Quốc gia Đông Nam Á rơi vào cơn ‘đói’ dầu, nguồn dự trữ chỉ đủ dùng 40 ngày, giá đội lên mức ngất ngưởng
Cuộc xung đột tại Trung Đông đang gây ra những tác động nghiêm trọng tới thị trường năng lượng toàn cầu, kéo theo hệ lụy nặng nề đối với nền kinh tế của quốc gia này. Tình trạng khan hiếm xăng dầu không chỉ khiến hoạt động sản xuất đình trệ mà còn đẩy đời sống người dân vốn đã khó khăn vào cảnh bế tắc hơn bao giờ hết.
Tại thủ đô Naypyidaw, những đại lộ rộng lớn vốn ít phương tiện qua lại nay càng trở nên vắng lặng. Nguyên nhân chính đến từ việc giá xăng dầu tăng cao, khiến người dân hạn chế tối đa việc di chuyển.
Dưới cái nắng gay gắt lên tới gần 38 độ C, hàng nghìn xe máy nối đuôi nhau kéo dài trước các trạm xăng. Cảnh tượng xếp hàng chờ đợi kéo dài nhiều giờ đã trở thành hình ảnh quen thuộc mỗi ngày.
Chị Phyu Thi, một nhân viên giao hàng, mệt mỏi đẩy chiếc xe máy của mình trong dòng người chờ đợi. Để duy trì công việc, chị phải lặp lại cảnh xếp hàng này ít nhất ba lần mỗi tuần. Việc thiếu nhiên liệu không chỉ khiến công việc bị gián đoạn mà còn bào mòn sức lực của những lao động mưu sinh.
Tình trạng khan hiếm xăng dầu bắt nguồn từ việc Iran siết chặt kiểm soát eo biển Hormuz nhằm đáp trả các cuộc không kích. Đây là tuyến vận chuyển chiến lược của thế giới, nên khi bị gián đoạn đã tạo ra cú sốc năng lượng lan rộng khắp châu Á.
Nhiều quốc gia như Philippines và Ấn Độ đã phải áp dụng các biện pháp tiết kiệm nhiên liệu nghiêm ngặt. Tuy nhiên, Myanmar được đánh giá là quốc gia chịu ảnh hưởng nặng nề nhất do nền kinh tế phụ thuộc gần như hoàn toàn vào nguồn xăng dầu nhập khẩu.
Trong bối cảnh đất nước này vẫn đang bị cô lập sau biến cố chính trị năm 2021, khả năng ứng phó với khủng hoảng năng lượng càng trở nên hạn chế. Chính quyền quân sự Myanmar thừa nhận lượng dự trữ nhiên liệu hiện chỉ đủ sử dụng trong khoảng 40 ngày – mức thấp đáng báo động so với khu vực.
Để đối phó, nhiều biện pháp thắt chặt đã được triển khai. Xe cá nhân chỉ được phép đổ xăng theo ngày chẵn hoặc lẻ dựa trên biển số. Công chức nhà nước được yêu cầu làm việc từ xa nhằm giảm nhu cầu đi lại, trong khi các chuyến bay nội địa tiếp tục bị cắt giảm.
Dù vậy, giá nhiên liệu vẫn không ngừng leo thang. Hiện giá xăng đã tăng khoảng 40%, lên tới 8 USD/gallon (tương đương khoảng 52.000 – 55.000 đồng/lít). Đây là mức giá vượt quá khả năng chi trả của phần lớn người dân, khi cao gấp đôi thu nhập trung bình hàng ngày.
Tại Mandalay – thành phố lớn thứ hai của Myanmar – tình hình còn trở nên căng thẳng hơn. Hàng dài xe tải xếp hàng chờ đổ xăng dọc các tuyến đường chính, gây áp lực lớn lên hệ thống giao thông và logistics.
Nhiều tài xế phải có mặt từ 4 giờ sáng nhưng vẫn không thể tiếp cận được nguồn nhiên liệu trước khi trạm xăng đóng cửa. Trong khi đó, thị trường chợ đen bắt đầu bùng phát, với giá xăng cao hơn khoảng 40% so với mức niêm yết.
Trước thực trạng này, nhiều gia đình buộc phải thích nghi bằng những cách cực đoan. Như trường hợp của cô Yin Yin Htwe tại Mandalay, gia đình cô phải thay phiên nhau ngủ lại tại trạm xăng để giữ chỗ. Áp lực mưu sinh và chăm sóc con cái khiến họ không còn lựa chọn nào khác.
Khủng hoảng năng lượng đang từng bước làm tê liệt đời sống thường nhật tại Myanmar, đồng thời đặt ra thách thức lớn cho nền kinh tế vốn đã mong manh của quốc gia này.
