Giá xăng dầu biến động mạnh kéo theo giá vật liệu chót vót, 1 mặt hàng tăng đột biến gần 32%
Biến động mạnh của giá nhiên liệu đang khiến chi phí xây dựng gia tăng từ khoảng 1,9% đến hơn 8%, thậm chí có thể cao hơn nếu đà tăng tiếp diễn, qua đó tạo sức ép đáng kể lên ngân sách cũng như tiến độ các dự án hạ tầng.
Theo báo cáo mới được Bộ Xây dựng Việt Nam gửi lên cấp có thẩm quyền, sau giai đoạn ổn định trong năm 2025 và hai tháng đầu năm 2026, giá nhiên liệu đã tăng vọt trong tháng 3, đặc biệt là dầu diesel. Diễn biến này kéo theo hiệu ứng dây chuyền khiến chi phí sản xuất và vận chuyển vật liệu xây dựng đồng loạt tăng so với tháng trước.
Cụ thể, giá xi măng tăng hơn 7%, thép tăng trên 2%, gạch lát tăng gần 5%, trong khi các vật liệu như cát, đá, gạch xây tăng mạnh từ 13,5% đến 23,3%. Đáng chú ý, nhựa đường ghi nhận mức tăng đột biến gần 32%. Xu hướng này được dự báo còn tiếp diễn trong thời gian tới, gây tác động trực tiếp đến tổng mức đầu tư xây dựng, đặc biệt với các công trình giao thông.
Ước tính, với mặt bằng giá hiện tại, chi phí xây dựng có thể tăng từ 1,91% đến 8,09% tùy loại công trình so với tháng 2/2026. Trong đó, các dự án giao thông chịu ảnh hưởng nặng nhất với mức tăng khoảng 8,09%, tiếp đến là công trình nông nghiệp và phát triển nông thôn tăng 4,55%. Các công trình hạ tầng kỹ thuật, dân dụng và công nghiệp chịu tác động thấp hơn, lần lượt ở mức 2,52%, 2,02% và 1,91%.
Trong kịch bản xấu hơn, nếu giá nhiên liệu tăng gấp đôi so với tháng 2, chi phí xây dựng công trình giao thông có thể tăng tới gần 16%, trong khi công trình công nghiệp tăng khoảng 4%. Điều này đặc biệt đáng lo ngại khi hiện có 44 dự án trọng điểm (bao gồm cả các dự án PPP) đang được theo dõi với tổng vốn đầu tư khoảng 569.000 tỷ đồng, trong đó phần xây dựng chiếm khoảng 413.000 tỷ đồng.
Riêng với các công trình giao thông trọng điểm, nếu kịch bản giá nhiên liệu tăng 100% xảy ra, chi phí xây dựng có thể đội thêm khoảng 42.300 tỷ đồng – một áp lực rất lớn đối với ngân sách nhà nước.
Trước bối cảnh xung đột Trung Đông còn tiềm ẩn nhiều rủi ro và tiếp tục ảnh hưởng đến giá xăng dầu, Bộ Xây dựng đề nghị các địa phương chủ động cân đối nguồn lực, ưu tiên hoàn thành các dự án hạ tầng trọng điểm, đồng thời kiểm soát chặt chẽ hoạt động kinh doanh xăng dầu và vật liệu xây dựng nhằm ngăn chặn tình trạng đầu cơ, găm hàng, đẩy giá.
Các chủ đầu tư và ban quản lý dự án cũng được yêu cầu theo dõi sát biến động thị trường, đánh giá tác động chi phí để sử dụng hiệu quả khoản dự phòng, lựa chọn hình thức hợp đồng phù hợp và điều chỉnh kế hoạch triển khai khi cần thiết. Song song đó, cần rà soát các hợp đồng đang thực hiện, đặc biệt là hợp đồng trọn gói hoặc đơn giá cố định, để kịp thời xử lý các phát sinh và đảm bảo tiến độ thi công không bị gián đoạn.
