Giá cáp quang tăng mạnh trên toàn cầu đang tạo ra nghịch lý hiếm thấy: Thiết bị Internet vệ tinh Starlink hiện thậm chí còn rẻ hơn một cuộn cáp quang dài vài chục km dùng để điều khiển máy bay không người lái.
Sự tăng giá mạnh của cáp quang trên thị trường toàn cầu đang khiến chi phí vận hành và sản xuất máy bay không người lái leo thang. Trong một số trường hợp, giá của một cuộn cáp quang dùng cho hệ thống điều khiển drone thậm chí còn cao hơn cả thiết bị Internet vệ tinh Starlink.
Thông tin này được ông Oleksiy Babenko, Giám đốc một công ty sản xuất máy bay không người lái tại Ukraine chia sẻ trong một buổi phát trực tiếp trên kênh Militarnyi.
Theo ông Babenko, một bộ thiết bị Starlink hiện có giá khoảng 18.000 UAH (tương đương khoảng 414 USD). Trong khi đó, một cuộn cáp quang dài khoảng 35km dùng để điều khiển drone có thể tiêu tốn tới 700 USD chỉ riêng phần vật liệu.
“Đó mới chỉ là chi phí cáp. Nếu tính thêm công lắp đặt và các chi phí khác thì tổng giá có thể lên tới khoảng 30.000 UAH (gần 690 USD)” ông cho biết. Với mức chi phí này, việc lắp đặt Starlink đôi khi lại rẻ hơn và đơn giản hơn nhiều so với việc triển khai hệ thống điều khiển bằng cáp quang.
Theo các nguồn tin trong ngành, giá sợi quang đã tăng mạnh từ đầu năm 2026. Trước đây, chi phí chỉ dao động khoảng 4-5 USD/km, nhưng hiện nay có thể lên tới 20 USD/km, thậm chí 30 USD/km trong một số trường hợp.
Nguyên nhân một phần đến từ việc các nhà cung cấp lớn, đặc biệt là tại China, điều chỉnh giá bán. Hiện Bắc Kinh chiếm hơn 60% sản lượng sợi quang toàn cầu, khiến biến động từ thị trường này tác động mạnh đến chuỗi cung ứng.
Việc giá tăng đột biến khiến nhiều nhà sản xuất drone buộc phải hoàn thành các hợp đồng đã ký với mức chi phí cao hơn dự kiến, thậm chí chấp nhận thua lỗ.
Một yếu tố khác đẩy giá cáp quang tăng mạnh là sự bùng nổ nhu cầu từ cả lĩnh vực quân sự lẫn công nghệ.
Trong các hệ thống drone FPV, cáp quang được sử dụng để điều khiển thiết bị ở khoảng cách lên tới 50km, giúp tránh bị gây nhiễu tín hiệu vô tuyến. Điều này khiến nhu cầu loại vật liệu này tăng nhanh trong những năm gần đây.
Ngoài ra, sự phát triển của các trung tâm dữ liệu AI cũng tiêu thụ lượng cáp quang khổng lồ. Trong các cụm máy chủ GPU, hầu hết kết nối giữa các máy đều sử dụng kênh truyền quang học, khiến các hệ thống lớn có thể cần hàng chục nghìn đến hàng triệu km cáp.
Theo ước tính của ngành, riêng năm 2025, Nga đã tiêu thụ khoảng 10,5% tổng sản lượng cáp quang toàn cầu, tương đương gần 60 triệu km, con số tăng vọt so với mức dưới 1% trước đó.
Tình trạng căng thẳng trên thị trường sợi quang được dự báo có thể kéo dài ít nhất đến năm 2027. Trong bối cảnh khan hiếm, nhiều nhà cung cấp đã yêu cầu thanh toán trước 100%, đồng thời giá nguyên vật liệu tiếp tục tăng.
Bên cạnh đó, một số cơ sở sản xuất cũng gặp khó khăn. Chẳng hạn, nhà máy sản xuất sợi quang duy nhất tại Nga vẫn chưa thể hoạt động trở lại sau các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái vào năm 2025.
Trong bối cảnh đó, việc một thiết bị Internet vệ tinh như Starlink có giá thấp hơn cả cuộn cáp quang dùng cho drone đang trở thành ví dụ điển hình cho sự biến động mạnh của thị trường công nghệ và hạ tầng kết nối toàn cầu.
