Lý do cha 86 tuổi kiện con đòi lại bằng được thửa đất 274m²? Người con nói gì khi bị khởi kiện
Người cha 86 tuổi cho rằng chỉ giao đất để con trai ra ở riêng nhưng người con đã tự kê khai, đứng tên sổ đỏ. Ngược lại, người con khẳng định thửa đất được cha và ông bà nội đồng thuận tặng từ năm 1991, đồng thời phản tố yêu cầu chia di sản của mẹ kế.
Cha 86 tuổi khởi kiện con trai đòi lại đất
Sáng 7/8, TAND khu vực 7, tỉnh Bắc Ninh mở phiên xét xử vụ tranh chấp quyền sử dụng đất giữa nguyên đơn là ông Dũng, 86 tuổi và bị đơn là ông Minh, 55 tuổi. Ông Minh là người con trai thứ ba của nguyên đơn.
Theo hồ sơ địa chính và lời trình bày của các bên, khu đất đang xảy ra tranh chấp có nguồn gốc từ cha mẹ ruột của ông Dũng.
Từ năm 1963, ông Dũng cùng người vợ đầu trực tiếp quản lý và sinh sống trên đất. Trong quá trình sử dụng, ông khai hoang, san lấp những khu vực trũng và ao chuôm xung quanh, đưa tổng diện tích thực tế lên khoảng 595m². Vợ chồng ông có năm người con chung.
Năm 1980, người vợ đầu qua đời. Đến năm 1989, ông Dũng kết hôn với bà Phương nhưng hai người không có con chung.
Người cha nói chỉ giao đất cho con ra ở riêng
Năm 1991, khi ông Minh lập gia đình, ông Dũng phân khu đất rộng khoảng 595m² thành hai phần riêng biệt để đáp ứng nhu cầu chỗ ở của các con.
Thửa đất số 173, diện tích khoảng 321m², tiếp tục do vợ chồng ông Dũng quản lý và sử dụng làm nơi ở. Thửa số 150, rộng khoảng 274m², được giao cho vợ chồng ông Minh sinh sống. Hai gia đình ở độc lập trên hai phần đất có ranh giới được phân định bằng tường bao.
Trong đơn khởi kiện, ông Dũng khẳng định việc giao thửa đất số 150 không đồng nghĩa với tặng cho quyền sử dụng đất. Theo nguyên đơn, ông chỉ cho vợ chồng con trai mượn đất để ở và sản xuất, còn quyền quyết định đối với tài sản vẫn thuộc về ông với tư cách người trực tiếp quản lý từ năm 1963.
Đến năm 2020, ông Dũng họp các con và thông báo dự định chia thửa đất số 150 thành hai phần bằng nhau cho ông Minh và người con cả. Nguyên đơn cho biết ông Minh khi đó đồng ý, đồng thời xin xây căn nhà bê tông kiên cố trên phần đất được phân chia.
Tranh chấp phát sinh vào năm 2024, khi người con trai thứ hai muốn trở về quê sinh sống và yêu cầu giao đất nhưng ông Minh không chấp thuận. Sau khi tìm hiểu tại cơ quan chức năng, ông Dũng cho biết mới phát hiện ông Minh đã kê khai và được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đứng tên hộ gia đình từ tháng 10/2000.
Nguyên đơn còn cho rằng con trai có lời nói, thái độ bất hiếu và từng xúc phạm cha mẹ tại nơi công cộng. Vì vậy, ông đề nghị tòa hủy sổ đỏ đã cấp cho ông Minh, buộc người con trả lại toàn bộ thửa đất số 150 và di chuyển các công trình, tài sản trên đất.
Con trai khẳng định được gia đình tặng đất từ năm 1991
Trong đơn phản tố, ông Minh bác bỏ quan điểm của cha. Bị đơn cho rằng ngay từ năm 1991, cha và ông bà nội khi đó còn minh mẫn đã thống nhất tặng toàn bộ thửa đất số 150 cho mình.
Theo ông Minh, việc cho đất được thực hiện với sự chứng kiến và đồng thuận của những thành viên khác trong gia đình. Liên quan thủ tục cấp sổ đỏ năm 2000, bị đơn cung cấp tài liệu thể hiện chính ông Dũng là người trực tiếp kê khai, nộp đơn đăng ký quyền sử dụng đất đối với cả hai thửa. Ông Dũng cũng ký xác nhận giáp ranh trong hồ sơ của con trai, kèm nội dung xác định cụ thể mốc giới.
Ông Minh trình bày rằng sau khi sổ đỏ được cấp, bản gốc vẫn do cha cất giữ. Đến năm 2007, ông Dũng mới giao lại giấy tờ để con trai thực hiện thủ tục vay vốn ngân hàng.
Bị đơn đồng thời nộp các biên lai đóng thuế sử dụng đất liên tục từ năm 1993 đến nay. Ông cho rằng việc sử dụng đất đã diễn ra ổn định trong hơn 30 năm mà không gặp khiếu nại hay tranh chấp từ người cha.
Theo ông Minh, yêu cầu đòi lại đất xuất phát từ tác động của những người khác trong gia đình và không có căn cứ pháp luật.
Người con phản tố, yêu cầu chia di sản của mẹ kế
Không chỉ tranh chấp thửa đất số 150, ông Minh còn đề nghị tòa phân chia phần di sản do người mẹ kế qua đời năm 2021 để lại.
Bị đơn lập luận rằng thửa đất số 173, rộng khoảng 321m², được cấp sổ đỏ cho hộ gia đình ông Dũng vào năm 2000. Tại thời điểm đó, hộ chỉ có hai thành viên là ông Dũng và người vợ thứ hai. Vì vậy, ông Minh cho rằng đây là tài sản chung được hình thành trong thời kỳ hôn nhân của hai người.
Do bà Phương không có con riêng và không để lại di chúc, ông Minh viện dẫn Điều 654 Bộ luật Dân sự về quan hệ thừa kế giữa con riêng với cha dượng, mẹ kế để yêu cầu hưởng di sản.
Bị đơn đề nghị được nhận phần diện tích tương ứng một nửa di sản của mẹ kế trong thửa đất này, ước tính khoảng 160m².
Để chứng minh đủ điều kiện hưởng thừa kế, ông Minh cho biết đã chăm sóc, phụng dưỡng bà Phương như mẹ ruột trong hơn 30 năm.
Cuối năm 2020, khi bà Phương già yếu và mắc bệnh tiểu đường nặng, vợ chồng ông trực tiếp đưa bà đến Hà Nội điều trị, đồng thời chi trả toàn bộ viện phí. Sau khi bà qua đời, ông được gia đình giao đứng ra tổ chức tang lễ và hiện vẫn thờ cúng bà tại nhà riêng.
Bốn người con còn lại đứng về phía cha
Trong các bản tự khai, bốn người con còn lại của ông Dũng đều thể hiện quan điểm ủng hộ toàn bộ yêu cầu khởi kiện của cha.
Những người này cùng cho rằng thửa đất số 150 chỉ được giao cho ông Minh ở nhờ. Theo họ, việc ông Minh đứng tên sổ đỏ là hành vi chiếm giữ tài sản chung của gia đình.
Các văn bản phản hồi của UBND cấp xã và huyện cho biết hồ sơ lưu trữ liên quan quá trình cấp sổ đỏ năm 2000 hiện không còn đầy đủ do việc sáp nhập đơn vị hành chính.
Dù vậy, hồ sơ địa chính đang có hiệu lực vẫn ghi nhận ông Minh là người sử dụng hợp pháp thửa đất số 150 từ năm 2000.
Đối với thửa số 173 đang được yêu cầu phân chia thừa kế, tài liệu kỹ thuật lập năm 2004 thể hiện diện tích là 306m² và mang tên ông Dũng.
Cơ quan chức năng cũng xác nhận hai thửa đất số 150 và 173 đều được hình thành từ thửa đất gốc đứng tên cha của ông Dũng.
Hoãn phiên tòa, dự kiến xét xử lại ngày 28/8
Tại phiên tòa sáng 7/8, ông Dũng và ông Minh đều không có mặt mà ủy quyền cho luật sư cùng người đại diện tham gia tố tụng.
Phía nguyên đơn đề nghị hoãn phiên xử và triệu tập thêm sáu người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là anh chị em ruột của ông Dũng.
Theo lập luận của nguyên đơn, toàn bộ đất tranh chấp bắt nguồn từ cha mẹ ông Dũng, lần lượt qua đời vào các năm 2006 và 2011. Do một số người con của hai cụ vẫn còn sống nên cần được đưa vào tham gia tố tụng.
Phía bị đơn không đồng ý với đề nghị này, cho rằng những người trên không liên quan trực tiếp đến vụ án. Theo ông Minh, khu đất đã được các cụ phân chia hoàn tất từ thời điểm tách thửa và cấp sổ đỏ. Việc giải quyết di sản của cha mẹ ông Dũng cũng không thuộc phạm vi xét xử của vụ kiện hiện tại.
Đại diện viện kiểm sát sau khi được hỏi ý kiến đã đề nghị hoãn phiên tòa.
Sau thời gian hội ý, hội đồng xét xử nhận định một số người tham gia tố tụng vắng mặt, đồng thời cần thêm thời gian xem xét đề nghị của nguyên đơn và nghiên cứu các chứng cứ mới. Phiên tòa được quyết định hoãn và dự kiến mở lại vào ngày 28/8.
