Giá xăng dầu hôm nay 9/10: Xăng tăng liên tiếp 6 kỳ, E10 gần 30.000 đồng/lít, tình hình quỹ bình ổn thế nào?
Giá xăng trong nước liên tục đi lên từ đầu tháng 9, riêng xăng E10RON95-III đã tăng hơn 21%, tương đương gần 5.000 đồng/lít. Trong khi chính sách giảm thuế được kéo dài đến hết năm 2026, dư địa của quỹ bình ổn giá xăng dầu đang là vấn đề được quan tâm khi nhiều doanh nghiệp đầu mối rơi vào tình trạng âm quỹ.
Xăng tăng mạnh, dầu diesel quay đầu giảm
Trong kỳ điều hành ngày 8/10, giá xăng E5RON92 tăng 1.134 đồng/lít, lên 27.703 đồng/lít. Xăng E10RON95-III tăng 1.065 đồng/lít, đạt 28.254 đồng/lít. Đây là những mức giá đáng chú ý sau chuỗi tăng liên tiếp của thị trường xăng dầu trong nước.
Tính từ đầu tháng 9, xăng E10RON95-III đã tăng từ 23.270 đồng/lít lên 28.254 đồng/lít, tương đương mức tăng gần 5.000 đồng/lít, tức hơn 21%.
Ở chiều ngược lại, dầu diesel 0.05S giảm gần 600 đồng/lít trong kỳ điều hành mới nhất, xuống còn 29.128 đồng/lít. Sau những đợt tăng mạnh trước đó, mặt hàng này đã giảm giá trong hai kỳ liên tiếp. Tính chung, dầu diesel vẫn tăng 1.385 đồng/lít, tương đương khoảng 5%.
Trong khi đó, dầu mazut 180CST 3.5S tăng 701 đồng/kg, lên 21.092 đồng/kg.
Theo Bộ Công Thương, diễn biến giá xăng dầu trong kỳ điều hành từ ngày 1 đến 8/10 chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố quốc tế. Cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran đình trệ, Trung Quốc tạm dừng xuất khẩu các sản phẩm dầu mỏ, tồn kho nhiên liệu của Mỹ giảm, trong khi Liên minh châu Âu xả kho dự trữ dầu diesel.
Bên cạnh đó, căng thẳng giữa Saudi Arabia và lực lượng Houthi tại Yemen tiếp tục gia tăng; xung đột Nga - Ukraine vẫn diễn biến phức tạp, với các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở năng lượng của hai bên.
Những yếu tố này khiến giá thành phẩm xăng dầu thế giới bình quân tăng 4,8% đối với xăng RON92 dùng để pha chế xăng E5, tăng 4,6% với xăng RON95-III và tăng 3,82% với dầu mazut. Riêng dầu diesel giảm 2,21%.
Quỹ bình ổn còn bao nhiêu dư địa?
Trước sức ép từ thị trường thế giới, Chính phủ đã có nghị quyết kéo dài thời hạn áp dụng chính sách giảm thuế đối với xăng, dầu đến hết năm 2026. Bên cạnh đó, quỹ bình ổn giá xăng dầu tiếp tục được sử dụng như một công cụ hỗ trợ điều hành, trong đó có nguồn tiền được tạm ứng từ ngân sách nhà nước.
Tuy nhiên, số liệu tại các doanh nghiệp đầu mối cho thấy tình hình quỹ bình ổn không đồng đều, thậm chí một số đơn vị đang âm quỹ với số tiền lớn.
Tại Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex), số tiền trích lập quỹ bình ổn ước tính đến trước thời điểm điều chỉnh giá ngày 8/10 là 23 tỷ đồng. Do không thực hiện chi sử dụng quỹ, số dư ước tính còn lại đạt 1.075 tỷ đồng. Ngoài ra, doanh nghiệp này có khoản tạm ứng từ ngân sách nhà nước là 282 tỷ đồng.
Trái lại, Tổng công ty Dầu Việt Nam (PV Oil) đang âm quỹ 1.776,13 tỷ đồng. Trong đó, khoản âm không thuộc nguồn tạm ứng ngân sách là 1.437,74 tỷ đồng, còn phần từ nguồn tạm ứng ngân sách là 338,39 tỷ đồng.
Một số doanh nghiệp khác vẫn ghi nhận số dư dương. Công ty cổ phần Thương mại Dầu khí Đồng Tháp công bố đến 15h ngày 8/10 còn 297 tỷ đồng trong quỹ tại doanh nghiệp và 21 tỷ đồng từ nguồn tạm ứng ngân sách. Công ty TNHH MTV Dầu khí TP.HCM có số dư quỹ không thuộc nguồn ngân sách là 270,1 tỷ đồng.
Trong khi đó, quỹ tại Công ty Xăng dầu Quân đội, tính từ nguồn tạm ứng ngân sách đến ngày 1/10, đã âm gần 16 tỷ đồng. Công ty Anh Phát Petro cũng ghi nhận số dư quỹ tại doanh nghiệp âm 134 tỷ đồng, dù nguồn tạm ứng ngân sách còn 95 tỷ đồng.
Theo số liệu Bộ Công Thương công bố, tính đến ngày 30/6, quỹ bình ổn tại các doanh nghiệp còn 196,2 tỷ đồng và có 11/26 doanh nghiệp rơi vào tình trạng âm quỹ. Đối với nguồn quỹ được tạm ứng từ ngân sách nhà nước, số dư cuối kỳ đạt 1.714 tỷ đồng. Trong giai đoạn từ ngày 1/4 đến 30/6, số tiền chi sử dụng từ nguồn này là 873,2 tỷ đồng.
Ba kỳ điều hành liên tiếp không chi quỹ bình ổn
Từ giữa tháng 9, nguồn quỹ tạm ứng từ ngân sách nhà nước đã được đưa vào sử dụng trong một số kỳ điều hành nhằm hỗ trợ giá bán lẻ. Tại phiên điều hành ngày 17/9, mức chi sử dụng có thời điểm lên tới 1.250 đồng/lít đối với xăng sinh học, 2.000 đồng/lít với dầu diesel và 1.250 đồng/kg với dầu mazut.
Tuy nhiên, sau kỳ điều hành ngày 24/9, việc chi sử dụng quỹ bình ổn đã dừng trong ba kỳ liên tiếp, dù phần lớn mặt hàng xăng dầu tiếp tục tăng giá.
Riêng dầu diesel có diễn biến giảm trong hai kỳ gần đây nên nhà điều hành thực hiện trích lập quỹ ở mức 200 đồng/lít.
Việc giá xăng liên tục tăng trong khi hoạt động chi quỹ bình ổn tạm dừng đặt ra câu hỏi về khả năng tiếp tục sử dụng công cụ này để hạn chế biến động giá trong những tháng cuối năm. Dù chính sách thuế được kéo dài đến hết năm 2026, số dư quỹ tại doanh nghiệp còn hạn chế và tình trạng âm quỹ ở nhiều đầu mối là những yếu tố cần được theo dõi trong quá trình điều hành giá xăng dầu sắp tới.