Xót xa trước tình cảnh ‘ngàn cân treo sợi tóc’ của hơn 20.000 thủy thủ mắc kẹt tại eo biển Hormuz
Xung đột leo thang giữa Mỹ, Israel và Iran đang khiến khu vực Eo biển Hormuz trở thành điểm nóng nguy hiểm đối với hoạt động hàng hải. Nhiều tàu chở dầu và tàu hàng hiện bị kẹt tại khu vực này, trong khi các thủy thủ phải sống trong cảnh nơm nớp lo sợ trước nguy cơ bị tấn công.
Thời gian gần đây, các vụ tấn công nhằm vào tàu thuyền tại Vịnh Ba Tư liên tục gia tăng. Tình hình căng thẳng xuất phát từ việc Iran tuyên bố sẽ nhắm mục tiêu vào bất kỳ tàu nào tìm cách đi qua eo biển Hormuz sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel.
Sống trong nỗi bất an giữa vùng chiến sự
Hormuz vốn là tuyến vận tải biển chiến lược của thế giới, nơi vận chuyển lượng lớn dầu mỏ và nhiều loại hàng hóa quan trọng. Tuy nhiên, cuộc xung đột hiện nay đã khiến khoảng 3.000 tàu bị ảnh hưởng hoặc mắc kẹt. Trên các con tàu này, thủy thủ đoàn phải chứng kiến những cuộc giao tranh diễn ra ngay xung quanh họ.
Amir, một thủy thủ người Pakistan đang làm việc trên tàu chở dầu tại Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, cho biết anh thường xuyên nhìn thấy máy bay không người lái và tên lửa bay thấp trên bầu trời. “Chúng tôi còn nghe thấy tiếng tiêm kích, nhưng không thể xác định đó là máy bay của quốc gia nào,” anh nói. Điều khiến anh lo ngại nhất là khả năng các vũ khí bị bắn hạ có thể rơi xuống tàu của mình.
Một thủy thủ khác tên Hein, đến từ Myanmar, cho biết các cuộc giao tranh diễn ra gần như mỗi ngày. Theo lời anh, ngay trong buổi sáng hôm đó, hai chiến đấu cơ đã nổ súng vào nhau khi thủy thủ đoàn vẫn đang làm việc trên boong tàu.
“Con tàu không có khu vực trú ẩn riêng cho tình huống chiến sự, nên chúng tôi chỉ có thể chạy vào bên trong,” Hein kể.
Theo ước tính của ông Anam Chowdhury, Chủ tịch Hiệp hội Sĩ quan Hàng hải Thương mại Bangladesh, hiện có khoảng 20.000 thủy thủ đang bị mắc kẹt trên các con tàu tại khu vực Trung Đông. Một số tàu đang lênh đênh ngoài khơi, số khác neo tại cảng, nhưng theo ông, khó có thể nói nơi nào an toàn hơn.
Ông cho biết đã có ít nhất 7 tàu bị trúng đạn kể từ khi xung đột bùng phát. Trong đó, ngày 1/3, một thủy thủ thiệt mạng trên tàu chở dầu Skylark mang đăng ký tại Palau sau khi con tàu bị tấn công.
Những người sống sót sau vụ việc được cho là đã chịu sang chấn tâm lý nghiêm trọng khi phòng máy bốc cháy và toàn bộ thủy thủ đoàn buộc phải sơ tán.
Liên lạc gián đoạn, tín hiệu GPS bị nhiễu
Tình hình nguy hiểm cũng khiến gia đình các thủy thủ vô cùng lo lắng, đặc biệt khi việc liên lạc thường xuyên bị gián đoạn do mạng Internet và điện thoại không ổn định.
Ông Ali Abbas cho biết con trai mình đang làm việc trên một con tàu neo tại cảng của Iran gần eo biển Hormuz. Lần cuối hai cha con nói chuyện là vài ngày trước, khi người con kể rằng con tàu vừa trải qua một vụ tấn công tên lửa khiến một thủy thủ người Ấn Độ bị thương.
Sau một đợt tấn công dữ dội vào ngày 10/3, ông Abbas hoàn toàn mất liên lạc với con trai và chỉ có thể hy vọng sự gián đoạn là do hệ thống thông tin gặp sự cố.
Trong khi đó, Seo-jun – thuyền trưởng của một tàu chở hàng với hơn 20 thủy thủ đến từ Hàn Quốc và Myanmar cho biết hệ thống định vị GPS thường xuyên bị nhiễu kể từ khi chiến sự bùng phát.
Theo ông, tình trạng này trở nên nghiêm trọng hơn trong vài ngày gần đây. Khi tàu tiến vào Dubai, thủy thủ đoàn buộc phải điều hướng gần như không có sự hỗ trợ của GPS, điều mà ông ví như “người mù lần tìm tay nắm cửa”.
Lương thực và nước uống dần cạn
Ngoài nỗi lo an toàn, nhiều thủy thủ còn phải đối mặt với nguy cơ thiếu lương thực và nước uống. Trên tàu của Seo-jun, lượng thực phẩm tươi chỉ còn đủ dùng khoảng 15 ngày. Trong khi đó, nước uống đang trở thành vấn đề lớn. Dù tàu có hệ thống khử muối nước biển để tạo nước ngọt, việc này rất khó thực hiện khi tàu không thể di chuyển.
Một thủy thủ Pakistan tên Masood cho biết tàu của anh đã không được tiếp tế trong suốt hai tháng qua.
Hein cho biết trước khi xung đột xảy ra, các bữa ăn trên tàu khá đầy đủ. Nhưng hiện nay khẩu phần đã bị cắt giảm đáng kể: mỗi ngày chỉ có một bữa với vài miếng thịt và một bát rau. Lượng thực phẩm dự trữ chỉ đủ duy trì trong khoảng một tháng, trong khi hệ thống tạo nước ngọt trên tàu đã ngừng hoạt động.
Một thủy thủ khác tên Zeeshan chia sẻ: “Cuộc sống trên tàu lúc này rất khó khăn. Nhiên liệu và thực phẩm đều đang dần cạn.”
Trong bối cảnh căng thẳng, nhiều thủy thủ cố gắng giữ bình tĩnh bằng cách tập trung vào công việc, tham gia các buổi diễn tập và huấn luyện an toàn.
Hein, hiện là kỹ sư trưởng, cho biết anh phải giữ tinh thần vững vàng vì còn chịu trách nhiệm cho hơn 20 thủy thủ người Myanmar trên tàu. Anh thậm chí đã chuẩn bị sẵn kế hoạch thoát hiểm nếu tình huống xấu xảy ra.
“Tôi đã hướng dẫn mọi người phải chạy theo hướng nào, nhảy xuống ở đâu và mang theo những gì nếu tàu bị tấn công,” anh nói.
Nguy cơ không thể trở về nhà
Ngay cả khi tàu cập cảng an toàn, việc trở về nhà của các thủy thủ cũng chưa chắc chắn. Một số người cho biết họ không được phép rời tàu vì công ty đang giữ hộ chiếu.
Ngoài ra, những thủy thủ rời tàu trước khi hết hợp đồng vì lo sợ chiến sự có thể bị các hãng vận tải đưa vào danh sách đen, khiến họ khó tìm được việc trong tương lai.
Theo Amir, các thủy thủ đang rơi vào tình thế tuyệt vọng và chỉ còn biết cầu nguyện cho sự an toàn của tất cả mọi người. Anh cũng kêu gọi các công ty vận tải biển không ép tàu đi qua eo biển Hormuz trong thời điểm nguy hiểm này.
Anh cho rằng nếu một con tàu bị tấn công, chính các thủy thủ sẽ là người phải trả giá bằng mạng sống, trong khi tàu và hàng hóa có thể được bảo hiểm.
“Cuộc xung đột lần này rất khác so với những gì chúng ta từng thấy trước đây. Nó sẽ để lại tác động lâu dài đối với hoạt động thương mại tại Vịnh Ba Tư,” Amir nhận định.
Trong khi đó, ông Chowdhury nhấn mạnh các thủy thủ hoàn toàn không liên quan đến những tranh chấp chính trị, nhưng lại đang bị cuốn vào vòng xoáy của chiến sự.
“Không nên biến tàu thuyền thành mục tiêu. Khi tàu bị tấn công, những người vô tội trên đó cũng trở thành nạn nhân,” ông nói.
