Khánh Sky bị điều tra, bắt khẩn cấp không chỉ vì một đoạn livestream đến nhà Vua Quạt
Việc Nguyễn Văn Hợi (tức Khánh Sky) bị bắt khẩn cấp để điều tra về hành vi Gây rối trật tự công cộng sau màn livestream tại xưởng của TikToker Vua Quạt đang thu hút sự quan tâm lớn của dư luận. Nhiều người đặt câu hỏi: Vì sao một buổi phát trực tiếp trên mạng xã hội lại có thể dẫn đến trách nhiệm hình sự?
Trao đổi với báo Tuổi Trẻ, theo các luật sư, yếu tố quyết định không nằm ở việc livestream, mà ở toàn bộ chuỗi hành vi diễn ra ngoài thực tế và những tác động đối với an ninh, trật tự xã hội.
Livestream không phải là hành vi phạm tội
Ngày 3/8, Viện KSND khu vực 7 (tỉnh Bắc Ninh) đã phê chuẩn lệnh bắt người bị giữ trong trường hợp khẩn cấp đối với Nguyễn Văn Hợi để điều tra về tội Gây rối trật tự công cộng. Cùng vụ việc, Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Bắc Ninh cũng phát quyết định truy tìm Hồ Văn Khoa (34 tuổi, trú xã Sóc Sơn, Hà Nội) để phục vụ công tác điều tra.
Theo thông tin ban đầu, ngày 29/7, Hợi cùng Hồ Văn Khoa đến xưởng sản xuất của ông Trần Đình Tiệp (TikToker Vua Quạt) tại xã Tam Giang, tỉnh Bắc Ninh.
Tại đây, Hợi liên tục gọi tên, yêu cầu chủ xưởng ra gặp, cho rằng ông Tiệp đang khóa cửa, trốn trong phòng. Trong khoảng 15 phút phát trực tiếp trên mạng xã hội, người này nhiều lần sử dụng lời lẽ mang tính lăng mạ, đe dọa và yêu cầu Vua Quạt phải ra xin lỗi.
Buổi livestream thu hút hơn 200.000 người xem cùng thời điểm, gây xôn xao trên mạng xã hội và được cơ quan chức năng xác định có ảnh hưởng đến tình hình an ninh, trật tự tại địa phương.
Theo kết quả xác minh ban đầu, nguyên nhân xuất phát từ những tranh cãi trước đó trên mạng xã hội giữa Vua Quạt và Bùi Xuân Huấn (Huấn Hoa Hồng) liên quan đến hoạt động từ thiện.
Trao đổi dưới góc độ pháp lý, thạc sĩ, luật sư Nguyễn Đức Thịnh cho rằng nhiều người đang hiểu chưa đúng bản chất vụ việc khi cho rằng Khánh Sky bị xử lý chỉ vì livestream.
Theo ông, livestream chỉ là phương tiện truyền tải thông tin, không phải hành vi phạm tội.
"Pháp luật không coi livestream là hành vi vi phạm hình sự. Điều cơ quan tiến hành tố tụng xem xét là toàn bộ diễn biến trước, trong và sau buổi phát trực tiếp, bao gồm mục đích, cách thức thực hiện, hậu quả cũng như mức độ ảnh hưởng đến xã hội", luật sư Thịnh phân tích.
Ông cho biết, nếu một cá nhân chỉ sử dụng lời lẽ xúc phạm người khác trên mạng nhưng chưa đủ yếu tố cấu thành tội phạm thì trước hết có thể bị xử phạt hành chính, buộc gỡ bỏ nội dung, xin lỗi công khai hoặc bồi thường thiệt hại. Trường hợp nghiêm trọng hơn mới có thể bị xem xét về các tội như Làm nhục người khác hoặc Vu khống nếu đáp ứng đủ căn cứ pháp luật.
Theo luật sư Nguyễn Đức Thịnh, bản chất vụ việc sẽ hoàn toàn khác nếu người có mâu thuẫn không chỉ công kích trên không gian mạng mà còn trực tiếp tìm đến nơi ở hoặc nơi kinh doanh của đối phương để gây áp lực.
Việc tụ tập nhiều người, chửi bới, thách thức hoặc đe dọa tại hiện trường sẽ được đánh giá dưới góc độ xâm phạm trật tự công cộng chứ không còn đơn thuần là phát ngôn trên mạng xã hội.
"Khi đó, cơ quan điều tra sẽ xem xét toàn bộ chuỗi hành vi chứ không chỉ đánh giá riêng một câu nói hay một buổi livestream", ông Thịnh nhấn mạnh.
.jpg)
Vì sao vụ việc được xem xét theo Điều 318 Bộ luật Hình sự?
Một trong những vấn đề được nhiều người quan tâm là vì sao vụ việc lại bị điều tra về tội Gây rối trật tự công cộng theo Điều 318 Bộ luật Hình sự, trong khi phần lớn diễn biến được phát trên mạng xã hội.
Theo luật sư Trịnh Văn Tuyến (Đoàn Luật sư TP Hà Nội), cách hiểu này chưa đầy đủ.
Ông cho biết Điều 318 không giới hạn hành vi gây rối chỉ xảy ra ở nơi công cộng theo cách hiểu truyền thống.
"Nếu livestream trở thành công cụ để kích động, lôi kéo nhiều người tụ tập, tạo sức ép, chửi bới, thách thức hoặc kéo đến một địa điểm cụ thể làm ảnh hưởng đến hoạt động bình thường, gây mất an ninh, trật tự thì vẫn có thể là căn cứ xem xét trách nhiệm hình sự. Livestream chỉ là phương tiện khuếch đại hành vi đang diễn ra ngoài thực tế chứ không phải nơi xảy ra hành vi gây rối", luật sư Tuyến phân tích.
Theo ông, trọng tâm điều tra sẽ tập trung vào những gì xảy ra tại hiện trường thay vì chỉ xem xét nội dung phát trực tiếp trên mạng.
Cơ quan điều tra sẽ làm rõ những vấn đề nào?
Luật sư Nguyễn Đức Thịnh cho biết, để xử lý theo Điều 318 Bộ luật Hình sự, cơ quan tiến hành tố tụng cần chứng minh hành vi đã gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội hoặc thuộc trường hợp người vi phạm đã từng bị xử lý về hành vi tương tự nhưng vẫn tiếp tục tái phạm.
Đối với vụ việc của Khánh Sky, nhiều tình tiết sẽ được làm rõ như: ai là người khởi xướng việc đến xưởng của Vua Quạt, nhóm này có sự chuẩn bị hoặc bàn bạc từ trước hay không, mục đích thực sự của việc tìm đến là gì và vai trò cụ thể của từng người tham gia.
Ngoài ra, cơ quan điều tra cũng sẽ xem xét hoạt động sản xuất tại xưởng có bị gián đoạn hay không, mức độ ảnh hưởng đến những người xung quanh cũng như các hậu quả phát sinh khác.
Theo luật sư Thịnh, mâu thuẫn cá nhân không thể là lý do để bất kỳ ai tự ý kéo đến nhà hoặc nơi làm việc của người khác nhằm gây sức ép.
"Khi tranh chấp trên mạng được chuyển thành những hành vi gây náo loạn ngoài đời thực thì bản chất pháp lý của vụ việc cũng thay đổi", ông nói.
Hơn 200.000 lượt xem không phải căn cứ để buộc tội
Theo kết quả xác minh ban đầu, buổi livestream của Khánh Sky thu hút hơn 200.000 lượt xem cùng thời điểm. Tuy nhiên, các luật sư đều cho rằng số lượng người theo dõi không phải yếu tố quyết định việc một người có phạm tội hay không.
Luật sư Nguyễn Đức Thịnh nhận định, pháp luật không quy định livestream đạt bao nhiêu lượt xem thì mặc nhiên cấu thành tội phạm. Điều quan trọng là người thực hiện đã sử dụng sức ảnh hưởng của mình theo cách nào và hậu quả thực tế mà hành vi đó gây ra.
Trong khi đó, luật sư Trịnh Văn Tuyến khuyến cáo những người hoạt động trên mạng xã hội, đặc biệt là TikToker và streamer, cần nhận thức rõ quyền tự do ngôn luận không đồng nghĩa với quyền kích động, thách thức hoặc lôi kéo người khác giải quyết mâu thuẫn bằng hình thức tụ tập ngoài đời.
"Khi xảy ra tranh chấp, các bên nên lựa chọn các phương thức hợp pháp để giải quyết thay vì livestream công kích, hẹn gặp hoặc kêu gọi đám đông. Một hành vi trên mạng nhưng nếu dẫn đến hậu quả mất an ninh, trật tự ngoài thực tế thì người thực hiện vẫn có thể phải chịu trách nhiệm hình sự, bên cạnh trách nhiệm dân sự hoặc xử phạt hành chính", luật sư Tuyến nhấn mạnh.
