Hé lộ về Đàn kính thiên: Nơi vua Đinh tế trời và những bí mật bị thời gian chôn vùi suốt 1.000 năm
Sau nghi lễ tế trời thiêng liêng, Đinh Bộ Lĩnh đã phất cờ xuất quân, dẹp yên loạn 12 sứ quân, thống nhất non sông. Khi thiên hạ quy về một mối, ông tiếp tục thực hiện lễ tế cáo trời đất tại Đàn Nam Giao, chính thức lên ngôi hoàng đế, mở ra kỷ nguyên mới cho quốc gia Đại Cồ Việt.
Không gian linh thiêng nơi hoàng đế tế trời
Đàn Kính Thiên, còn được gọi là Đàn Nam Giao, là công trình tín ngưỡng đặc biệt quan trọng trong chế độ quân chủ phương Đông. Đây là nơi các bậc đế vương thực hiện nghi lễ tế trời đất – nghi thức cao nhất trong điển lễ cung đình, nhằm cầu cho mưa thuận gió hòa, quốc thái dân an, xã tắc hưng thịnh.
Đàn kính thiên Tràng An ở Ninh Bình, nơi hơn 1.000 năm trước vua Đinh Tiên Hoàng tế trời đất. Ảnh Dân trí.
Theo ông Trương Đình Tưởng, Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử tỉnh Ninh Bình, từ thời Đinh – Tiền Lê cho đến triều Nguyễn, các hoàng đế Việt Nam đều đặc biệt coi trọng nghi lễ tế giao. Ninh Bình từng là kinh đô của ba triều đại lớn gồm Đinh, Tiền Lê và Lý, vì vậy những dấu tích lịch sử của cố đô Hoa Lư vẫn còn lưu giữ đậm nét đến ngày nay.
Ông Tưởng cho biết, tại Đàn Kính Thiên ở Hoa Lư xưa, Đinh Bộ Lĩnh đã làm lễ tế trời trước khi tiến quân thống nhất đất nước. Đến năm 968, sau khi dẹp yên thiên hạ, cũng tại nơi linh thiêng này, nhà vua đã thực hiện lễ cáo trời đất, chính thức xưng đế, lấy niên hiệu Thái Bình, đặt quốc hiệu Đại Cồ Việt – đánh dấu sự ra đời của nhà nước phong kiến trung ương tập quyền đầu tiên trong lịch sử Việt Nam.
Nơi giao hòa giữa trời – đất – con người
Ngày nay, vị trí Đàn Kính Thiên xưa thuộc Quần thể danh thắng Tràng An – Di sản văn hóa và thiên nhiên thế giới, nằm trong thung lũng Mộc Hoàn, gần khu vực chùa Bái Đính, thuộc phường Tây Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình.
Nhằm tôn vinh giá trị lịch sử đặc biệt này, năm 2018, tỉnh Ninh Bình đã phục dựng Đàn Kính Thiên nhân dịp kỷ niệm 1.050 năm vua Đinh Tiên Hoàng lên ngôi. Công trình không chỉ mang ý nghĩa văn hóa – lịch sử sâu sắc mà còn trở thành điểm nhấn du lịch tâm linh thu hút đông đảo du khách.
Lễ Đàn kính thiên được tỉnh Ninh Bình phục dựng tổ chức hàng năm vào ngày 10/3 âm lịch để tưởng nhớ công lao to lớn của vua Đinh Tiên Hoàng đế. Ảnh Dân trí
Theo phân tích của ông Trương Đình Tưởng, Đàn Kính Thiên Tràng An được xây dựng tại vị trí cao nhất của thung lũng Mộc Hoàn, rộng khoảng 270ha. Công trình được phục dựng theo triết lý “Tam Tài” cổ đại – Thiên, Địa, Nhân – với ba lớp đại môn nối tiếp từ ngoài vào trong: Nhân Môn, Địa Môn và Thiên Môn.
Mỗi đại môn có ba lối đi gồm chính môn, tả môn và hữu môn, mang đậm phong cách kiến trúc cung đình xưa. Vật liệu xây dựng sử dụng gạch giả đá ong do thợ Bát Tràng chế tác, kết hợp lan can đá chạm khắc tinh xảo, tái hiện vẻ uy nghiêm của một không gian tế lễ hoàng gia.
Đàn Kính Thiên được xem là “cửa ngõ” dẫn vào thung lũng Mộc Hoàn – nơi núi non trùng điệp bao bọc, rừng xanh quanh năm, hệ sinh thái phong phú và hồ Mục Long (Mắt Rồng) trong xanh ở trung tâm, được coi là vùng tụ thủy, tụ khí theo quan niệm phong thủy cổ.
Gìn giữ cội nguồn, mở hướng phát triển du lịch
Giữa thung lũng, hiện nay còn có ba ngôi nhà sàn lớn được dựng theo kiến trúc nhà sàn Mường cổ. Đây là không gian trưng bày, tái hiện đời sống sinh hoạt, nghề thủ công truyền thống và văn hóa ẩm thực của người Mường – nhằm tưởng nhớ nguồn gốc Mường của vua Đinh Tiên Hoàng tại sách Kim Lư, động Hoa Lư xưa.
Đàn kính thiên, đàn kính địa, đàn kính nhân được phục dựng lại với những nét cổ xưa, kiến trúc cung đình
Theo lãnh đạo Sở Du lịch tỉnh Ninh Bình, điểm du lịch văn hóa – tâm linh Thung Ui, nơi có Đàn Kính Thiên hơn 1.000 năm tuổi, dự kiến sẽ chính thức mở cửa đón khách vào dịp Tết Nguyên đán 2026.
Không chỉ là một chứng tích lịch sử thiêng liêng, nơi ghi dấu công cuộc khai quốc của bậc minh quân, Đàn Kính Thiên còn được kỳ vọng sẽ tạo nên không gian du lịch mới mẻ, góp phần làm phong phú sản phẩm du lịch văn hóa của Ninh Bình, đồng thời nhắc nhở các thế hệ hôm nay về cội nguồn và hành trình dựng nước của dân tộc Việt Nam.
