Giá xăng dầu hôm nay 21/5: Xăng RON95 sắp bị ‘khai tử’, hoạt động nhập khẩu tăng cao, xăng E10 bước vào lộ trình mới
Nhập khẩu xăng dầu của Việt Nam tiếp tục tăng trong những tháng đầu năm 2026 giữa lúc thị trường năng lượng toàn cầu biến động. Cùng thời điểm, hàng nghìn cửa hàng trên cả nước bắt đầu giảm tỷ trọng xăng RON95 để chuyển sang kinh doanh xăng E10 theo lộ trình mới.
Theo số liệu mới công bố từ Cục Hải quan, hoạt động nhập khẩu xăng dầu của Việt Nam tiếp tục ghi nhận mức tăng cao trong nửa đầu tháng 5/2026. Chỉ trong 15 ngày đầu tháng, cả nước đã nhập gần 199.000 tấn nhiên liệu các loại với tổng trị giá xấp xỉ 300 triệu USD. Diễn biến này cho thấy nhu cầu dự trữ năng lượng trong nước đang tăng lên đáng kể khi thị trường quốc tế xuất hiện nhiều yếu tố bất ổn.
Tính từ đầu năm đến giữa tháng 5, tổng lượng nhập khẩu xăng dầu đã đạt gần 4,33 triệu tấn, tương ứng kim ngạch khoảng 4,55 tỷ USD. So với cùng kỳ năm ngoái, lượng nhập khẩu xăng dầu tăng hơn 20%, trong khi giá trị tăng tới hơn 85%. Đây là mức tăng đáng chú ý trong bối cảnh giá năng lượng thế giới vẫn duy trì ở vùng cao do ảnh hưởng từ căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông.
Trong cơ cấu nhập khẩu xăng dầu, dầu diesel tiếp tục chiếm tỷ trọng lớn nhất với kim ngạch gần 2,46 tỷ USD. Mặt hàng xăng đạt hơn 1 tỷ USD, trong khi nhiên liệu bay mang về khoảng 927 triệu USD. Ngoài ra, dầu mazut cũng đóng góp hơn 119 triệu USD trong tổng giá trị nhập khẩu.
Không chỉ tăng nhập khẩu xăng dầu thành phẩm, các doanh nghiệp trong nước còn đẩy mạnh mua dầu thô để phục vụ nhu cầu chế biến. Trong nửa đầu tháng 5, Việt Nam đã chi gần 597 triệu USD để nhập hơn 552.000 tấn dầu thô. Nhiều chuyên gia cho rằng động thái này nhằm đảm bảo nguồn cung ổn định cho thị trường nội địa khi nguy cơ gián đoạn vận tải dầu mỏ qua khu vực Trung Đông vẫn hiện hữu.
Ở chiều ngược lại, giá xăng dầu trong nước thời gian gần đây lại liên tục đi xuống. Tại kỳ điều hành ngày 14/5, liên Bộ Công Thương - Tài chính tiếp tục điều chỉnh giảm đồng loạt nhiều mặt hàng nhiên liệu. Giá xăng E5 RON92 giảm còn 23.134 đồng/lít, trong khi xăng RON95 lùi xuống 24.078 đồng/lít. Dầu diesel cũng giảm về mức 27.226 đồng/lít.
Nếu so với giai đoạn đỉnh giá hồi cuối tháng 3 và đầu tháng 4, giá xăng dầu hiện đã hạ nhiệt đáng kể. Riêng xăng RON95 đã giảm gần 9.800 đồng/lít sau nhiều kỳ điều chỉnh liên tiếp. Mức giảm sâu của giá xăng dầu giúp áp lực chi phí vận tải và logistics phần nào được giảm bớt, đồng thời hỗ trợ hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.
Đáng chú ý, bên cạnh diễn biến nhập khẩu xăng dầu tăng cao, thị trường trong nước đang bước vào giai đoạn chuyển đổi lớn khi nhiều doanh nghiệp kinh doanh bán lẻ bắt đầu thay thế xăng RON95 bằng xăng E10. Đây được xem là bước đi quan trọng trong lộ trình phát triển nhiên liệu sinh học nhằm giảm phát thải và hạn chế phụ thuộc vào xăng khoáng truyền thống.
Từ giữa tháng 5, hàng nghìn cửa hàng xăng dầu trên cả nước đã bắt đầu giảm dần sản lượng xăng RON95 để chuyển sang bán xăng E10. Hệ thống PVOIL đã triển khai bán xăng E10 tại gần 1.000 cửa hàng từ ngày 15/5. Trong khi đó, khoảng 5.500 cửa hàng thuộc hệ thống Petrolimex cũng đồng loạt chuyển đổi sang kinh doanh xăng E10 và dừng bán xăng khoáng tại nhiều khu vực.
Sự thay đổi này khiến thị trường xăng dầu trong nước bước vào giai đoạn thích nghi mới. Một số người tiêu dùng vẫn còn tâm lý thận trọng với xăng E10 do lo ngại về khả năng tương thích với phương tiện cá nhân. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia nhận định xăng E10 đã được áp dụng phổ biến tại nhiều quốc gia và có thể góp phần giảm phát thải khí nhà kính nếu được triển khai đúng tiêu chuẩn.
Hiện Bộ Công Thương đang lấy ý kiến cho dự thảo nghị quyết liên quan đến việc thúc đẩy lộ trình sử dụng xăng E10 trên phạm vi toàn quốc. Dự thảo cũng đề xuất cơ chế tính giá riêng cho xăng sinh học nhằm tạo chênh lệch hợp lý so với xăng khoáng truyền thống.
Bên cạnh đó, Bộ Tài chính được giao nghiên cứu các phương án điều chỉnh thuế bảo vệ môi trường và thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng E5, xăng E10 để khuyến khích người dân chuyển đổi. Trong bối cảnh nhập khẩu xăng dầu tiếp tục tăng và giá năng lượng thế giới còn nhiều biến động, việc mở rộng sử dụng xăng E10 được kỳ vọng sẽ giúp thị trường nhiên liệu trong nước ổn định hơn trong thời gian tới.
