Một quyết định về Starlink của SpaceX khiến quân đội Nga rơi vào hỗn loạn, Ukraine nhanh chóng phản công
Quyết định siết quyền truy cập mạng vệ tinh Starlink của SpaceX được cho là đã khiến hệ thống liên lạc của quân đội Nga tại Ukraine rơi vào hỗn loạn. Sự gián đoạn này tạo cơ hội để Kiev phản công, giành lại khoảng 200 km² lãnh thổ chỉ trong vài ngày.
Một quyết định từ SpaceX, công ty do Elon Musk điều hành đã gây ra những tác động đáng kể trên chiến trường Ukraine. Theo các báo cáo truyền thông và dữ liệu từ Viện Nghiên cứu Chiến tranh (ISW), việc siết quyền truy cập mạng vệ tinh Starlink vào đầu tháng 2 đã khiến hệ thống liên lạc của quân đội Nga tại một số khu vực bị gián đoạn nghiêm trọng.
Các đoạn ghi âm vô tuyến do lực lượng trinh sát Ukraine thu thập cho thấy nhiều binh sĩ Nga phàn nàn về việc mất kết nối Internet, không thể truyền hình ảnh hay phối hợp tác chiến. Trong các cuộc trao đổi, Starlink được nhắc đến bằng mật danh “Kosmos”, trong khi ứng dụng nhắn tin Telegram được gọi là “Sinka”.
Một binh sĩ Nga thậm chí nói rằng sau khi mất kết nối, các đơn vị chỉ còn lại “radio, dây cáp và chim bồ câu” để duy trì liên lạc.
Theo phía Ukraine, tác động của việc mất Starlink gần như xuất hiện ngay lập tức. Một trinh sát thuộc Lữ đoàn Bureviy cho biết ngay trong ngày hệ thống bị ngắt, cường độ pháo kích, hoạt động drone và các cuộc tấn công bằng UAV góc nhìn thứ nhất của Nga đều giảm đáng kể.
Sự gián đoạn liên lạc cũng khiến việc phối hợp giữa các đơn vị Nga trở nên khó khăn hơn. Điều này tạo ra khoảng trống trên chiến trường và giúp Ukraine triển khai các đợt phản công cục bộ.
Dựa trên dữ liệu chiến sự, truyền thông ước tính Ukraine đã giành lại khoảng 200 km² lãnh thổ ở khu vực đông nam chỉ vài ngày sau khi Starlink bị vô hiệu hóa đối với các thiết bị chưa được xác minh.
Từ khi xung đột bùng phát năm 2022, mạng Internet vệ tinh Starlink đã trở thành một trong những công cụ quan trọng nhất đối với các hoạt động quân sự tại Ukraine. Hệ thống này cho phép truyền hình ảnh từ drone theo thời gian thực, điều chỉnh hỏa lực pháo binh chính xác và duy trì liên lạc giữa các đơn vị trên chiến tuyến.
Theo nhà phân tích quân sự Franz-Stefan Gady, Starlink hiện đóng vai trò như “xương sống kết nối” của chiến trường hiện đại.
Ban đầu, hàng nghìn thiết bị Starlink được phương Tây cung cấp cho Ukraine để thay thế hạ tầng viễn thông bị phá hủy. Tuy nhiên theo Kiev, lực lượng Nga sau đó cũng tìm cách thu gom các thiết bị này thông qua bên thứ ba và sử dụng chúng dọc theo chiến tuyến.
Đầu tháng 2, SpaceX bắt đầu yêu cầu xác minh các thiết bị Starlink hoạt động trong khu vực chiến sự. Chỉ những thiết bị nằm trong “danh sách trắng” do Bộ Quốc phòng Ukraine xác nhận mới tiếp tục hoạt động, trong khi các thiết bị chưa đăng ký bị vô hiệu hóa từ xa.
Động thái này đã cắt đứt phần lớn mạng lưới Starlink mà quân đội Nga đang sử dụng trái phép. Trong thời gian đầu, Nga buộc phải quay lại sử dụng liên lạc vô tuyến truyền thống, phương thức dễ bị đối phương đánh chặn hơn.
Đến giữa tháng 2, cường độ pháo kích của Nga bắt đầu tăng trở lại, song chủ yếu nhắm vào các vị trí đã được xác định từ trước, cho thấy khả năng phối hợp và trinh sát thời gian thực chưa hoàn toàn phục hồi.
Về phía Nga, các quan chức quân sự cho rằng tác động của sự việc này không quá nghiêm trọng. Đại diện thông tin liên lạc của quân đội Nga, Valery Tishkov, khẳng định Starlink chỉ được sử dụng ở mức hạn chế và lực lượng này vẫn sở hữu các hệ thống liên lạc hiện đại do trong nước phát triển.
Tuy vậy, nhiều chuyên gia nhận định việc mất quyền truy cập vào một hệ thống Internet vệ tinh tốc độ cao như Starlink, dù chỉ tạm thời, cũng có thể ảnh hưởng đáng kể đến khả năng chỉ huy, phối hợp và vận hành drone trên chiến trường hiện đại.
