Căn cứ khiến Hoàng Sỹ Thắng - mắt xích chính trong chuyên án VN10 không bị đề nghị án tử hình?
Dù được xác định là mắt xích quan trọng trong đường dây ma túy do Hà Danh Nậm điều hành, Hoàng Sỹ Thắng chỉ bị VKSND TP Hồ Chí Minh đề nghị án tù chung thân. Tội danh, vai trò đồng phạm và quy định mới của Bộ luật Hình sự là những căn cứ quyết định mức án được đề xuất.
Giữ vai trò đầu mối tiếp nhận, phân phối ma túy
Trong phiên tòa sơ thẩm xét xử 227 bị cáo thuộc đường dây ma túy do Hà Danh Nậm cầm đầu, trường hợp của Hoàng Sỹ Thắng nhận được nhiều sự chú ý.
Mặc dù tên của Thắng đứng đầu danh sách các bị cáo, về vị trí trong đường dây, người này được xác định chỉ xếp sau Hà Danh Nậm. Nậm hiện bỏ trốn, đang bị truy nã và bị đề nghị tuyên án tử hình vắng mặt.
Theo cáo trạng và nội dung được làm rõ tại phiên tòa, Thắng là người thân cận của Nậm, phụ trách khâu tiếp nhận và tập kết hàng. Khi những kiện chứa ma túy được ngụy trang, vận chuyển từ nước ngoài vào Việt Nam, Thắng nhận hàng tại Đồng Nai rồi chia nhỏ để đưa đến các nơi tiêu thụ.
Bùi Văn Ánh, cháu rể của Thắng, được giao nhiệm vụ chuyển số hàng này đến những đầu mối tại TP Hồ Chí Minh và Bình Dương cũ. Sau mỗi lần giao hàng thành công, Thắng nhận từ Hà Danh Nậm khoản tiền công dao động từ 6 triệu đến 50 triệu đồng.
Cơ quan truy tố xác định Hoàng Sỹ Thắng phải chịu trách nhiệm hình sự đối với gần 3kg Ketamine và 14,7kg MDMA. Đây là lượng ma túy đặc biệt lớn, thuộc trường hợp có tính chất đặc biệt nghiêm trọng.
Bị cáo thừa nhận hành vi, luật sư đề nghị phân định trách nhiệm
Trước Hội đồng xét xử, Hoàng Sỹ Thắng khai nhận hành vi phạm tội, đồng thời xác nhận nội dung cáo trạng truy tố là đúng người, đúng tội và không khiến bị cáo bị oan.
Trong phần tranh luận, luật sư bào chữa đồng tình với việc truy tố Thắng về tội “Vận chuyển trái phép chất ma túy”. Tuy nhiên, luật sư cho rằng cần làm rõ phạm vi trách nhiệm của bị cáo đối với từng lượng ma túy trong vụ án, đồng thời đề nghị xem xét thêm những tài liệu có lợi cho Thắng.
Theo lời bào chữa, trong một số lần nhận và chuyển hàng theo yêu cầu của Hà Danh Nậm, Thắng không biết bên trong có ma túy. Nậm chỉ nói đó là hàng cấm hoặc hàng trốn thuế.
Đối với hơn 11kg ma túy được cất giấu trong các tuýp kem đánh răng, vận chuyển về sân bay Tân Sơn Nhất vào tháng 3/2023 bởi bốn nữ tiếp viên hàng không bị lợi dụng, luật sư cho rằng Thắng không biết trước sự việc. Chỉ sau khi số hàng bị Chi cục Hải quan sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất phát hiện, bị cáo mới biết ma túy được giấu trong các kiện kem đánh răng.
Luật sư cũng nhấn mạnh Thắng không phải người tổ chức, không bỏ tiền mua bán ma túy và không trực tiếp xây dựng mạng lưới phân phối. Bị cáo làm theo sự điều hành của Hà Danh Nậm và được trả công cho mỗi lần giao nhận.
VKS phân hóa vai trò giữa người cầm đầu và người làm thuê
Khi luận tội, đại diện VKSND TP Hồ Chí Minh đánh giá Hoàng Sỹ Thắng phạm tội với vai trò người vận chuyển thuê, không phải chủ mưu hoặc người điều hành đường dây.
Thắng bị truy tố về tội “Vận chuyển trái phép chất ma túy”, thay vì tội “Mua bán trái phép chất ma túy”. Đây là một trong những căn cứ quan trọng để xác định trách nhiệm hình sự và mức hình phạt đối với bị cáo.
Cơ quan công tố cũng ghi nhận Thắng thành khẩn khai báo, thừa nhận hành vi và thể hiện sự ăn năn trong quá trình điều tra cũng như tại phiên tòa. Lời khai của bị cáo góp phần giúp cơ quan điều tra làm rõ thêm những người liên quan trong đường dây.
Trên cơ sở đó, VKS phân định vai trò của Thắng với Hà Danh Nậm – người bị xác định giữ vị trí chủ mưu, cầm đầu và trực tiếp điều hành hoạt động phạm tội.
Tội vận chuyển trái phép chất ma túy không còn án tử hình
Căn cứ mang tính quyết định nằm ở quy định mới của pháp luật hình sự. Theo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Hình sự có hiệu lực từ ngày 1/7/2025, hình phạt tử hình đối với tội “Vận chuyển trái phép chất ma túy” quy định tại Điều 250 đã được bãi bỏ.
Vì vậy, mức hình phạt cao nhất có thể áp dụng đối với tội danh mà Hoàng Sỹ Thắng bị truy tố là tù chung thân, thay vì tử hình.
Sau khi xem xét tính chất hành vi, vai trò trong vụ án và những tình tiết liên quan, đại diện VKSND TP Hồ Chí Minh đề nghị Hội đồng xét xử tuyên Hoàng Sỹ Thắng án tù chung thân, đồng thời phạt bổ sung 50 triệu đồng.
