Người giữ chức Bộ trưởng Bộ Công an dài nhất lịch sử: Làm suốt 28 năm nhưng không mang cấp bậc hàm
Trong lịch sử lực lượng Công an Nhân dân Việt Nam, người giữ cương vị Bộ trưởng đầu tiên cũng đồng thời là người có thời gian đảm nhiệm chức vụ lâu nhất, kéo dài tới 28 năm.
Tuần qua, Quốc hội đã phê chuẩn việc bổ nhiệm Thượng tướng Lương Tam Quang, Ủy viên Trung ương Đảng, giữ chức Bộ trưởng Bộ Công an nhiệm kỳ 2021 - 2026. Trên cơ sở đó, Chủ tịch nước Tô Lâm đã ký quyết định bổ nhiệm và trao chức vụ cho ông. Thượng tướng Lương Tam Quang trở thành người kế nhiệm Đại tướng Tô Lâm, đồng thời là Bộ trưởng thứ 9 của ngành Công an.
Người đứng đầu đầu tiên của lực lượng Công an là cụ Lê Giản (1913 - 2003, quê Hưng Yên), từng giữ chức Giám đốc Việt Nam Công an vụ giai đoạn 1946 - 1952. Đến ngày 16-2-1953, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh số 141-SL đổi Nha Công an Việt Nam thành Thứ Bộ Công an. Sau đó, tại kỳ họp cuối tháng 8-1953, Hội đồng Chính phủ quyết định đổi tên thành Bộ Công an.
Bộ trưởng Bộ Công an đầu tiên là cụ Trần Quốc Hoàn (1916 - 1986, quê Nam Đàn, Nghệ An). Ông là Ủy viên Bộ Chính trị khóa III, IV; Ủy viên Trung ương Đảng các khóa II đến V và là đại biểu Quốc hội liên tục từ khóa II đến khóa VII.
Đáng chú ý, cụ Trần Quốc Hoàn giữ cương vị Bộ trưởng trong suốt 28 năm (1953 - 1980) – thời gian dài nhất trong lịch sử ngành Công an, dù trong một số giai đoạn bộ có tên gọi là Bộ Nội vụ trước khi trở lại tên Bộ Công an. Dù đảm nhiệm vị trí này trong thời gian dài, ông không mang cấp bậc hàm.
Trong suốt quá trình công tác, đặc biệt với ngành Công an, cụ Trần Quốc Hoàn có nhiều đóng góp quan trọng cho sự nghiệp cách mạng, được Đảng và Nhà nước trao tặng Huân chương Sao Vàng cùng nhiều phần thưởng cao quý khác. Ông cũng để lại câu nói nổi tiếng: "Cán bộ, chiến sĩ công an phải thức cho dân ngủ, gác cho dân vui chơi, lấy niềm vui hạnh phúc của dân làm lẽ sống của mình".
Sau cụ Trần Quốc Hoàn, chức vụ Bộ trưởng Bộ Công an lần lượt do các lãnh đạo đảm nhiệm như Phạm Hùng (1980 - 1986, kiêm Phó Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng), Mai Chí Thọ (1986 - 1991), Bùi Thiện Ngộ (1991 - 1996), Lê Minh Hương (1996 - 2002), Lê Hồng Anh (2002 - 2011), Trần Đại Quang (2011 - 2016) và Tô Lâm (2016 - tháng 5-2024).
Hiện nay, Thượng tướng Lương Tam Quang đảm nhiệm cương vị Bộ trưởng Bộ Công an. Trước khi được bổ nhiệm, ông từng kinh qua nhiều vị trí như Phó Chánh Văn phòng, Chánh Văn phòng và Thứ trưởng Bộ Công an.
