ rời xa ánh đèn sân khấu khi đang ở đỉnh cao. Cuộc đời bà là những nốt thăng trầm từ tuyến lửa đến tủ vàng mưu sinh.
Theo báo Dân Việt, NSƯT Vũ Dậu chào đời ngày 9/1/1945 tại Hà Nội trong một gia đình có điều kiện kinh tế khá giả. Năng khiếu nghệ thuật của bà sớm bộc lộ khi mới 13 tuổi qua những sinh hoạt tại Đội sơn ca của Đài Tiếng nói Việt Nam. Bước ngoặt lớn đến vào năm 16 tuổi khi bà trúng tuyển vào Đoàn ca múa nhạc Trung ương.
Hành trình âm nhạc của nữ nghệ sĩ gắn liền với những năm tháng kháng chiến gian khổ. Ở độ tuổi đôi mươi rực rỡ, bà không ngại dấn thân vào các vùng chiến sự để phục vụ bộ đội và nhân dân. Đáng chú ý, năm 1965, Vũ Dậu là một trong những gương mặt nghệ sĩ miền Bắc đầu tiên đặt chân vào "tuyến lửa" Quảng Trị.
Về đời tư, bà kết hôn năm 20 tuổi với nghệ sĩ đàn bầu Phạm Ngọc Hướng, người hơn bà 9 tuổi và cũng là người thầy lớn trong nghề. Cặp đôi có hai người con đều nối nghiệp nghệ thuật là cố nhạc sĩ Ngọc Châu (sinh năm 1967) và ca sĩ Khánh Linh (sinh năm 1973).
Dù sở hữu cả ngoại hình lẫn giọng hát, con đường khẳng định tên tuổi của Vũ Dậu lại khá muộn màng. Do bản tính rụt rè, bà chủ yếu hát tốp ca trong thời gian dài. Phải đến năm 1972, khi bắt đầu chuyển sang hát đơn ca, cái tên Vũ Dậu mới thực sự tỏa sáng và ghi dấu ấn sâu đậm trong lòng khán giả.
Tên tuổi bà gắn liền với các nhạc phẩm kinh điển như: Cô gái mở đường, Cô gái Sài Gòn đi tải đạn, Trường Sơn đông Trường Sơn tây... Đặc biệt, bà được mệnh danh là người hát thành công nhất các sáng tác của Phan Huỳnh Điểu như Hành khúc ngày và đêm, Đêm nay anh ở đâu.
Thập niên 1980 đánh dấu bước chuyển mình khi bà trở thành một trong những người tiên phong hát nhạc nhẹ tại miền Bắc. Với phong cách mới mẻ qua các bài hát quốc tế, bà nhận được sự mến mộ nồng nhiệt. Năm 1984, nhờ những cống hiến bền bỉ, bà chính thức được nhà nước phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ Ưu tú.
Đáng chú ý, Vũ Dậu là nữ ca sĩ miền Bắc đầu tiên được quay phim màu và xuất hiện trên sóng truyền hình quốc gia trong một chương trình riêng về nhạc sĩ Phan Huỳnh Điểu. Tuy nhiên, giữa lúc sự nghiệp vẫn đang thuận lợi, bà quyết định giải nghệ ở tuổi 45 để chuyển sang kinh doanh.
Suốt một thập kỷ sau đó, bà bươn chải mở cửa hàng vàng tại phố Đê La Thành để nuôi dạy các con khôn lớn. Khi Ngọc Châu và Khánh Linh đã trưởng thành, bà mới thôi việc kinh doanh. Hiện tại, ở tuổi xế chiều, nữ nghệ sĩ chọn cuộc sống an nhiên, tìm về với triết lý Phật pháp.
Chứng kiến sự kiên cường của mẹ, ca sĩ Khánh Linh tâm sự: “Tôi đã sống bằng lời ca của mẹ suốt thời ấu thơ và thiếu niên. Gặp ai, khi nhận ra tôi họ cũng nhớ mẹ và gửi lời hỏi thăm đến mẹ”. Cô luôn là chỗ dựa tinh thần cho mẹ sau những biến cố mất mát người thân.
Dù đã bước qua tuổi 80, NSƯT Vũ Dậu vẫn giữ được phong thái của một giai nhân Hà thành năm cũ. Khánh Linh xúc động chia sẻ: “Mẹ luôn dặn dò mọi thứ dù tôi đã ở tuổi ngoài 40”. Sự hiện diện của bà vẫn là biểu tượng đẹp về tài năng và đức hy sinh trong lòng công chúng.
