Lý do nước Mỹ không gọi bóng đá là ‘football’, ý nghĩa thật sự đằng sau từ ‘soocer’
Nhiều người vẫn nghĩ “soccer” là cách gọi do người Mỹ tự đặt ra để phân biệt với bóng bầu dục. Thế nhưng trên thực tế, từ này lại có nguồn gốc từ chính nước Anh – cái nôi của nền bóng đá hiện đại.
Trong khi phần lớn các quốc gia trên thế giới sử dụng những từ mang nghĩa “bóng đá” hoặc “bóng chân” để gọi môn thể thao vua, thì tại Mỹ, người dân lại quen dùng từ “soccer”. Điều này khiến không ít người thắc mắc vì sao quốc gia đồng chủ nhà World Cup 2026 lại không gọi bóng đá là “football” như phần còn lại của thế giới.
Điều thú vị là “soccer” không phải sản phẩm ngôn ngữ của người Mỹ. Theo hai tác giả Silke-Maria Weineck và Stefan Szymanski trong cuốn It's Football, Not Soccer (And Vice Versa), tên gọi đầy đủ ban đầu của môn thể thao này là “association football” (bóng đá hiệp hội).
Vào cuối thế kỷ 19, sinh viên tại các trường đại học Anh thường có thói quen rút gọn hoặc chơi chữ với các thuật ngữ dài. Từ đó, họ lấy phần âm tiết trong “association” để tạo thành biệt danh “soccer”.
Dù vậy, theo thời gian, người Anh dần quay lại sử dụng “football”, còn người Mỹ thì tiếp tục duy trì từ “soccer” cho đến tận ngày nay.
Ông Stefan Szymanski cho biết việc người Anh từng sử dụng phổ biến từ “soccer” là điều có nhiều bằng chứng lịch sử xác nhận. Ông dẫn chứng cuốn tự truyện xuất bản năm 1973 của Matt Busby mang tên Soccer at the Top: My Life in Football.
Theo ông Szymanski, việc người Anh dần từ bỏ cách gọi này có thể xuất phát từ tâm lý không muốn dùng những thuật ngữ bị xem là mang màu sắc Mỹ.
“Khi người Anh nhận ra người Mỹ gọi môn thể thao này là ‘soccer’, từ đó bắt đầu bị xem như một kiểu từ ngoại lai trong tiếng Anh-Anh”, ông nhận định.
Lý do người Mỹ không gọi bóng đá là “football” cũng liên quan đến lịch sử phát triển thể thao tại quốc gia này.
Trên thực tế, “football” từng là tên gọi chung cho nhiều môn thể thao sử dụng bóng và thi đấu trên sân, trong đó có rugby football (bóng bầu dục). Trong khi bóng đá hiệp hội và rugby phát triển mạnh ở Anh vào thế kỷ 19, Bắc Mỹ lại hình thành một nhánh thể thao riêng mang tên “gridiron football”.
Qua thời gian, môn này phát triển thành bóng bầu dục Mỹ hiện đại – môn thể thao sử dụng bóng hình bầu dục và có những quãng dừng sau mỗi pha bóng. Tại Mỹ, đây mới là môn được gọi đơn giản là “football”.
Chính vì vậy, nếu gọi bóng đá là “football”, người Mỹ rất dễ nhầm lẫn với bóng bầu dục – môn thể thao phổ biến hàng đầu nước này.
G. Edward White, tác giả cuốn Soccer in American Culture: The Beautiful Game's Struggle for Status, cho rằng việc duy trì cách gọi “soccer” ở Mỹ là hoàn toàn hợp lý vì giúp phân biệt rõ giữa các môn thể thao.
Những năm gần đây, cùng với sự gia tăng của cộng đồng gốc Latin, thuật ngữ “futbol” cũng xuất hiện ngày càng nhiều tại Mỹ. Tuy nhiên, “soccer” vẫn là cách gọi phổ biến nhất và gần như chưa có dấu hiệu bị thay thế.
Theo giáo sư Szymanski, cuộc tranh luận giữa “football” và “soccer” thực tế không quá quan trọng.
“Nếu một từ giúp mọi người tránh nhầm lẫn thì tại sao lại phản đối nó? Xét cho cùng, cuộc tranh cãi này đôi khi khá kỳ quặc và thiếu thực tế”, ông nói.
