Bác sĩ nhiễm HIV từ năm thứ 5 đại học y do sai sót tuổi trẻ, kể hành trình 15 năm sống chung với H
Bác sĩ Nguyễn Tấn Thủ lựa chọn công khai mình là người sống chung với HIV mà không né tránh hay xây dựng một câu chuyện khác để nhận sự thương cảm. Với anh, việc nhiễm bệnh là sai lầm của tuổi trẻ và điều cần làm là đối diện thay vì che giấu.
Bước ngoặt từ ngày biết mình nhiễm HIV
Khi còn là sinh viên năm thứ 5 của Đại học Y Dược TP.HCM, Nguyễn Tấn Thủ phát hiện dương tính với HIV trong thời gian thực tập tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới TP.HCM. Là người học y, anh hiểu căn bệnh này nên không hoảng loạn, nhưng cảm giác hụt hẫng và vô định vẫn bao trùm.
Cầm kết quả xét nghiệm trên tay, anh tìm gặp giảng viên của mình với nỗi lo lớn nhất: “Em vẫn có thể làm bác sĩ chứ?”. Người thầy chỉ nhẹ nhàng đáp rằng không có gì là không thể, anh vẫn có thể tiếp tục học và theo nghề.
Ban đầu, bác sĩ Thủ giấu gia đình chuyện bệnh tình, chỉ tâm sự với chị gái. Đến cuối năm 2008, trong quá trình điều trị ARV, anh bị dị ứng thuốc nặng phải nhập viện cấp cứu tại Bệnh viện Nhân dân Gia Định, lúc đó cả nhà mới biết chuyện. Trái với nỗi lo bị xa lánh, anh nhận được sự quan tâm và chăm sóc nhiều hơn từ người thân.
Những năm cuối thập niên 2000, HIV vẫn bị xem là nỗi ám ảnh lớn. Việc điều trị chưa phổ biến như hiện nay, đa số bệnh nhân chỉ được tiếp cận thuốc khi đã chuyển sang giai đoạn nặng. Trong ký ức của anh, khoa điều trị HIV lúc ấy phủ đầy không khí u ám, nhiều bệnh nhân còn rất trẻ nhưng đã kiệt quệ.
“Tôi đi đâu cũng thấy bệnh nhân ốm yếu… Tôi chọn cách đối diện”, anh chia sẻ.
Sau khi biết mình nhiễm HIV, điều khiến anh trăn trở nhất không chỉ là sức khỏe mà còn là con đường làm nghề phía trước. Dù vẫn đi học, đi trực như bình thường nhưng những công việc dễ tiếp xúc với máu đều được bạn bè hỗ trợ.
“Thời điểm đó, câu tôi nghe nhiều nhất là: ‘Thương mày quá’”, anh nhớ lại.
Sau khi tốt nghiệp, bác sĩ Thủ không theo ngành sản khoa như dự định ban đầu mà chuyển hướng sang y học dự phòng. Với anh, đây là cơ hội để hỗ trợ nhiều người hơn trong việc phòng bệnh và bảo vệ sức khỏe.
“Lây từ đâu?” – câu hỏi ám ảnh người nhiễm HIV
Theo bác sĩ Thủ, điều khiến anh day dứt suốt nhiều năm là cách xã hội nhìn người mắc HIV. Sau khi câu chuyện của anh được chia sẻ, nhiều người không quan tâm đến hành trình điều trị mà chỉ xoáy vào câu hỏi: “Lây từ đâu?”, “Có phải sống buông thả không?”.
Anh cho rằng đó là một dạng kỳ thị rất phổ biến: vô tình gắn bệnh tật với phán xét đạo đức.
Về sau, anh chủ động nói rõ nguyên nhân lây nhiễm của mình: “Tôi nhiễm HIV khi còn trẻ, có quan hệ tình dục không an toàn. Tôi không muốn dựng lên một câu chuyện ‘đẹp’ hơn để được thương hại. Tôi cũng không muốn nói mình bị tai nạn nghề nghiệp nếu điều đó không đúng”.
Tuy vậy, điều anh luôn nhấn mạnh là không ai đáng phải mang bệnh. HIV là một căn bệnh cần được điều trị chứ không phải lý do để phán xét một con người.
Theo bác sĩ Thủ, nhiều năm qua xã hội vẫn vô thức chia người nhiễm HIV thành hai nhóm: “đáng thương” và “đáng trách”. Nhưng ở góc nhìn y học, tất cả họ đều là bệnh nhân cần được chữa trị và hỗ trợ như nhau.
HIV ngày nay không còn là dấu chấm hết
Bác sĩ Thủ nhớ lại thời điểm năm 2009, tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới TP.HCM, các phòng điều trị HIV luôn chật kín bệnh nhân trong tình trạng suy kiệt. Có những người vừa nói chuyện với anh hôm trước thì hôm sau đã qua đời.
Sau gần hai thập kỷ, mọi thứ đã thay đổi rất nhiều. Điều khiến anh hạnh phúc nhất không phải việc bản thân khỏe mạnh, mà là được chứng kiến nhiều bệnh nhân từng tuyệt vọng nay có thể quay lại cuộc sống bình thường.
Anh kể có người từng liệt toàn thân do biến chứng HIV, nhưng sau thời gian điều trị và tập phục hồi đã có thể đi làm trở lại. Người ấy từng nhắn cho anh: “Em nuôi mẹ được rồi bác sĩ ạ”.
Theo bác sĩ Thủ, với thuốc ARV hiện nay, người nhiễm HIV hoàn toàn có thể sống khỏe mạnh, làm việc và giảm gần như hoàn toàn nguy cơ lây truyền nếu tuân thủ điều trị đúng cách.
Anh cho rằng sự kỳ thị mới là điều khiến nhiều người nguy hiểm hơn, bởi khi sợ bị phán xét, họ sẽ né tránh xét nghiệm và điều trị.
“Trong y học, an toàn cho một người cũng là an toàn cho tất cả mọi người”, anh nói.
