Tối ngày 1/11, 1 vệt sáng kéo dài, phát ra ánh sáng trắng xanh bất ngờ xuất hiện trên bầu trời miền Bắc khiến nhiều người tò mò.
Tối 1/11, mạng xã hội lan truyền nhiều hình ảnh và video ghi lại một hiện tượng ánh sáng khác thường trên bầu trời miền Bắc.
Tại khu vực cao tốc Hà Nội - Hải Phòng, người dân ghi lại một điểm sáng trắng nổi bật, phía sau kéo theo vệt sáng xanh có hướng chéo. Trong khi đó, camera an ninh của một hộ dân ở khu vực Thái Bình cũ cũng ghi nhận một vệt sáng màu xanh xuất hiện giữa những đám mây.
Theo các đoạn video được chia sẻ, hiện tượng chỉ kéo dài khoảng 15 giây nhưng có độ sáng đáng chú ý. Không chỉ người dân tại khu vực ghi hình, một số người ở Hà Nội cũng cho biết đã quan sát thấy vệt sáng này.
Ông Đặng Vũ Tuấn Sơn, Chủ tịch Hội Thiên văn và Vũ trụ học Việt Nam (VACA), nhận định dựa trên hình ảnh được cung cấp, đây nhiều khả năng là một sao băng có độ sáng rất lớn, thường được giới thiên văn gọi là fireball (quả cầu lửa).
Theo ông Sơn, những quả cầu lửa không phải hiện tượng quá hiếm nếu xét trên quy mô toàn cầu. Chúng có thể xuất hiện hằng ngày, song cơ hội để con người trực tiếp nhìn thấy hoặc ghi lại bằng camera không nhiều.
Đáng chú ý, vệt sáng lần này được ghi nhận từ nhiều địa điểm cách nhau ít nhất vài chục kilomet. Điều này cho thấy vật thể phát sáng đủ mạnh để người dân ở những khu vực khác nhau cùng quan sát được.
Hiện tượng ghi nhận tại camera gia đình của một hộ dân tại khu vực Thái Bình (cũ).
Giải thích về hiện tượng, ông Sơn cho biết sao băng hình thành khi các vật thể nhỏ từ không gian đi vào khí quyển Trái Đất với vận tốc rất cao. Trong quá trình di chuyển, chúng tương tác với khí quyển, bị nung nóng và phát sáng, tạo thành vệt sáng trên bầu trời.
Phần lớn vật thể tạo ra sao băng có kích thước nhỏ. Tuy nhiên, một số thiên thạch lớn hơn khi đi vào khí quyển có thể tạo nên ánh sáng mạnh và nổi bật, hình thành những quả cầu lửa.
Chuyên gia nhận định vật thể trong đoạn video có thể lớn hơn đáng kể so với những thiên thạch thường tạo ra sao băng thông thường. Dù vậy, ngay cả những vật thể như vậy cũng thường bị đốt cháy trước khi có thể chạm tới mặt đất.
Vì thế, sự xuất hiện của một vệt sáng lớn trên bầu trời không đồng nghĩa với việc thiên thạch đã rơi xuống khu dân cư hoặc gây nguy hiểm cho con người.
Có liên quan đến mưa sao băng Nam Taurids?
Thời điểm ghi nhận vệt sáng cũng trùng với giai đoạn mưa sao băng Nam Taurids đang hoạt động. Đây là trận mưa sao băng diễn ra trong khoảng từ tháng 9 đến tháng 11 hằng năm, với đợt cực đại tiếp theo được dự báo vào đêm 4, rạng sáng 5/11.
Theo ông Đặng Vũ Tuấn Sơn, trong những năm trước, mưa sao băng Taurids từng xuất hiện các quả cầu lửa đặc biệt sáng. Những hiện tượng này đôi khi được gọi là “Halloween Fireball” do thường được ghi nhận vào khoảng thời gian gần dịp lễ Halloween.
Tuy nhiên, hiện chưa đủ dữ liệu để khẳng định vệt sáng vừa xuất hiện tại miền Bắc có nguồn gốc trực tiếp từ trận mưa sao băng Nam Taurids.
1 hình ảnh về vệt sáng xanh được người dân ghi lại.
Một chi tiết được nhiều người quan tâm là màu xanh của vệt sáng. Theo chuyên gia, màu sắc thể hiện trên video chưa chắc trùng khớp hoàn toàn với màu sắc mà mắt người quan sát trực tiếp nhìn thấy.
Màu phát sáng của sao băng phụ thuộc vào nhiều yếu tố, trong đó có thành phần vật chất của thiên thạch và nhiệt độ trong quá trình đi vào khí quyển. Chẳng hạn, sắt có thể phát ra ánh sáng ở những bước sóng khác nhau khi bị nung nóng. Bên cạnh đó, các thành phần khí quyển như nitơ và oxy cũng tham gia vào quá trình phát sáng khi tương tác với vật chất từ thiên thạch.
Vận tốc của vật thể cũng có thể ảnh hưởng đến màu sắc. Khi di chuyển với tốc độ cao, quá trình va chạm và nung nóng diễn ra mạnh, trong một số điều kiện có thể làm tăng cường độ phát xạ ở vùng ánh sáng xanh.
Mưa sao băng Nam Taurids không có mật độ sao băng dày đặc như một số trận mưa sao băng nổi tiếng khác. Điểm đáng chú ý của hiện tượng này là đôi khi xuất hiện những sao băng có độ sáng vượt trội, tạo thành các vệt sáng dễ nhận ra bằng mắt thường.
Các chuyên gia khuyến nghị người yêu thiên văn có thể tranh thủ những đêm đầu tháng 11 để quan sát bầu trời. Nên lựa chọn địa điểm ít ánh sáng nhân tạo, tầm nhìn rộng và thoáng để tăng khả năng phát hiện sao băng.
Nếu bắt gặp hiện tượng tương tự, người quan sát có thể ghi lại thời gian, vị trí, hướng di chuyển và hình ảnh hoặc video. Những thông tin này sẽ giúp các chuyên gia có thêm cơ sở đối chiếu, xác minh nguồn gốc của các hiện tượng thiên văn.
