Bức ảnh hơn nửa thế kỷ trước và manh mối quan trọng để tìm hố chôn tập thể liệt sĩ ở CV Lê Thị Riêng
Từ một bức ảnh tư liệu được chụp tại khu đất trống thuộc nghĩa địa Chí Hòa, hay còn gọi là nghĩa trang Đô Thành trước năm 1975, nay là Công viên Lê Thị Riêng, Bộ Tư lệnh TP.HCM đang đẩy mạnh công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.
Công viên Văn hóa Lê Thị Riêng nằm trên địa bàn quận 10 cũ, được bao quanh bởi các tuyến đường Cách Mạng Tháng Tám, Bắc Hải và Trường Sơn. Trước năm 1975, nơi đây là nghĩa trang Đô Thành - một trong những nghĩa trang lớn của Sài Gòn thời bấy giờ.
Đến năm 1983, khu nghĩa trang được giải tỏa để xây dựng công viên với diện tích khoảng 8ha, trở thành không gian xanh giữa lòng TP.HCM.
Hiện nay, công viên không chỉ là địa điểm sinh hoạt cộng đồng mà còn mang nhiều giá trị lịch sử, tâm linh. Tại đây có Nhà truyền thống quận 10 cũ, bia tưởng niệm hơn 2.000 anh hùng liệt sĩ cùng bia ghi danh các chiến sĩ hy sinh trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân 1968, trong đó có anh hùng liệt sĩ Lê Thị Riêng và Trần Văn Kiểu.
Hằng năm, Ủy ban MTTQ Việt Nam TP.HCM phối hợp cùng Giáo hội Phật giáo Việt Nam tổ chức lễ kỳ siêu nhằm tưởng niệm, tri ân các anh hùng liệt sĩ, chiến sĩ và đồng bào đã hy sinh và được an táng tại khu vực này.
Một dấu mốc lịch sử đặc biệt khác tại công viên là việc cơ quan chức năng tìm thấy phần mộ của cố Tổng Bí thư Trần Phú vào năm 1999. Sau đó, Đảng và Nhà nước đã xây dựng bia tưởng niệm ông gần vị trí phát hiện phần mộ.
Gần đây, từ nhiều nguồn tin và sau quá trình rà soát tư liệu lịch sử, Bộ Tư lệnh TP.HCM thông báo tổ chức tìm kiếm, quy tập hài cốt các liệt sĩ hy sinh ngày 12/2/1968 và được chôn cất tại nghĩa địa Chí Hòa.
Theo bức ảnh tư liệu đã được phục chế, thời điểm đó có một số em nhỏ khoảng 10-14 tuổi sống quanh khu nghĩa địa đã chứng kiến việc chôn cất các liệt sĩ. Từ hình ảnh này, Bộ Tư lệnh TP.HCM kêu gọi người dân địa phương và cộng đồng mạng hỗ trợ tìm kiếm các nhân vật xuất hiện trong ảnh nhằm phục vụ công tác xác minh thông tin.
Một chi tiết đáng chú ý trong bức ảnh là hình ảnh tháp nước xuất hiện phía xa. Đây được xem là dấu mốc quan trọng để các nhà nghiên cứu và cơ quan chức năng khoanh vùng vị trí hố chôn tập thể trong khu vực công viên hiện nay. Tháp nước này hiện vẫn còn tồn tại và nằm cách công viên Lê Thị Riêng khoảng 350m.
Theo Bộ Tư lệnh TP.HCM, việc xác định được vị trí tháp nước giúp cơ quan chức năng có thêm căn cứ đối chiếu với tư liệu lịch sử và lời kể của nhân chứng để thu hẹp khu vực tìm kiếm.
“Những trẻ em trong ảnh thời điểm đó khoảng 10-14 tuổi, đến nay đã khoảng 68-72 tuổi. Hiện đã có một số người dân cung cấp thông tin từng chứng kiến sự việc, trong đó có ông Nguyễn Tuấn Nhã, 70 tuổi”, đại diện Bộ Tư lệnh TP.HCM cho biết.
Ngày nay, Công viên Lê Thị Riêng với những hàng cây cổ thụ xanh mát là nơi người dân TP.HCM thường xuyên đến vui chơi, tập thể dục và sinh hoạt cộng đồng. Tuy nhiên, phía sau không gian bình yên ấy vẫn còn những dấu tích lịch sử đang được nỗ lực tìm lại.
Hiện Bộ Tư lệnh TP.HCM đang triển khai Chiến dịch “500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”. Người dân có thông tin liên quan có thể liên hệ số điện thoại 0986.759.538 (đồng chí Huế - Phòng Chính trị, Bộ Tư lệnh TP.HCM).
