Nhà thơ nổi tiếng ở Việt Nam từng giữ chức Phó Thủ tướng, 99% người Việt Nam đều biết đến
Trong giới văn nghệ sĩ Việt Nam, Tố Hữu được xem như một “tượng đài”, một “cây đại cổ thụ” của nền thơ ca cách mạng. Đặc biệt, cho đến nay, ông vẫn là nhà thơ duy nhất của nước ta từng giữ cương vị Phó Thủ tướng Chính phủ, trở thành trường hợp hiếm hoi kết hợp trọn vẹn giữa sự nghiệp văn chương và hoạt động chính trị ở tầm cao.
Tố Hữu, tên thật là Nguyễn Kinh Thành, sinh năm 1920 tại làng Phù Lai, xã Quảng Thọ, huyện Quảng Điền, tỉnh Thừa Thiên – Huế, trong một gia đình nhà nho nghèo. Từ nhỏ, ông đã được cha truyền dạy niềm yêu thích thơ ca, sớm bộc lộ năng khiếu văn chương. Năm 13 tuổi, ông theo học tại Trường Quốc học Huế, nơi giúp ông tiếp cận với những tư tưởng tiến bộ và sớm giác ngộ cách mạng.
Năm 1936, ông tham gia Đoàn Thanh niên Dân chủ Đông Dương, đến năm 1938 chính thức đứng vào hàng ngũ Đảng Cộng sản Đông Dương. Trong quá trình hoạt động, Tố Hữu nhiều lần bị bắt giam, tiêu biểu là năm 1939 bị giam tại nhà lao Thừa Phủ (Huế), sau đó bị chuyển qua nhiều nhà tù khác. Năm 1942, ông vượt ngục Đắk Glêi (Kon Tum), tiếp tục hoạt động cách mạng tại Thanh Hóa và nhiều địa phương khác.
Sau khi đất nước giành độc lập, Tố Hữu được giao nhiều trọng trách quan trọng trong bộ máy lãnh đạo của Đảng và Nhà nước như Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Tỉnh ủy Thanh Hóa, Chủ tịch Ủy ban khởi nghĩa Thừa Thiên – Huế, và đặc biệt là giữ chức Phó Thủ tướng Chính phủ, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế đối ngoại.
Ông từng hai lần đảm nhiệm cương vị Bí thư Tỉnh ủy Thanh Hóa, trong đó có lần khi mới 23 tuổi, góp phần xây dựng Thanh Hóa trở thành hậu phương chiến lược quan trọng trong kháng chiến chống Pháp. Không chỉ nổi bật trong sự nghiệp chính trị, Tố Hữu còn là nhà thơ lớn của nền văn học Việt Nam hiện đại, tiêu biểu cho dòng thơ trữ tình – chính trị.
Tập thơ “Từ ấy”, sáng tác trong giai đoạn 1937–1946, được xem là dấu mốc quan trọng trong hành trình thơ ca của ông, với 71 bài chia thành ba phần “Máu lửa”, “Xiềng xích” và “Giải phóng”, phản ánh sinh động các chặng đường lịch sử của dân tộc. Bài thơ “Từ ấy” trong tập thơ này đã trở thành tác phẩm quen thuộc với nhiều thế hệ học sinh, với những câu thơ giàu cảm xúc và lý tưởng: “Từ ấy trong tôi bừng nắng hạ/ Mặt trời chân lý chói qua tim…”.
Có thể nói, cuộc đời và sự nghiệp của Tố Hữu là sự hòa quyện giữa lý tưởng cách mạng và cảm hứng thi ca, giữa vai trò của một nhà lãnh đạo và một nghệ sĩ lớn. Ông không chỉ để lại dấu ấn sâu đậm trong lịch sử chính trị mà còn góp phần định hình diện mạo của nền thơ ca cách mạng Việt Nam thế kỷ XX.
