El Niño quay lại năm 2026, cảnh báo mưa đá, nắng nóng và bão lệch mùa tại nhiều khu vực trên cả nước
Sự hình thành của El Niño cùng tác động từ biến đổi khí hậu đang khiến thời tiết cực đoan xuất hiện dày đặc trong năm 2026. Nhiều chuyên gia khí tượng cảnh báo nguy cơ nắng nóng kéo dài, mưa đá diện rộng và các hình thái thiên tai bất thường có thể tiếp tục gia tăng trong thời gian tới.
El Niño quay lại, nhiều hình thái thời tiết thay đổi
Các tổ chức khí tượng quốc tế đang đồng loạt phát đi cảnh báo về khả năng El Niño xuất hiện trở lại trong năm 2026. Theo nhiều mô hình dự báo, xác suất hiện tượng này hình thành từ giữa năm có thể lên tới 80-90%, thậm chí một số kịch bản còn cho rằng cuối năm 2026 đến đầu năm 2027 có thể xuất hiện đợt El Niño với cường độ lớn.
El Niño là hiện tượng nước biển tại khu vực trung tâm và phía đông Thái Bình Dương nóng lên bất thường theo chu kỳ tự nhiên. Khi El Niño xuất hiện, nhiều quốc gia sẽ chịu ảnh hưởng từ thời tiết cực đoan với quy luật khí hậu thay đổi rõ rệt. Tại Việt Nam, hiện tượng này thường kéo theo nắng nóng kéo dài, thiếu hụt lượng mưa và nguy cơ hạn hán tại nhiều khu vực.
Tổ chức Khí tượng Thế giới cho biết nhiệt độ mặt nước biển tại vùng xích đạo Thái Bình Dương đang tăng nhanh trong những tháng gần đây. Đây được xem là tín hiệu cho thấy El Niño đang dần hình thành và có khả năng tác động mạnh tới thời tiết toàn cầu trong thời gian tới.
Giới chuyên gia nhận định khi El Niño chiếm ưu thế, nhiều hình thái thời tiết cực đoan sẽ xuất hiện với tần suất dày hơn. Không chỉ gây ra nắng nóng kéo dài, hiện tượng này còn làm mùa mưa thay đổi thất thường, khiến các cơn bão và áp thấp nhiệt đới diễn biến khó lường hơn trước.
Tại khu vực Nam Bộ, nhiều dự báo cho thấy mùa mưa năm nay có thể đến muộn và kết thúc sớm hơn trung bình nhiều năm. Đây là đặc điểm từng xuất hiện trong các năm có El Niño mạnh trước đó. Nếu tình trạng này kéo dài, nguy cơ thiếu nước sinh hoạt và ảnh hưởng sản xuất nông nghiệp sẽ gia tăng tại nhiều địa phương.
Ngoài ra, biến đổi khí hậu cũng được xem là nguyên nhân khiến tác động của El Niño ngày càng khó kiểm soát. Nhiệt độ trung bình toàn cầu tăng cao đang làm các hiện tượng thời tiết cực đoan trở nên phức tạp và xuất hiện với cường độ lớn hơn.
Nắng nóng, mưa đá xuất hiện dày đặc tại nhiều địa phương
Ngay từ những tháng đầu năm 2026, nhiều khu vực trên cả nước đã ghi nhận các đợt nắng nóng đến sớm hơn thường lệ. Tại Bắc Bộ và khu vực từ Thanh Hóa đến Huế, nhiều nơi ghi nhận mức nhiệt vượt 40 độ C trong giai đoạn cuối tháng 3 và đầu tháng 4.
Trong khi đó, Nam Bộ cũng trải qua chuỗi ngày nắng nóng kéo dài liên tục từ giữa tháng 2. Dù đã xuất hiện các đợt mưa giải nhiệt vào đầu tháng 5, nền nhiệt tại nhiều địa phương vẫn duy trì ở mức cao, khiến nhu cầu sử dụng điện tăng mạnh.
Các chuyên gia khí tượng cho rằng sự kết hợp giữa El Niño và biến đổi khí hậu đang khiến hoàn lưu khí quyển bị xáo trộn mạnh. Điều này làm các đợt nắng nóng không chỉ xuất hiện sớm mà còn kéo dài hơn so với trung bình nhiều năm trước.
Không dừng lại ở nắng nóng, hàng loạt hiện tượng mưa đá và giông lốc cũng liên tục xuất hiện tại miền Bắc trong thời gian gần đây. Nhiều tỉnh như Phú Thọ, Thái Nguyên, Hà Giang hay Hà Nội ghi nhận các trận mưa đá lớn gây hư hỏng nhà cửa, cây trồng và phương tiện giao thông.
Một số khu vực còn xuất hiện mưa đá có kích thước lớn, phủ kín mặt đường và làm thủng mái tôn của người dân. Theo cơ quan khí tượng, việc mưa đá xuất hiện đồng thời trên diện rộng từ miền núi xuống đồng bằng là hiện tượng không phổ biến trong nhiều năm qua.
Các chuyên gia cảnh báo thời tiết cực đoan trong năm 2026 có thể còn tiếp tục diễn biến khó lường khi El Niño bước vào giai đoạn hoạt động mạnh hơn. Vì vậy, việc tăng cường cảnh báo sớm, chủ động ứng phó thiên tai và nâng cao khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu đang trở thành yêu cầu cấp thiết nhằm giảm thiểu thiệt hại về người và tài sản.
