Đề xuất mới về thuế xăng dầu: Kịch bản xăng E10 có thể tăng hơn 47% nếu điều này xảy ra?
Bộ Tài chính đề xuất giữ chính sách thuế xăng dầu đến hết tháng 9/2026, tạo tác động trực tiếp đến giá xăng dầu và chỉ số CPI. Nếu được thông qua, chính sách này được kỳ vọng giúp ổn định giá xăng dầu trong nước, hạn chế biến động chi phí nhiên liệu và hỗ trợ kiểm soát lạm phát trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu còn nhiều biến động.
Theo thông tin từ Bộ Tài chính, cơ quan này đang trình Chính phủ phương án tiếp tục áp dụng các chính sách ưu đãi liên quan đến thuế xăng dầu từ ngày 1/7 đến 30/9/2026. Động thái này nhằm giảm áp lực tăng giá xăng dầu trong nước khi nhiều sắc thuế dự kiến quay trở lại sau thời gian được điều chỉnh để ứng phó với biến động kinh tế thế giới.
Trong bối cảnh hiện nay, giá xăng dầu trong nước đã ghi nhận xu hướng giảm so với giai đoạn cao điểm trước đó. Giá xăng E5 RON92 giảm gần 10.000 đồng/lít, trong khi xăng E10 RON95-III giảm hơn 10.600 đồng/lít. Giá dầu diesel cũng giảm hơn 21.000 đồng/lít so với mức đỉnh từng thiết lập. Diễn biến này cho thấy chính sách thuế xăng dầu hiện hành đóng vai trò quan trọng trong việc giữ ổn định mặt bằng giá xăng.
Bộ Tài chính đánh giá, giá xăng dầu hiện nay không chỉ chịu tác động từ giá dầu thế giới mà còn liên quan trực tiếp đến chính sách thuế xăng dầu đang được áp dụng. Việc duy trì ưu đãi thuế giúp giá xăng dầu trong nước không biến động quá mạnh theo thị trường quốc tế, qua đó góp phần ổn định chi phí sản xuất và tiêu dùng.
Tuy nhiên, cơ quan quản lý cũng đưa ra kịch bản nếu toàn bộ ưu đãi thuế xăng dầu được gỡ bỏ. Khi đó, giá xăng dầu trong nước có thể tăng trung bình khoảng 35%, trong đó xăng E10 có thể tăng hơn 47%, xăng E5 tăng khoảng 43% và dầu diesel tăng hơn 67%. Đây là mức biến động được đánh giá có thể tác động trực tiếp đến giá xăng và đời sống người dân.
Theo tính toán của Bộ Tài chính, nếu giá xăng dầu tăng theo kịch bản này, chỉ số CPI có thể tăng thêm khoảng 0,78 điểm phần trăm trong năm 2026. Điều này cho thấy mối liên hệ chặt chẽ giữa giá xăng dầu, chính sách thuế xăng dầu và mục tiêu kiểm soát lạm phát thông qua CPI.
Để tránh kịch bản tăng sốc, Bộ Tài chính đưa ra 4 phương án điều chỉnh chính sách thuế xăng dầu. Trong đó, phương án được ưu tiên là tiếp tục giữ thuế nhập khẩu ưu đãi ở mức 0%, không áp dụng thuế bảo vệ môi trường, không thu thuế giá trị gia tăng đối với xăng dầu, đồng thời khôi phục một phần thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng.
Theo phương án này, thuế tiêu thụ đặc biệt sẽ trở lại mức trước giai đoạn điều chỉnh, gồm 10% đối với xăng khoáng, 8% đối với xăng E5 và 7% đối với xăng E10. Bộ Tài chính cho rằng cách làm này giúp kiểm soát giá xăng dầu mà không gây áp lực quá lớn lên chi phí vận tải và sản xuất.
Tác động dự kiến của phương án này là giá xăng E10 tăng khoảng 7%, xăng E5 tăng khoảng 8%, trong khi dầu diesel gần như không thay đổi. Bình quân chung, giá xăng dầu có thể tăng khoảng 5%, qua đó khiến CPI tăng thêm khoảng 0,11 điểm phần trăm.
Bộ Tài chính cũng cho biết, nếu phương án này được áp dụng, ngân sách nhà nước có thể giảm thu khoảng 15.400 tỷ đồng trong giai đoạn từ tháng 7 đến hết tháng 9. Tuy nhiên, đổi lại, thị trường sẽ duy trì được sự ổn định của giá xăng dầu, giúp giảm áp lực chi phí cho doanh nghiệp và người dân.
Hiện đề xuất về thuế xăng dầu vẫn đang được trình Chính phủ xem xét. Diễn biến tiếp theo sẽ phụ thuộc vào quyết định cuối cùng, tác động trực tiếp đến giá xăng dầu, CPI và xu hướng thị trường trong thời gian tới.
