Xăng E10 bán từ 1/6 thay RON 95, gọi tên loạt dòng xe tương thích, tương lai triển khai cả xăng E15, E20?
Từ ngày 1/6, xăng E10 sẽ được phân phối rộng rãi thay cho nhiều dòng xăng khoáng trên thị trường. Việc chuyển sang sử dụng xăng sinh học đang khiến không ít người dùng ôtô, xe máy quan tâm đến khả năng vận hành, mức tiêu hao nhiên liệu và độ tương thích của động cơ với loại nhiên liệu mới này.
Xăng E10 bắt đầu thay thế RON 95 từ tháng 6
Theo lộ trình mới của ngành năng lượng, từ ngày 1/6, nhiều loại xăng khoáng sẽ dừng lưu hành trên thị trường và được thay bằng xăng E10 RON 95-III. Thông tin này nhanh chóng thu hút sự quan tâm của người dân khi xăng E10 sẽ trở thành nhiên liệu phổ biến tại nhiều địa phương trên cả nước.
Xăng E10 là loại xăng sinh học được phối trộn giữa 90% xăng khoáng truyền thống và 10% ethanol nhiên liệu. Ethanol thường được sản xuất từ nguyên liệu nông nghiệp như mía, ngô hoặc sắn nên được xem là nhiên liệu tái tạo, góp phần giảm phụ thuộc vào nguồn nhiên liệu hóa thạch.
Nhiều chuyên gia đánh giá việc đưa xăng sinh học vào sử dụng rộng rãi là bước đi phù hợp trong bối cảnh Việt Nam đang hướng tới mục tiêu giảm phát thải khí nhà kính và thúc đẩy giao thông xanh. Khi sử dụng xăng E10, lượng khí CO và nhiều hợp chất chưa cháy hết trong động cơ có thể giảm xuống đáng kể so với nhiên liệu truyền thống.
Dù vậy, không ít người dùng vẫn lo ngại xăng E10 có thể khiến xe hao nhiên liệu hơn do loại nhiên liệu này có nhiệt trị thấp hơn xăng khoáng thông thường. Đây cũng là nguyên nhân khiến nhiều tài xế đặt câu hỏi liệu xe dùng xăng E10 có vận hành ổn định như khi đổ RON 95 hay không.
Theo các chuyên gia cơ khí, chênh lệch nhiệt trị giữa xăng E10 và RON 95 chỉ ở mức nhỏ. Đổi lại, ethanol có khả năng hỗ trợ quá trình đốt cháy nhiên liệu hiệu quả hơn nên công suất động cơ nhìn chung không bị ảnh hưởng quá nhiều. Một số thử nghiệm còn cho thấy mức tiêu hao nhiên liệu của xăng sinh học gần tương đương xăng khoáng nếu xe được bảo dưỡng đúng cách.
Thực tế, xăng E10 không phải dòng nhiên liệu mới hoàn toàn tại Việt Nam. Trước đó, xăng E5 đã được bán rộng rãi từ năm 2018 và hiện vẫn được nhiều người sử dụng. Ở nhiều quốc gia như Mỹ, Australia hay Thái Lan, xăng sinh học đã được áp dụng từ lâu với tỷ lệ ethanol cao hơn như E20 hoặc E85.
Xe dùng xăng E10 có cần thay đổi động cơ?
Một trong những vấn đề được quan tâm nhiều nhất hiện nay là khả năng tương thích giữa xăng E10 và các phương tiện đang lưu hành trên thị trường. Theo các doanh nghiệp đầu mối xăng dầu cùng nhiều hãng sản xuất xe, phần lớn ôtô và xe máy hiện nay đều có thể sử dụng xăng E10 mà không cần can thiệp kỹ thuật.
Hiệp hội Các nhà sản xuất xe máy Việt Nam từng tổng hợp dữ liệu từ các thương hiệu lớn như Honda, Yamaha, Piaggio, SYM và Suzuki. Kết quả cho thấy đa số dòng xe đời mới đều tương thích với xăng sinh học E10.
Trong đó, Honda, Yamaha, Piaggio và SYM xác nhận toàn bộ sản phẩm của hãng đều có thể sử dụng xăng E10 bình thường. Riêng Suzuki cho biết một vài mẫu xe sản xuất trước năm 2000 như Viva, Smash hoặc Amity cần được kiểm tra kỹ trước khi chuyển sang loại nhiên liệu mới.
Giới chuyên môn cho rằng vấn đề lớn nhất không nằm ở bản thân xăng E10 mà phụ thuộc vào chất lượng phối trộn và bảo quản nhiên liệu. Nếu ethanol bị pha sai tỷ lệ hoặc lẫn tạp chất, phương tiện có thể gặp tình trạng khó nổ máy, giảm tuổi thọ động cơ hoặc tiêu hao nhiên liệu nhiều hơn.
Đối với các dòng xe cũ, xe cổ hoặc xe đã độ lại hệ thống nhiên liệu, người dùng nên tham khảo khuyến cáo từ nhà sản xuất trước khi chuyển sang dùng xăng E10. Trong khi đó, các phương tiện phổ thông hiện nay được đánh giá vẫn vận hành ổn định với xăng sinh học nếu nguồn cung đạt tiêu chuẩn kỹ thuật.
Theo các kỹ sư cơ khí, xe dùng xăng E10 không cần thay đổi kết cấu động cơ. Tuy nhiên, người sử dụng nên bảo dưỡng định kỳ hệ thống lọc xăng, kim phun và đường dẫn nhiên liệu để đảm bảo hiệu suất vận hành lâu dài.
Người dùng cần lưu ý gì khi chuyển sang xăng sinh học?
Dù được đánh giá tương thích với đa số phương tiện, việc sử dụng xăng E10 vẫn cần lưu ý một số điểm để tránh ảnh hưởng đến hiệu quả vận hành. Các chuyên gia cho rằng người dùng không nên để nhiên liệu tồn quá lâu trong bình, đặc biệt với những xe ít sử dụng.
Nguyên nhân là ethanol trong xăng sinh học có khả năng hút ẩm cao hơn xăng khoáng thông thường. Nếu để lâu ngày, nhiên liệu có thể bị biến đổi chất lượng và ảnh hưởng đến quá trình vận hành của động cơ.
Ngoài ra, người dùng cũng không nên tự ý pha thêm phụ gia không rõ nguồn gốc vào xăng E10. Việc sử dụng đúng loại nhiên liệu theo khuyến cáo của hãng xe vẫn là giải pháp tối ưu nhằm kéo dài tuổi thọ động cơ và hạn chế rủi ro kỹ thuật.
Từ năm 2025, nhiều doanh nghiệp lớn như Petrolimex hay PVOIL đã triển khai thử nghiệm phân phối xăng E10 tại các thành phố lớn. Theo ghi nhận ban đầu, chưa xuất hiện phản ánh đáng kể liên quan đến chất lượng nhiên liệu hoặc hư hỏng động cơ khi sử dụng loại xăng này.
Đại diện Bộ Công Thương cho rằng rào cản lớn nhất hiện nay nằm ở tâm lý người tiêu dùng. Nhiều người vẫn có thói quen sử dụng RON 95 nên còn e dè khi chuyển sang xăng sinh học. Vì vậy, việc tăng cường truyền thông và công khai thông tin kỹ thuật sẽ đóng vai trò quan trọng trong giai đoạn đầu triển khai.
Theo các chuyên gia năng lượng, mở rộng sử dụng xăng E10 còn giúp Việt Nam giảm phụ thuộc vào xăng khoáng nhập khẩu. Hiện năng lực sản xuất ethanol trong nước đang tiếp tục được nâng lên để đáp ứng nhu cầu nhiên liệu sinh học trong tương lai.
Bộ Công Thương cho biết xăng E10 mới chỉ là bước đầu trong lộ trình phát triển nhiên liệu sinh học. Trong thời gian tới, Việt Nam có thể tiếp tục nghiên cứu triển khai các dòng nhiên liệu như E15 hoặc E20 khi hạ tầng kỹ thuật và thị trường đủ điều kiện đáp ứng.
